Shqipëria vijon të renditet ndër vendet me normat më të ulëta të obezitetit në kontinentin europian, sipas statistikave të publikuara nga Eurostat. Bazuar në të dhënat e vitit 2022, përqindja e popullsisë shqiptare mbi 18 vjeç që klasifikohet si obeze është 12.6%. Ky tregues është më i ulët se mesatarja e vendeve të Bashkimit Europian, e cila raportohet në nivelin 16.3%.
Krahasimi rajonal dhe europian
Në rajonin e Ballkanit Perëndimor, shifrat e obezitetit shfaqin ndryshime. Mali i Zi paraqitet me përqindjen më të ulët, prej 7.8%, ndërsa vendet e tjera renditen si më poshtë:
- Serbia: 13.6%
- Maqedonia e Veriut: 15.4%
- Bosnja dhe Hercegovina: 15.7%
Në nivel europian, shtetet me normat më të larta të obezitetit janë Malta (26.6%), Letonia (24.6%), Islanda (24.2%), Finlanda (23.2%) dhe Irlanda (22.1%). Përkundrazi, vendet me përqindjen më të ulët në rang kontinental janë Italia (7%) dhe Mali i Zi (7.8%).
Trendet dhe metodologjia
Statistikat tregojnë një rritje të shkallëzuar të obezitetit në Bashkimin Europian gjatë dekadës së fundit, duke kaluar nga 15.2% në vitin 2014 në 16.3% në vitin 2025. Ekspertët vlerësojnë se kjo prirje lidhet me ndryshimet në zakonet ushqimore, aktivitetin e kufizuar fizik dhe stilin e jetesës sedentare.
Indeksi i obezitetit matet përmes Indeksit të Masës Trupore (BMI), ku një person konsiderohet obez kur vlera është 30 ose më e lartë. Personat me BMI nga 25 deri në 29.9 klasifikohen si mbipeshë. Nëse merren parasysh edhe personat mbipeshë, më shumë se gjysma e popullsisë së rritur në BE përballet me probleme të peshës trupore. Të dhënat për këto analiza përftohen nga Anketa Europiane e Shëndetit (EHIS) dhe statistikat e të ardhurave dhe kushteve të jetesës (EU-SILC).
Përditësime
Të dhënat e fundit të Eurostat e renditin Shqipërinë (12.6%) përkrah Greqisë (12.8%) dhe Rumanisë (12.9%) për prevalencën e obezitetit. Ekspertët e shëndetit publik e vlerësojnë këtë tregues si një sfidë shëndetësore, duke nënvizuar lidhjen e drejtpërdrejtë të mbipeshës me rrezikun e sëmundjeve kardiovaskulare.
Të dhënat e Eurostat për vitin 2022 konfirmojnë nivele të larta të obezitetit në Maqedoninë e Veriut, duke pasqyruar një trend shqetësues në të gjithë Ballkanin Perëndimor. Ndërsa Shqipëria renditet ndër vendet me nivelet më të ulta, Organizata Botërore e Shëndetësisë (OBSH) vlerëson se situata në rajon kërkon ndërhyrje urgjente në politikat ushqimore.