Shtetet e Bashkuara kanë përfunduar zyrtarisht tërheqjen nga Organizata Botërore e Shëndetësisë (OBSH) më 22 janar 2026, pas një periudhe njëvjeçare njoftimi. Departamenti Amerikan i Shëndetësisë dhe Shërbimeve Njerëzore (HHS) bëri të ditur se të gjitha fondet qeveritare për OBSH-në janë ndërprerë, personeli dhe kontraktorët janë tërhequr, ndërsa pjesëmarrja në komitetet, organet drejtuese dhe grupet e punës të organizatës është ndërprerë.
Procesi u nis më 20 janar 2025, kur presidenti Donald Trump nënshkroi një urdhër ekzekutiv në ditën e parë të mandatit të tij të dytë. Kjo përfaqëson përpjekjen e dytë të tij për largim nga OBSH-ja, pas një tentative në vitin 2020, e cila u anulua nga pasardhësi Joe Biden. Qeveria amerikane përmend si arsye keqmenaxhimin e pandemisë së COVID-19, krizat e tjera shëndetësore globale, dështimin për miratimin e reformave të nevojshme dhe ndikimin e papërshtatshëm politik nga shtetet anëtare.
Gjatë dekadës së fundit, SHBA-të kanë kontribuar midis 160 milionë dhe 815 milionë dollarëve çdo vit për OBSH-në, ndërsa buxheti vjetor i organizatës arrin rreth 2 deri në 3 miliardë dollarë. Megjithatë, SHBA-të ende i detyrojnë OBSH-së rreth 260 deri në 280 milionë dollarë të papaguar për vitet 2024 dhe 2025. Ekspertët ligjorë, si Dr. Lawrence Gostin nga Universiteti Georgetown, thonë se OBSH-ja nuk ka fuqi për të detyruar pagesën, pavarësisht kushteve ligjore që kërkojnë shlyerjen e detyrimeve financiare para largimit.
Drejtori i Përgjithshëm i OBSH-së, Tedros Adhanom Ghebreyesus, e cilësoi tërheqjen si "humbje për SHBA-në dhe pjesën tjetër të botës", duke theksuar mungesën e bashkëpunimit dhe solidaritetit. Ai shprehu shpresën për rishqyrtim dhe ribashkim. OBSH-ja thekson rolin e saj në sistemet e paralajmërimit të hershëm për shpërthime sëmundjesh dhe koordinimin e vaksinave të gripit, ku tani mungon ekspertiza amerikane.
Që nga janari 2025, agjencitë amerikane nën HHS, përfshirë Qendrën për Kontrollin dhe Parandalimin e Sëmundjeve (CDC), zbatojnë një pauzë komunikimi me OBSH-në, duke kufizuar përditësimet, këshillat shëndetësore dhe takimet me partnerë të jashtëm. Administrata Trump ka shpërbërë gjithashtu Drejtoria e Sigurisë Globale të Shëndetit dhe Biombrojtjes. HHS la të hapur mundësinë për bashkëpunim të kufizuar në çështje specifike, si përbërja e vaksinave të gripit.
Përditësime
Shtëpia e Bardhë deklaroi se SHBA-ja ka përmbushur angazhimin e Donald Trump-it për t'u tërhequr nga OBSH-ja, duke theksuar mungesën e reformave, llogaridhënies dhe transparencës.
SHBA-ja renditi arsye specifike për keqmenaxhimin e OBSH-së:
- Vonesa në shpalljen e emergjencës globale.
- Minimizimi i transmetimit ajror dhe asimptomatik.
- Lavdërimi i pakritikuar ndaj Kinës.
OBSH-ja e quajti këtë zhvillim «situatë nga ku humbin të gjithë».
Administrata bllokoi përditësimet e faqeve të CDC-së, publikimin e numrave të rasteve dhe postimet në media.
Robert F. Kennedy, Sekretari i Shëndetësisë, dhe Marco Rubio, Sekretari i Shtetit, lëshuan një deklaratë të përbashkët ku thonë se OBSH-ja ka braktisur misionin e saj.
- OBSH-ja miratoi Traktatin e Pandemisë në prill 2025 nga të gjitha shtetet anëtare përveç SHBA-së.
- Mos-pagesa e SHBA-së ka shkaktuar humbje të mëdha vendesh pune në OBSH.
- OBSH-ja po tërheq personel nga selia në Gjenevë dhe zyrat rajonale, si dhe po pezullon qindra bashkëpunime.