Tetë shoqata kryesore të transportit detar, përfshirë Dhomën Ndërkombëtare të Transportit Detar dhe BIMCO, i kanë drejtuar një letër të përbashkët sekretarit të përgjithshëm të OKB-së, Antonio Guterres, dhe sekretarit të përgjithshëm të Organizatës Ndërkombëtare Detare (IMO), Arsenio Dominguez. Grupet kundërshtojnë ashpër vendosjen e taksave të detyrueshme ose tarifave të shërbimit për anijet që kalojnë nëpër Ngushticën e Hormuzit, duke paralajmëruar se një veprim i tillë do të minonte lirinë e lundrimit dhe do të krijonte një precedent të dëmshëm për tregtinë globale.
Sipas përfaqësuesve të industrisë, vendosja e tarifave do të çonte në rritje të inflacionit dhe të çmimeve të energjisë, duke ndikuar negativisht në zinxhirët e furnizimit. Kjo thirrje vjen në një kohë kur Irani dhe Omani janë pranë finalizimit të një marrëveshjeje për rregullimin e trafikut detar. Zëvendësministri i Jashtëm i Iranit, Kazem Gharibabadi, deklaroi se mirëkuptimi përfshin vendndodhjen e rrugëve hyrëse dhe dalëse, por theksoi se kjo nuk nënkupton një hapje të plotë të ngushticës. Nga ana e tij, SHBA, përmes Sekretarit të Shtetit Marco Rubio, e ka cilësuar çdo formë kontrolli shtetëror mbi këto ujëra si të papranueshme dhe në kundërshtim me të drejtën ndërkombëtare.
Ndërkohë, tregjet e naftës mbeten të ndjeshme ndaj zhvillimeve gjeopolitike. Nafta Brent u rrit me rreth 1.2%, duke u tregtuar pranë 80 dollarëve për fuçi, ndërsa nafta amerikane WTI shënoi një rritje prej rreth 1%, duke arritur në 76 dollarë për fuçi. Paqartësia është thelluar nga sulmi i rebelëve Huthi ndaj një naftëmbajtëseje saudite në Gjirin e Adenit, pranë Ngushticës Bab al-Mandeb. Analistët e Deutsche Bank kanë paralajmëruar se tregjet kanë regjistruar në të shkuarën sinjale të pasakta lidhur me këtë krizë, duke theksuar se vëmendja duhet të mbetet te mënyra e zbatimit praktik të marrëveshjeve të mundshme.
Përditësime
Autoritetet kanë sqaruar strukturën e tarifave për lundrimin në Ngushticën e Hormuzit, duke konfirmuar se pagesat do të fokusohen ekskluzivisht te shërbimet e sigurimit, karburantit dhe mbrojtjes së mjedisit. Zyrtarët hodhën poshtë kategorikisht zërat për taksa mbi vlerën e ngarkesës. Ndryshimet teknike përfshijnë:
Autoritetet ndërkombëtare të transportit detar kanë pezulluar tarifat në Ngushticën e Hormuzit deri në arritjen e një marrëveshjeje përfundimtare. Sipas planit të negociuar me Omanin, gjatë fazës së dytë, trafiku do të kanalizohet në një korridor të vetëm qendror. Si pasojë e pasigurisë në rajon, lëvizja e anijeve ka rënë nga 50 në 33 për javë, duke nxitur kompanitë e logjistikës të përdorin Ngushticën Bab al-Mandeb si rrugë alternative.
Negociatat mes Iranit dhe Omanit kanë hyrë në javën e katërt, me fokus krijimin e një qendre të përbashkët për koordinimin e trafikut detar. Marrëveshja parasheh ndryshimin e itinerareve të lundrimit, duke përfshirë ujërat territoriale të Iranit. Teherani ka kushtëzuar rihapjen e plotë të Ngushticës së Hormuzit me heqjen e sanksioneve ndërkombëtare dhe ndërprerjen e operacioneve ushtarake nga Shtetet e Bashkuara, ndërkohë që shoqatat detare vijojnë të kundërshtojnë tarifat e vendosura në këtë zonë.
Irani dhe Omani kanë arritur një marrëveshje të përkohshme për të lehtësuar kalimin e anijeve në Ngushticën e Hormuzit, duke eliminuar tarifat, lejet dhe pengesat burokratike që më parë kundërshtoheshin nga shoqatat detare. Palët kanë propozuar një sistem të ri lundrimi, që përfshin një korridor verior për hyrjen dhe një korridor jugor për daljen e anijeve. Sipas burimeve zyrtare, në këto negociata nuk janë përfshirë Shtetet e Bashkuara. Si kusht kryesor për rikthimin e plotë të trafikut tregtar, autoritetet kanë vendosur pastrimin e minave detare.
Negociatat për tarifat në Ngushticën e Hormuzit kanë ngecur, pasi Irani kërkon një tarifë prej 5–7% të vlerës së ngarkesës, ndërsa Omani propozon 3%, duke shkelur marrëveshjen e mëparshme për lundrim të lirë. Si pasojë, trafiku detar ka rënë mesatarisht në 13 anije në ditë, me ditë të caktuara ku janë regjistruar vetëm 8 kalime. Imazhet satelitore konfirmojnë mungesën e anijeve në Ishullin Kharg për eksportet e naftës iraniane. Në fushën e sigurisë, Arabia Saudite, Pakistani dhe Turqia kanë nënshkruar një marrëveshje të përbashkët mbrojtjeje, në një kohë kur kërcënimi nga rebelët Huthi është zgjeruar drejtpërdrejt ndaj infrastrukturës energjetike saudite.
Zyrtarët amerikanë raportuan përparim thelbësor në bisedimet midis Omanit dhe Iranit për sigurinë në Ngushticën e Hormuzit. SHBA deklaroi gatishmërinë për të hequr bllokadën detare ndaj porteve iraniane, me kushtin e një marrëveshjeje për lundrim të lirë. Vendimi mbetet i lidhur ngushtë me zbatimin praktik të angazhimeve nga ana e Teheranit.