Guvernatori i Bankës së Shqipërisë, Gent Sejko, tha më 4 nëntor në Tiranë se pagesat digjitale në vend kanë arritur mesatarisht në 29 për frymë në vit, nga 5 një dekadë më parë. Ai foli në konferencën e 8-të ndërkombëtare mbi skemat rajonale të kartave dhe infrastrukturat e tregut financiar me vlerë të vogël, të organizuar nga Banka e Shqipërisë, Grupi i Bankës Botërore dhe Shoqata Evropiane e Pagesave me Kartë.
Sipas Sejkos, pagesat digjitale po rriten me rreth 25% në vit, ndërsa kartat në qarkullim kanë arritur në 1,6 milionë. Gjatë vitit 2025, për herë të parë, kartat u përdorën më shumë për pagesa sesa për tërheqje të parasë fizike. Guvernatori tha se modernizimi i tregut të pagesave gjatë dekadës së fundit ka synuar uljen e përdorimit të parasë fizike, zgjerimin e përfshirjes financiare, rritjen e konkurrencës dhe përafrimin me standardet evropiane.
Sejko veçoi anëtarësimin e Shqipërisë në Zonën Unike të Pagesave në Euro (SEPA). Transfertat në euro drejt vendeve pjesëmarrëse kushtojnë deri në 20 herë më pak se para anëtarësimit, ndërsa kursimet e pritshme për ekonominë shqiptare vlerësohen në mbi 71 milionë euro në vit. Sipas guvernatorit, ulja e kostove lehtëson tregtinë dhe dërgimin e remitancave, si dhe nxit përdorimin e kanaleve formale.
Një tjetër projekt i përmendur ishte TIPS Clone, i cili synon të mundësojë transferta në kohë reale, 24 orë në ditë dhe shtatë ditë në javë. Sejko tha se sistemi pritet të vihet në funksion brenda vitit 2026. Ai do t’u japë qytetarëve qasje të menjëhershme në fondet e tyre dhe do t’u mundësojë bizneseve arkëtime më të shpejta e administrim më efikas të likuiditetit.
Duke iu referuar një studimi të përbashkët të Bankës Botërore dhe Bankës së Shqipërisë, Sejko tha se përdorimi i pagesave elektronike, i mbështetur nga infrastruktura e pagesave të menjëhershme, mund të sjellë deri në 38,7 miliardë lekë kursime në vit, ose rreth 1,5% të PBB-së. Studimi vlerëson gjithashtu se zëvendësimi i gjysmës së pagesave të faturave me para në dorë me pagesa elektronike mund t’u kursejë konsumatorëve mbi 500 milionë lekë dhe bizneseve rreth 1 miliard lekë në vit.
Sejko përmendi nismën qeveritare “Shqipëria Cashless”, si dhe zgjerimin e pajisjes së pikave të shitjes me terminale POS/POI, fiskalizimin dhe faturimin elektronik. Ai tha se shërbimet duhet të jenë të thjeshta, me kosto të përballueshme dhe të shoqërohen me informim të qartë. Sipas tij, transaksionet elektronike krijojnë dokumentacion më të plotë për aktivitetin e bizneseve dhe mund të ndihmojnë në vlerësimin e aftësisë paguese e në aksesin në kredi, veçanërisht për ndërmarrjet e vogla.
Konferenca zhvillohet më 4–5 nëntor dhe ka mbledhur 260 përfaqësues nga 85 vende, sipas ATSH-së dhe Euronews Albania. Sejko theksoi se modernizimi duhet të ecë paralelisht me forcimin e qëndrueshmërisë operacionale, mbrojtjen nga kërcënimet kibernetike dhe sigurinë e të dhënave. Gjatë aktivitetit, ai u takua me drejtoreshën e Bankës Botërore për Ballkanin Perëndimor, Xiaoqing Yu. Sipas ATSH-së, në takim u diskutuan bashkëpunimi për TIPS Clone, mbikëqyrja bankare dhe mundësitë për zgjerimin e asistencës teknike.