Në prag të samitit të NATO-s që po zhvillohet në Ankara më 7–8 korrik, Sekretari i Përgjithshëm Mark Rutte theksoi përparimin e vendeve anëtare në rritjen e buxheteve të mbrojtjes. Sipas deklaratave të tij, aleatët evropianë dhe Kanadaja janë në rrugën e duhur për të barazuar shpenzimet me ato të Shteteve të Bashkuara.
Objektivat dhe investimet
Samiti synon të vlerësojë zbatimin e marrëveshjes së vitit të kaluar në Hagë, e cila kërkon që deri në vitin 2035 shtetet të investojnë 5% të PBB-së në mbrojtje. Ky objektiv ndahet në dy komponentë:
• 3.5% për buxhetet direkte të mbrojtjes.
• 1.5% për infrastrukturë si rrugë, ura dhe porte, që mundësojnë lëvizjen e shpejtë të trupave.
Mark Rutte vlerësoi si "mbresëlënëse" të dhënat aktuale, duke konfirmuar se gjatë viteve 2025 dhe 2026 janë shtuar 258 miliardë dollarë investime. Përfaqësuesit e vendeve anëtare pritet të paraqesin plane të detajuara për të garantuar arritjen e këtij cakut 10-vjeçar.
Raportet me SHBA-në dhe çështje të tjera
Administrata amerikane, nën udhëheqjen e presidentit Donald Trump, ka shprehur vazhdimisht pakënaqësi për shpenzimet e ulëta ushtarake në Evropë, duke i cilësuar ato si "përfitim falas" nga mbrojtja kolektive. Sekretari amerikan i Mbrojtjes, Pete Hegseth, ka mbështetur gjithashtu këto kritika gjatë takimeve të fundit në Bruksel.
Në kuadër të samitit, Mark Rutte kërkoi gjithashtu mbështetje të vazhdueshme për Ukrainën, duke iu referuar sulmeve të fundit në Kiev, ku humbën jetën të paktën 21 persona. Gjithashtu, pritet që ditën e martë të shpallen kontrata të reja në sektorin e mbrojtjes me vlerë dhjetëra miliarda dollarë.
Përditësime
Sekretari i Përgjithshëm i NATO-s, Mark Rutte, po zhvillon një ofensivë diplomatike për të siguruar vazhdimësinë e mbështetjes së SHBA-së në aleancë gjatë administratës së Donald Trump. Rutte vlerësoi Trump si presidentin e parë pas Dwight D. Eisenhower që ka nxitur me sukses rritjen e shpenzimeve ushtarake evropiane, të cilat shënuan një rritje prej 20% gjatë vitit të fundit. Këto zhvillime po diskutohen në samitin e Ankarasë me sloganin: 'Një Europë më e fortë, një NATO më e fortë'.
Samiti i NATO-s në Ankara po zhvillohet nën hijen e përshkallëzimit të konfliktit në Iran. Aleatët kanë shprehur shqetësim mbi strategjinë e ashtuquajtur 'qasja e shkopit të hokejit', e cila parashikon shtyrjen e investimeve thelbësore në mbrojtje për periudhën 2034-2035. Donald Trump pritet të përballet me krerët e aleancës gjatë darkës së ditës së parë dhe në mbledhjen e Këshillit të Atlantikut Verior, ku parashikohen kritika për planifikimin buxhetor.