Në Ditën Botërore të Obezitetit, ekspertët e Institutit të Shëndetit Publik (ISHP) raportojnë se rreth 60% e popullsisë shqiptare është mbipeshë ose obezë. Kjo shifër krahasohet me nivelin mesatar europian. Gjithashtu, 1 në 10 fëmijë janë mbipeshë ose obezë, ndërsa obeziteti fëminor është dyfishuar gjatë dekadës së fundit.
Jolanda Hyska, shefe e sektorit të sigurisë ushqimore dhe ushqyerjes në ISHP, shpjegon se 60% e meshkujve dhe 55% e femrave janë mbipeshë, ndërsa 18% e meshkujve dhe 24% e femrave vuajnë nga obeziteti. Ajo e cilëson obezitetin si problem multifaktorial, të ndikuar nga gjenetika, mënyra e jetesës dhe mjedisi.
Shkaqet kryesore
Kequshqyerja përbën faktor kryesor, me konsum të lartë të ushqimeve të përpunuara, patatinave dhe pijeve me gaz. Marketingu i fuqishëm i këtyre produkteve rrit konsumin e tyre. Mungesa e aktivitetit fizik lidhet me infrastrukturën e pamjaftueshme. Ekspertët përmendin edhe uljen e ushqyerjes me gji nga nënat si kontribues në obezitetin fëminor.
Pasojat shëndetësore
Mbipesha rrit rrezikun nga diabeti, sëmundjet kardiovaskulare dhe disa lloje kanceri. Në botë, 1.7 milionë njerëz humbasin jetën në mënyrë të parakohshme nga komplikacionet e obezitetit dhe sëmundjeve kronike ku ai luan rol të rëndësishëm.
Ekspertët bëjnë thirrje për parandalim përmes ushqyerjes së shëndetshme dhe aktivitetit fizik. Në fillim të 2026-s, Shtetet e Bashkuara të Amerikës përmbysën piramidën ushqimore duke i dhënë përparësi produkteve natyrale. Rekomandohet marrja e ushqimit nga shtëpia në vend të ushqimeve të përpunuara.
Përditësime
- Hyska identifikoi cilësinë e dobët të gjumit si faktor kryesor në obezitet.
- Faktorët emocionalë shfaqen si shkaqe të reja.
- Shifrat e ushqyerjes ekskluzive me gji po ulen, duke rritur rrezikun e obezitetit fëminor.
- Obeziteti mbetet problem shoqëror multifaktorial, jo vetëm individual, sipas Hyska-s.
Shqipëria ka kapur disa vende europiane në shifrat e obezitetit, me rreth 60% të shqiptarëve me mbipeshë ose obezë (ISHP). Kjo rrit sëmundshmërinë dhe vdekshmërinë. Hyska deklaroi: "Obeziteti sjell vetëm sëmundje". Obeziteti rrit rrezikun e problemeve të veshkave. Shqiptarët po orientohet gjithnjë e më shumë drejt ushqimeve me konservues.