← Bota
Ndaj në WhatsApp
8 BURIME
← Kthehu në rrjedhë

Sulmet ndaj qendrave të Yandex ngrenë pikëpyetje për botët

Çfarë dihet

Ukraina goditi tri qendra të të dhënave të Yandex më 8, 9 dhe 11 tetor, duke shkaktuar ndërprerje në shërbimet e kompanisë. Volodymyr Zelensky tha se pas sulmeve kishte më pak urrejtje, përçarje dhe provokime në rrjetet sociale. Studiuesit paralajmërojnë se rënia e trafikut të automatizuar mund të lidhet kryesisht me programet e Yandex që skanojnë faqe interneti, jo me botët e propagandës. Raportime të tjera përmendin rënie të trafikut deri në 99% dhe prekjen e rreth 30 shërbimeve, por lidhja me aktivitetin e botëve mbetet e paqartë.

Presidenti ukrainas Volodymyr Zelensky tha më 12 tetor, në ditën e parë të Forumit të Sigurisë në Varshavë, se sulmet ukrainase ndaj qendrave të të dhënave të kompanisë ruse Yandex ishin shoqëruar me më pak urrejtje, përçarje dhe provokime në rrjetet sociale. Studiues të teknologjisë, megjithatë, paralajmëruan se të dhënat e publikuara nuk provojnë se botët pro-Kremlinit në rrjetet sociale janë pakësuar.

Ukraina goditi tri qendra të Yandex gjatë javës. Sulmi i parë ndodhi më 8 tetor në Sasovo, rreth 315 kilometra në juglindje të Moskës; një tjetër goditi një qendër në rajonin e Kalugës të nesërmen. Më 11 tetor u godit objekti në Vladimir, rreth 180 kilometra në lindje të Moskës, dhe, sipas raportimeve, operacionet e tij u ndërprenë plotësisht. Sulmet shkaktuan ndërprerje në shërbimet e Yandex, përfshirë transportin me automjete, pagesat, porositë e ushqimit, kompjuterikën në re dhe robotët bisedues.

Të dhënat e Cloudflare Radar treguan rënie të menjëhershme të trafikut të automatizuar nga rrjeti i Yandex, në rreth 0,4 për qind të nivelit më të lartë të arritur kohët e fundit. TV Klan dhe Java News raportojnë se trafiku i lidhur me Yandex ra me 35 për qind pas sulmit të parë, ndërsa pas goditjes së qendrës së tretë rënia arriti në 99 për qind. Këto shifra përshkruajnë matje të trafikut të Yandex dhe nuk përcaktojnë vetvetiu numrin e postimeve në rrjetet sociale.

Pas sulmeve u përhapën pretendime se kishte rënë aktiviteti i llogarive që mbështesnin AfD-në në Gjermani, Reform UK në Mbretërinë e Bashkuar dhe lëvizjen MAGA në SHBA. TV Klan dhe Java News përmendin gjithashtu mbështetës të Marine Le Pen në Francë. Eurodeputeti çek Tomáš Zdechovský publikoi një grafik për rënien e postimeve në mbështetje të AfD-së; sipas këtyre dy mediave, ulja e raportuar ishte nga 30 deri në 56 për qind, në varësi të matjes. Disa përdorues sugjeruan se ndërprerja mund të ndikonte edhe në zgjedhjet e mesmandatit në SHBA, të planifikuara për në nëntor.

Studiuesit e cituar nga Kallxo dhe Bota Sot thonë se rënia e trafikut të automatizuar lidhet kryesisht me zvarritësit e uebit të Yandexit: programe që skanojnë faqe publike për t’i indeksuar në motorët e kërkimit. Një studiues që administron llogarinë @antibot4navalny i tha Radios Evropa e Lirë se grafiku i Cloudflare mat kërkesa të automatizuara drejt faqeve të internetit dhe se pjesa e mediave sociale është e papërfillshme. XenoSpectrum vuri në dukje se të dhënat për kërkesat HTTP të rrjetit të Yandex nuk tregojnë as trafikun e përgjithshëm të internetit në Rusi, as numrin e mesazheve në një rrjet të caktuar social.

TV Klan dhe Java News raportojnë se rreth 30 aplikacione dhe shërbime u prekën. Ato përmendin gjithashtu vlerësime të vitit 2022, sipas të cilave rreth një e pesta e 350 mijë mesazheve pro-ruse për pushtimin e Ukrainës vinte nga botët. Sipas raportimit, kjo përqindje mund të jetë trefishuar deri më 2026, por shifra nuk është matje e pavarur dhe përfundimtare. Të njëjtat media përmendin rënie të komenteve të lidhura me rrjetin Storm-1516, nga miliona në shtator në dhjetëra mijëra të premten, si dhe shenja të rikuperimit gradual të trafikut. Ekspertët paralajmërojnë se ndërprerja mund t’i ketë bërë disa sisteme përkohësisht joaktive, por nuk nënkupton zhdukjen e rrjeteve.

Burimet

8 MEDIA RAPORTUAN KËTË LAJM

Përmbledhja më lart është ndërtuar duke krahasuar këto raportime. Klikoni për të lexuar origjinalin.

KU NDRYSHOJNË BURIMET

Kallxo dhe Bota Sot theksojnë se rënia e trafikut të automatizuar nuk provon pakësimin e botëve në rrjetet sociale dhe citojnë shpjegimin për zvarritësit e uebit. TV Klan dhe Java News japin shifra shtesë për rënien e trafikut, shërbimet e prekura, Storm-1516 dhe postimet për AfD-në.

  1. 01 Bota Sot Zelensky thotë se sulmet ndaj Yandexit paralizuan botët pro-Kremlinit, por ekspertët dyshojnë
  2. 02 Radio Evropa e Lire Zelensky thotë se sulmet ndaj Yandexit paralizuan botët pro-Kremlinit, por ekspertët dyshojnë
  3. 03 Kallxo Zelensky thotë se sulmet ndaj Yandexit paralizuan botët pro-Kremlinit, por ekspertët dyshojnë
  4. 04 TV Klan Ukraina godet “trurin” dixhital të Rusisë, bie propaganda pro-Kremlinit në rrjet
  5. 05 Java News Ukraina godet “trurin” dixhital të Rusisë, bie propaganda pro-Kremlinit në rrjet
  6. 06 Gazeta Tema Ukraina godet “trurin” dixhital të Rusisë, bie propaganda pro-Kremlinit në rrjet
  7. 07 Periskopi Ukraina godet “trurin” dixhital të Rusisë, bien rrjetet propagandistike pro-Kremlinit
  8. 08 Gazeta Express Ukraina godet “trurin” dixhital të Rusisë, bien rrjetet propagandistike pro-Kremlinit