Ushqimi i pasigurt mbetet një nga kërcënimet kryesore për shëndetin publik në shkallë globale. Sipas vlerësimeve të fundit të Organizatës Botërore të Shëndetësisë (OBSH), çdo vit regjistrohen rreth 866 milionë raste sëmundjesh dhe 1.5 milionë vdekje që lidhen me konsumimin e ushqimit të kontaminuar.
Rreziku për fëmijët
Fëmijët nën moshën 5 vjeç janë grupi më i ekspozuar, duke pasur pothuajse tri herë më shumë gjasa për t'u prekur nga sëmundjet krahasuar me të rriturit. Edhe pse kjo grupmoshë përbën vetëm 9% të popullsisë globale, ajo përfaqëson gati një të tretën e rasteve të sëmundjeve që transmetohen nga ushqimi, ku më të shpeshtat janë sëmundjet diarreike.
Shkaqet kryesore dhe ndikimi kimik
Analiza tregon se shumica e sëmundjeve, rreth 860 milionë raste në vitin 2021, shkaktohen nga bakteret, viruset dhe parazitët. Megjithatë, ndotësit kimikë janë përgjegjës për një pjesë disproporcionale të vdekjeve:
- 73% e vdekjeve të lidhura me ushqimin e kontaminuar vijnë nga ekspozimi ndaj substancave kimike.
- Arseniku inorganik dhe plumbi janë ndotësit kryesorë, të cilët rrisin rrezikun për sëmundje të zemrës dhe kancer.
- Ekspozimi ndaj këtyre elementeve dëmton gjithashtu zhvillimin neurologjik dhe zhvillimor te fëmijët.
Pabarazitë gjeografike
Raporti vë në dukje se barra e këtij fenomeni është shpërndarë në mënyrë të pabarabartë. Rajonet e Afrikës dhe Azisë Juglindore mbajnë peshën më të madhe, pasi së bashku përfaqësojnë 75% të rasteve globale të sëmundjeve dhe 60% të vdekjeve. Faktorët kryesorë që kontribuojnë në këtë pabarazi mbeten mungesa e infrastrukturës sanitare dhe vështirësitë në qasjen ndaj ujit të pastër.