385 studentë shqiptarë nga Universiteti i Tetovës, Universiteti i Evropës Juglindore dhe Universiteti "Nënë Tereza" në Maqedoninë e Veriut kanë dorëzuar peticion në Ministrinë e Drejtësisë dhe Agjencinë për Zbatimin e Gjuhëve. Ata kërkojnë që provimi i jurisprudencës, kusht për ushtrimin e profesioneve si gjyqtar, prokuror, avokat, noter apo përmbarues, të zhvillohet edhe në gjuhën shqipe, pasi studimet i kryejnë në këtë gjuhë dhe shqipja është gjuhë zyrtare.
Agjencia për Zbatimin e Gjuhëve konfirmoi pranimin e peticionit, por nuk ka kompetencë vendimmarrëse dhe e kaloi çështjen te Ministria e Drejtësisë. Kjo e fundit deklaroi se provimi nuk mund të mbahet në shqip, sepse shërben si test për njohjen aktive të gjuhës maqedonase, kusht ligjor sipas ligjeve për gjykatat, prokurorinë, avokatinë, noterinë dhe përmbarimin. Ministria shton se Ligji për Provimin e Jurisprudencës nuk parashikon zhvillimin në gjuhë tjetër dhe zbatimi i Ligjit për Përdorimin e Gjuhëve vlerësohet në korrelacion me rregulloret e tjera.
Studentët argumentojnë se ligji nuk e ndalon qartë provimin në shqip dhe i referohen Ligjit për Përdorimin e Gjuhëve, që obligon institucionet të mundësojnë përdorimin e shqipes. Mevlan Ademi nga iniciativa studentore shprehu zhgënjim për përgjigjen e ministrisë dhe paralajmëroi protesta nëse çështja nuk zgjidhet.
Mbështetje nga zëvendëskryeministri
Zëvendëskryeministri i parë Bekim Sali mbështeti kërkesën në një konferencë shtypi, duke thënë se Ligji për Provimin e Jurisprudencës, në fuqi që nga janari 2020, ka defekt pasi nuk precizon gjuhën e provimit. Ai akuzoi Ministrinë e Drejtësisë për mosrespektim të Kushtetutës, që njeh shqipen si gjuhë zyrtare për mbi 20% të popullsisë. Sali premtoi përpjekje për përmirësimin e ligjit dhe përsëriti qëndrimin e VLEN-it pro kërkesës.
Rikujtohet se ish-ministri Krenar Lloga depozitoi propozim-ligj para dy vitesh për korrigjimin e mangësive, por nisma mbetet e bllokuar në Kuvend, të drejtuar nga Afrim Gashi.