Shtetet e Bashkuara kanë bërë një hap historik në militarizimin e hapësirës, duke konfirmuar për herë të parë se posedojnë armë të vendosura në orbitën e Tokës. Njoftimi u bë nga Sekretari i Forcave Ajrore të SHBA-së, Troy Meink, gjatë Konferencës për Ajrin, Hapësirën dhe Kibernetikën. Sipas zyrtarëve amerikanë, këto kapacitete janë thelbësore për mbrojtjen e forcave amerikane dhe për sigurimin e epërsisë në rast konflikti.
Kapacitetet dhe roli i Forcës Hapësinore
U.S. Space Force, dega më e re e ushtrisë amerikane e krijuar në vitin 2019, ka sqaruar se kontrolli i hapësirës përfshin përdorimin e mjeteve kinetike dhe jo-kinetike. Këto mjete mund të shërbejnë për të ndërprerë, dobësuar apo shkatërruar kapacitetet e kundërshtarëve nëse është e nevojshme. Pavarësisht konfirmimit, autoritetet nuk kanë bërë të ditura detaje specifike për llojin ose numrin e këtyre armëve, duke ruajtur konfidencialitetin ushtarak.
Rivaliteti strategjik dhe siguria globale
Ky zhvillim shihet si një përgjigje direkte ndaj programeve ushtarake të Rusisë dhe Kinës. Uashingtoni ka paralajmëruar prej kohësh se këto dy shtete po zhvillojnë teknologji për të neutralizuar satelitët amerikanë, të cilët janë jetikë për komunikimin, navigimin dhe mbikëqyrjen.
Ndër ngjarjet që kanë nxitur këtë përshkallëzim përfshijnë:
- Raportimet e shkurtit 2026 për përgjimin e satelitëve evropianë nga ana e dy satelitëve rusë.
- Lëshimin e satelitëve rusë në vitin 2024, të dyshuar për aftësi sulmuese.
- Modernizimin e vazhdueshëm të Kinës në domenin hapësinor dhe kundër-hapësinor.
Korniza ligjore dhe historike
Ndonëse Traktati i Hapësirës së Jashtme i vitit 1967 ndalon vendosjen e armëve të shkatërrimit në masë në orbitë, ai nuk ndalon në mënyrë të drejtpërdrejtë armët konvencionale ose teknologjitë e tjera ushtarake. Administrata e Presidentit Donald Trump e ka përfshirë hapësirën si një shtyllë strategjike në sistemin e mbrojtjes "Kupola e Artë", ndërsa një urdhër ekzekutiv i vitit të kaluar e ka mandatuar Forcën Hapësinore të veprojë edhe me kapacitete sulmuese, duke shënuar kështu një epokë të re në garën strategjike ndërkombëtare.
Përditësime
Ministria e Jashtme e Kinës kërkoi zyrtarisht ndalimin e grumbullimit ushtarak të SHBA-së në hapësirë, duke e cilësuar lëvizjen si destabilizuese. Zyrtarë të lartë të Pentagonit konfirmuan se deklarata e Sekretarit Troy Meink ishte e qëllimshme, e planifikuar për të forcuar parandalimin ushtarak ndaj rivalëve gjeopolitikë. Administrata amerikane i përcaktoi këto kapacitete si 'armë të kontrollit të hapësirës', duke nënvizuar se dislokimi shërben për ruajtjen e epërsisë strategjike në orbitë.
Sekretari i Forcave Ajrore konfirmoi zyrtarisht kapacitetet e reja gjatë Konferencës për Ajrin, Hapësirën dhe Hapësirën Kibernetike. Institucioni pranoi se arsenali përfshin mjete kinetike dhe jokinetike. Këto sisteme mundësojnë shkatërrimin e aseteve të kundërshtarit në orbitë.
Eksperti i sigurisë hapësinore Bleddyn Bowen vlerëson se sistemi i vendosur ka shumë gjasa të shërbejë si platformë për luftë elektronike ose bllokim të sinjaleve komunikuese. Analistët përjashtojnë mundësinë e një mjeti kinetik për përplasje satelitore, duke e konsideruar këtë skenar si opsionin më pak të mundshëm në doktrinën aktuale mbrojtëse.
Sekretari i Forcave Ajrore të SHBA-së konfirmoi disponueshmërinë e pajisjeve të gatshme për fluturim për interceptorët në kuadër të programit 'Kupola e Artë'. Sekretari Meink sqaroi se mosspecifikimi i llojeve të armatimit mbetet një strategji e qëllimshme për të forcuar parandalimin ndaj aktorëve kundërshtarë.
Sekretari Troy Meink konfirmoi zyrtarisht se sistemet e armatimit hapësinor janë tashmë në orbitë dhe operacionale për mbrojtjen e forcave të përbashkëta amerikane. Forca Hapësinore detajoi se arsenali përfshin mjete jo-kinetike, si lazerë të aftë për të verbuar satelitët kundërshtarë. Në një reagim zyrtar, Kina dënoi lëvizjen, duke e cilësuar hapësirën si një fushëbetejë të rrezikshme dhe kërkoi ndalimin e menjëhershëm të këtij zgjerimi ushtarak.
Sekretari i Forcave Ajrore të SHBA, Troy Meink, konfirmoi zyrtarisht programin gjatë konferencës vjetore Ajrore, Hapësinore dhe Kibernetike. Forca Hapësinore sqaroi se arsenali përfshin mjete kinetike, duke zgjeruar spektrin e operacioneve nga mbrojtës në sulmues. Zëdhënësi i Kremlinit, Dmitry Peskov, reagoi duke kërkuar demilitarizimin e menjëhershëm të hapësirës, duke theksuar tensionet në rritje midis fuqive globale.
Ministria e Jashtme ruse dënoi zyrtarisht vendosjen e armëve hapësinore nga SHBA, duke i cilësuar ato si një kërcënim direkt për njerëzimin. Përmes zëdhënëses Maria Zakharova, Moska hodhi poshtë si skandaloze akuzat amerikane se Rusia po zhvillon teknologji anti-satelitore. Për të adresuar tensionet, Rusia paralajmëroi paraqitjen e një projekt-rezolute në Asamblenë e Përgjithshme të OKB-së muajin e ardhshëm, me qëllim ndalimin e armatimit në hapësirën kozmike.
Ekspertët e sigurisë hapësinore, Victoria Samson dhe Bledin Bowen, specifikuan se sistemet e vendosura janë mjete jo-shkatërruese të luftës elektronike, të dizajnuara për bllokimin e frekuencave radio. Analiza e tyre konfirmon se këto teknologji ofrojnë efekte të kthyeshme, duke ndryshuar perceptimin e përgjithshëm mbi natyrën e këtyre kapaciteteve ushtarake.
Sekretari i Forcave Ajrore të SHBA, Troy Meink, konfirmoi zyrtarisht vendosjen e armëve për kontrollin e hapësirës, duke deklaruar se pajisjet synojnë mbrojtjen e forcave të përbashkëta. Në përgjigje, zëdhënësi i Ministrisë së Jashtme të Kinës, Guo Jiakun, i bëri thirrje Uashingtonit të ndalojë zgjerimin e kapaciteteve ushtarake në orbitë.