Deputetja e Partisë Demokratike Jorida Tabaku ka publikuar një video në rrjetet sociale ku analizon krizën e çmimeve të apartamenteve në Tiranë, duke kritikuar shkallën e papërballueshme për blerjen e strehimit dhe duke paraqitur propozimet e saj për ndryshimin e situatës.
Sipas Tabakut, çmimet aktuale të banesave në Tiranë kanë arritur nivele të tilla që një familje mesatare do të duhet të kursejë për 42 vite për të blerë një apartament. Ky raport i ekstremit midis pagave dhe çmimeve të pasurive të paluajtshme ka bërë strehimin një luks të paarritshëm për shtresën e mesme dhe çiftet e reja.
Shkaqet e Krizës
Deputetja thekson se problemi themelor nuk qëndron në mekanizmat e tregut të lirë, por në një model ekonomik të deformuar që ushqen një rritje artificiale të çmimeve. Ndërtimi sot nuk bazohet në paga të ligjshme, pensione apo të ardhura reale të qytetarëve, sipas Tabakut, por në një "flluskë" të ushqyer nga pastrimi i parave dhe ekonomia informale.
Ky sistem favorizon ekonominë ilegale dhe kanalet ilegale të depozitimit të kapitalit, ndërsa dëmton shumicën e qytetarëve që jetojnë nga puna e ndershme. Kur çmimet nuk pasqyrojnë realitetin ekonomik të popullsisë, ato bëhen artificiale dhe të pamundura për aksesim nga shumica.
Zgjidhja e Propozuar
Tabaku thekson se ndryshimi i kësaj situate nuk është i komplikuar në teori. Ajo propozon një qasje të dyfishtë:
Ndryshim i modelit ekonomik: Duhet të ndryshojë sistemi i cili ushqen rritjen e çmimeve artificiale.
Luftë e energjike kundër pastrimit të parave: Duhet të mbyllen kanalet ilegale që derdhen në ekonomi dhe favorizojnë grupe të veçanta që përfitojnë nga sistemi i korruptuar.
Në pikëpamjen e deputetes, kjo luftë ndaj pastrimit të parave dhe ekonomisë informale konsiderohet zgjidhja e parë dhe themelore për të çliruar tregun. Nëse këto kanale bllokohen dhe modeli ekonomik ndryshon, presioni artificial mbi çmimet mund të ulet ndjeshëm, duke rikthyer ndërtimin në funksion të qytetarëve të zakonshëm.
Konteksti Politik
Reagimi i Tabakut përfaqëson një qëndrim të vazhdueshëm kritik ndaj zhvillimit urban dhe ekonomik në Shqipëri. Ajo kërkon politika që i vendosin në qendër të vëmendjes familjen shqiptare, shtresën e mesme dhe të rinjtë, e jo interesat e ngushta të një pakice të privilegjuar.
Problemi i blerjes së strehimit ka qenë në qendër të debatit publik shqiptar për disa vite, pasi inflacioni ka bërë që çmimet e pasurive të paluajtshme të arrijnë nivele të tilla që janë jashtë mundësive financiare të shumicës së popullsisë. Kritika ndaj modelit ekonomik aktual dhe ndaj rolës së ekonomisë informale në këtë krizë është një këndvështrim i ndarë gjerësisht në opozitën shqiptare.