Zyrtarët e sigurisë në Evropë kanë ngritur alarmin pasi dy satelitë rusë, Luch-1 dhe Luch-2, dyshohet se kanë përgjuar komunikimet e të paktën 12 satelitëve gjeostacionarë kritikë evropianë. Këta satelitë ndodhen rreth 35 mijë kilometra mbi Tokë dhe shërbejnë për komunikime civile, qeveritare dhe pjesërisht ushtarake në Evropë, Mbretërinë e Bashkuar, Afrikë dhe Lindjen e Mesme. Informacioni bazohet në raportin e Financial Times, që citon burime inteligjence perëndimore.
Aktivitetet e satelitëve rusë janë intensifikuar gjatë tre viteve të fundit, në periudhë tensionesh të larta mes Rusisë dhe Perëndimit pas pushtimit të Ukrainës. Autoritetet ushtarake dhe civile perëndimore kanë monitoruar manovra të përsëritura dhe të dyshimta të tyre pranë infrastrukturës hapësinore evropiane. Të dhënat orbitale dhe vëzhgimet nga teleskopët tokësorë tregojnë se satelitët rusë kanë qëndruar pranë atyre evropianë për javë ose muaj të tërë. Që nga lançimi në vitin 2023, Luch-2 është afruar me të paktën 17 satelitë evropianë.
Deklaratat zyrtare
Gjenerallejtënant Michael Traut, kreu i komandës hapësinore të forcave të armatosura gjermane, deklaroi për Financial Times se satelitët rusë dyshohet se kryejnë operacione inteligjence sinjalesh (SIGINT), duke u pozicionuar shumë pranë satelitëve perëndimorë për të përgjuar transmetimet. Një zyrtar i lartë i inteligjencës evropiane shton se automjetet Luch janë projektuar për të qëndruar brenda rrezës së sinjaleve të transmetuara nga stacionet tokësore drejt satelitëve.
Rreziqet e identifikuara
Shqetësimi kryesor lidhet me mungesën e enkriptimit të avancuar në shumë satelitë evropianë të ndërtuar vite më parë. Këta transmetojnë ende të dhëna komande pa mbrojtje të fortë, duke i bërë të prekshëm ndaj përgjimit, ndërhyrjeve, manipulimit të orbitave apo edhe shkatërrimit. Zyrtarët evropianë besojnë se përgjimet e mundshme rrezikojnë komprometimin e informacionit të ndjeshëm dhe mund të lejojnë Moskën të ndërhyjë në funksionimin e tyre.