Donald Trump e hodhi poshtë përgjigjen e Iranit ndaj propozimit amerikan për përfundimin e luftës, duke e cilësuar krejtësisht të papranueshme në platformën Truth Social. Kjo ndodhi më 11 maj 2026, ndërsa negociatat zhvillohen prej javësh përmes ndërmjetësit Pakistanit.
Propozimi amerikan parashikon lehtësim sanksionesh në këmbim të ndalimit të pasurimit të uraniumit, hapjes së Ngushticës së Hormuzit dhe transferit të rezervave bërthamore prej rreth 400-440 kilogramësh jashtë Iranit.
Sipas mediave shtetërore iraniane si IRNA dhe Tasnim, kundërpropozimi i Teheranit kërkon ndalim të menjëhershëm të luftimeve në të gjitha frontet, heqje të bllokadës detare amerikane ndaj porteve iraniane, garanci për mossulme të reja, kompensim për dëmet e luftës dhe njohje të sovranitetit mbi Ngushticën e Hormuzit. Presidenti iranian Masoud Pezeshkian theksoi se dialogu nuk nënkupton dorëzim ose tërheqje. Zëdhënësi i Ministrisë së Jashtme Esmail Baghaei refuzoi afatet amerikane, duke thënë se vendimi kërkon analizë të kujdesshme.
Tensionet në vazhdim
Lufta nisi më 28 shkurt 2026 nga SHBA dhe Izraeli, me armëpushim njëmujor që respektohet kryesisht, pavarësisht sulmeve me dronë në Gjirin Persik. Kryeministri izraelit Benjamin Netanyahu deklaroi se konflikti nuk ka mbaruar derisa rezervat e uraniumit të hiqen dhe impiantet bërthamore të çmontohen. Trump do të vizitojë Kinën pa marrëveshje, ndërsa çmimet e naftës Brent u rritën mbi 104 dollarë për fuçi për shkak të ngërçit diplomatik.
Burime amerikane si Axios dhe Wall Street Journal raportojnë se propozimi me 14 pika përfshin pezullim pasurimi për 20 vjet dhe çmontim impiante. Irani propozon moratorium më të shkurtër dhe eksport vetëm të një pjese rezervash.
Përditësime
Donald Trump deklaroi se 'Ata nuk do të qeshin më!' dhe akuzoi Iranin për 47 vite mashtrim dhe manipulim, duke përfshirë vrasjen e 42.000 protestuesve.
Zhvillime të tjera:
- Steve Witkoff dhe Marco Rubio u takuan me kryeministrin e Katarit për të diskutuar luftën.
- SHBA vendosën sanksione të reja ndaj kompanive në Lindjen e Mesme dhe Kinë.
- Mike Waltz deklaroi se diplomacia është çdo mundësi e fundit para operacioneve ushtarake.
- Lideri suprem i ri iranian Mojtaba Khamenei dha urdhra të rinj për vazhdimin e operacioneve.
- Propozim iranian specifik për uraniumin: pakësimi i një pjese dhe transferi i pjesës tjetër në shtet të tretë me kusht rikthim, sipas WSJ.
- Britania dhe Franca po përpiqen për një koalicioni ndërkombëtar sigurie.
- Ish-negociatori Alan Eyre analizon: dështim i Trump, krahasim me Irakun, Irani kërkon garanci nga Kina, Rusia dhe OKB.
- Çmimet e naftës u rritën me +4$ për fuçi pas refuzimit.
Donald Trump deklaroi se rezervat e uraniumit iraniane "së shpejti mund të bien në duart e amerikanëve", sipas Shqiptarja.com.
Kundërpropozimi iranian nuk përmend programin bërthamor apo rezervat e uraniumit, raportojnë Shqiptarja.com dhe WSJ.
Zhvillime të tjera:
- Zëdhënësi Baghaei e quajti propozimin iranian "bujar", duke përmendur "piraterinë detare" dhe lirimin e aseteve të ngrira (Koha.net, Kosova Sot).
- Propozimi iranian kërkon përfundimin e luftimeve në të gjitha frontet, përfshirë Libanin (Epoka e Re).
- Çmimi i naftës Brent ka arritur 105.50 USD për fuçi, me rritje 4.1% (Koha.net).
Donald Trump paralajmëroi rikthimin e operacionit 'Project Freedom' për mbrojtjen e Ngushticës së Hormuzit dhe diskutoi me gjeneralët.
Zhvillime të tjera:
- Trump zhvilloi një bisedë telefonike me Benjamin Netanyahu pas propozimit iranian.
- Irani kërcënon hakmarrje ndaj sulmeve të reja dhe bllokon anijet luftarake në Ngushticën e Hormuzit.
- Trump deklaroi se Irani pranoi largimin e uraniumit dy ditë më parë, por ndryshoi mendje pa e vënë me shkrim; propozoi armëpushim 'në mbështetje jetësore'.
- Trump shqyrton heqjen e taksës për benzinën për të frenuar rritjen e çmimeve.
- Trump kritikon kurdët për mungesë mbështetjeje në armatim.
Donald Trump do të zhvillojë një takim të hënën me ekipin e sigurisë kombëtare për të diskutuar hapat e ardhshëm ndaj Iranit, duke përfshirë rifillimin e operacioneve ushtarake.
Zhvillimet kryesore:
- Takimi përfshin JD Vance, Steve Witkoff, Marco Rubio, Pete Hegseth dhe John Ratcliffe (Epoka e Re).
- Dy zyrtarë amerikanë thonë se Trump po drejtohet drejt një forme aksioni ushtarak për të rritur presionin ndaj Iranit (Epoka e Re).
- Presidenti i parlamentit iranian Mohammad Bagher Ghalibaf deklaroi në X se forcat e armatosura iraniane janë gati për çdo sulm agresiv dhe kundërshtarët do të befasohen (Vizion Plus).
Irani paraqiti një qasje të shkallëzuar me faza për negociatat: fazat fillestare fokusohen në përfundimin e luftës, heqjen e sanksioneve dhe bllokadës, ndërsa programi bërthamor shtyhet për më vonë.
Sanam Vakil nga Chatham House theksoi përplasjen e perceptimeve midis Donald Trump-it dhe Iran-it, mungesën e besimit dhe se "iranianët janë djegur personalisht prej tij".
Trump kërkon ndalimin e programit bërthamor për të paktën 10 vjet (korrektim nga 20 vjet).
Presidenti Donald Trump pohoi se Irani u tërhoq nga një marrëveshje katër ose pesë herë. Negociatat u pezulluan javën e kaluar pasi të dyja palët refuzuan propozimet e fundit. Zyrtarët iranianë thanë SHBA-së se nuk kanë kapacitet për të nxjerrë uraniumin e pasuruar të varrosur dhe u përgjigjën: 'Do të duhet ta nxirrni ju'. Ministri i Jashtëm Abbas Araqchi mohoi pranimin e kushteve amerikane dhe propozoi shtyrjen e diskutimit. Xi Jinping u pajtua me Trump se lufta duhet të përfundojë. Trump e cilëson të papranueshme përgjigjen e Iranit ndaj propozimit për paqe.