Uashington/Teheran, 8 prill 2026 – Presidenti amerikan Donald Trump njoftoi arritjen e një armëpushimi dyjavor me Iranin, pak para afatit të vendosur për sulme kundër infrastrukturës civile iraniane. Marrëveshja u ndërmjetësua nga kryeministri pakistanez Shehbaz Sharif dhe shefi ushtarak Asim Munir, pas propozimit iranian me 10 pika, që Trump e cilësoi bazë për negociata.
Sipas deklaratës së Trump në platformën Truth Social, SHBA pezullon bombardimet dhe sulmet për dy javë, me kusht që Irani të lejojë hapjen e plotë, të menjëhershme dhe të sigurt të Ngushticës së Hormuzit, rrugë kyçe për 20% të naftës botërore. Operacioni amerikan Epic Fury, i planifikuar për 4-6 javë, arriti objektivat brenda 38 ditësh, sipas zëdhënares Karoline Leavitt.
Ministri i Jashtëm iranian Abbas Araghchi konfirmoi ndërprerjen e kundërsulmeve dhe kalimin e sigurt nëpërmjet koordinimit me forcat e armatosura. Këshilli i Lartë i Sigurisë Kombëtare e cilësoi si fitore, ndërsa televizioni shtetëror iranian e përshkroi si pranim të kushteve iraniane nga Trump.
Reagime
- Izraeli mbështet armëpushimin, por përjashton Libanin nga ai.
- Trump e quajti "fitore totale" dhe "ditë e madhe për paqen botërore", duke përmendur rol të mundshëm të Kinës dhe plan vizite në Pekin.
- Irani pretendon se plani me 10 pika përfshin heqjen e sanksioneve, kompensime, njohje të pasurimit të uraniumit dhe tërheqje trupash amerikane.
Ndikimi ekonomik
Çmimet e naftës Brent ranë në 94.68 dollarë për fuçi (-13.75%), nafta amerikane në 95 dollarë (-15%). Aksionet u rritën: Dow +2.2%, S&P 500 +2.4%, Nikkei +4.9%. Negociatat nisin të premten në Islamabad për paqe afatgjatë.
Përditësime
Irani publikoi listën e plotë të 10 pikave të planit për armëpushimin dyjavor në Ngushticën e Hormuzit, duke kërkuar ndërprerje të luftës në Irak, Liban dhe Jemen, kompensime financiare, heqje të sanksioneve dhe garanci për mosndjekje të armëve bërthamore.
Donald Trump kërcënoi para marrëveshjes: "Një qytetërim i tërë do të vdesë sonte". Bombarduesit B-52 u dërguan drejt Iranit, ndërsa anijet amerikane filluan lëvizje në ngushticë.
Prapaskena përfshin miratimin e Ajatollah Mojtaba Khamenei, negociatat e Steve Witkoff me Abbas Araghchi dhe ndërhyrjen e Kinës.
Në intervistë për Sky News, Trump deklaroi: "Nëse dështon, lufta rikthehet lehtë".
Reagime të reja:
- Iraku miratoi armëpushimin.
- Egjipti kërkoi stabilitet rajonal.
- OKB mirëpriti pauzën.
- Ukraina shprehu shqetësim për çmimet e energjisë.
Çmimet e naftës: Brent 94.76-94.80 dollarë, WTI 95.75-95.79 dollarë, rritje mujore 50% në mars.
Dy anije tregtare kaluan Ngushticën e Hormuzit sot: anija greke në 10:44 dhe Daytona Beach në 08:59.
Irani dhe Omani njoftojnë tarifa për kalimin e anijeve gjatë armëpushimit, për financimin e rindërtimit.
- Presidenti iranian Masoud Pezeshkian deklaroi se parimet iraniane u pranuan.
- Zëvendëspresidenti i SHBA-së JD Vance foli për negociata me mirëbesim.
- Papa Leo XIV mirëpriti armëpushimin si shenjë shprese.
- Analisti Charlie Brown vlerësoi lëvizjen e kufizuar dhe nevojën për shenja pozitive.
Donald Trump planifikon takim me sekretarin e përgjithshëm të NATO-s, Mark Rutte.
Është publikuar lista e plotë e 10 pikave të planit iranian.
Irani kryen sulme të reja raketore ndaj Habshan në Emiratet e Bashkuara Arabe (lëndime të raportuara), Dohës dhe Bahrein pas njoftimit të armëpushimit.
Zhvillime të tjera:
- JD Vance premtoi negociata me besim të mirë, por paralajmëroi Iranin për pasoja nëse gënjen.
- Shehbaz Sharif falënderoi Kinën, Arabinë Saudite, Turqinë, Egjiptin dhe Katarin për rolin e tyre.
- Ambasadori iranian Ali Bahreini deklaroi mungesë besimi ndaj SHBA-së dhe konfirmoi gatishmëri ushtarake të plotë.
- Donald Trump postoi në Truth Social se SHBA do të ndihmojë në rindërtimin e Iranit dhe furnizimet.
Donald Trump mohoi autenticitetin e planit 10-pikësh iranian të publikuar, duke e quajtur të rremë dhe të krijuar nga "mashtrues dhe sharlatanë". Ai konfirmoi diskutimin e një propozimi të fshehtë dhe përmendi një plan 15-pikësh ku "shumë pika janë dakordësuar".
- Trump propozoi bashkëpunim SHBA-Iran për sigurimin e Ngushticës së Hormuzit me tarifë amerikane në vend të asaj iraniane.
- Ministria e Jashtme gjermane kërkoi kalim falas dhe të sigurt në Ngushticën e Hormuzit pa tarifa; kancelari Merz foli me Trump-in në telefon.
- Irani liroi dy shtetas francezë, Jacques Paris dhe Cecile Kohler, pas 3,5 vjetësh burgim.
- Sulme të reja iraniane goditën Kuvajtin, EAU-në, Dohën dhe Bahreinin.
Irani akuzon SHBA për shkeljen e tre klauzolave të marrëveshjes së armëpushimit. Ngushtica e Hormuzit mbetet plotësisht e mbyllur; trafiku nuk është rritur.
Zhvillime të tjera:
- Izraeli kryen sulme në Bejrut, duke lënë 112 të vrarë.
- Presidenti Trump konfirmoi se lufta filloi më 28 shkurt me vrasjen e Ali Khamenei-s, të cilin e quajti "ndër njerëzit më të këqij në histori" dhe shtoi se "po i masakrojmë".
- Trump e përshkroi Mojtaba Khamenei-n si "njeri të lehtë dhe të paaftë".
- Komandanti iranian Seyed Majid Mousavi deklaroi: "Agresioni kundër Libanit është agresion ndaj Iranit".
Donald Trump akuzoi Iranin në Truth Social për veprim "të dobët dhe të pandershëm" ndaj cisternave në Ngushticën e Hormuzit, duke shkruar: "Kjo nuk është marrëveshja që kemi".
Zhvillime të tjera:
- BBC Verify raporton se të paktën 9 anije kaluan Ngushticën e Hormuzit sot.
- Zëdhënësja e Trump deklaroi se të ardhurat nga anijet mund të rriten.