Mark Rutte, Sekretari i Përgjithshëm i NATO-s, zhvilloi një vizitë në Uashington, ku u takua me Presidentin e SHBA-së, Donald Trump, në Shtëpinë e Bardhë më 8 prill 2026. Takimi, që zgjati mbi dy orë, u zhvillua në kontekstin e tensioneve për mungesën e mbështetjes së aleatëve evropianë ndaj operacioneve ushtarake të SHBA-së dhe Izraelit kundër Iranit.
Pas takimit, Trump postoi në Truth Social: “NATO nuk ishte aty kur na duhej dhe nuk do të jetë aty nëse na duhet përsëri”. Ai përsëriti kritikat për kontributin e pamjaftueshëm evropian, duke e quajtur aleancën një “tigër letre” pa SHBA-në dhe duke vënë në pikëpyetje vazhdueshmërinë e anëtarësimit amerikan.
Rutte e përshkroi bisedën si “të sinqertë dhe të hapur”. Në një intervistë për CNN, ai pranoi zhgënjimin e Trump-it për mosrespektimin e angazhimeve nga disa vende, por theksoi se “shumica dërrmuese e vendeve evropiane kanë qenë ndihmuese” me baza ushtarake, logjistikë dhe fluturime ajrore. Ai deklaroi se bota është “më e sigurt” falë lidershipit të Trump-it.
Konteksti i konfliktit
Takimi vjen pas armëpushimit dyjavor mes SHBA-së dhe Iranit, që përfshin rihapjen e Ngushticës së Hormuzit, megjithëse kushtet mbeten të paqarta. Disa vende NATO refuzuan të bashkohen në fushatën kundër Iranit ose të lejojnë përdorimin e hapësirës ajrore. Rutte takohet gjithashtu me Marco Rubio-n, Sekretarin e Shtetit, Pete Hegseth-in, Sekretarin e Mbrojtjes, anëtarë të Kongresit dhe do të flasë në Institutin Ronald Reagan.
Rishpërndarje trupash
Administrata amerikane shqyrton rishpërndarjen e 84 mijë trupave në Evropë, duke zhvendosur forcat nga vende si Spanja ose Gjermania drejt Polonisë, Rumanisë, Lituanisë dhe Greqisë. Kjo mund të rrisë tensionet me Russinë.
Ndërkohë, sulmet izraelite në Liban kanë lënë 254 të vdekur dhe 1.165 të plagosur, duke zhvendosur 1,1 milionë persona dhe rrezikuar armëpushimin, sipas OKB-së.
Përditësime
Donald Trump postoi në Truth Social: 'Kujtoni Groenlandën, atë copë të madhe akulli të keqmenaxhuar!!!'
Zëdhënësja Karoline Leavitt akuzoi aleatët e NATO-s se u kthyen shpinën amerikanëve dhe se SHBA mbulon shpenzimet e aleancës.
Mark Rutte hodhi poshtë pretendimet se vendet evropiane e konsiderojnë të paligjshme luftën kundër Iranit.
Wall Street Journal raporton se plani shihet si 'ndëshkim' për Spanja, Gjermania, Italia dhe Franca, dhe 'shpërblim' për Polonia, Rumania etj., me detaje specifike refuzimesh.
Referencë te operacioni ushtarak 'Tërbimi i madh'.
Mark Rutte deklaroi se disa vende të NATO-s dështuan në testin e konfliktit me Iranin, ndërsa shumica e vendeve evropiane ndihmuan siç premtuan.
Wall Street Journal sqaron se zhvendosja e trupave nuk përbën tërheqje totale nga NATO-ja, që kërkon miratim të Kongresit, por hakmarrje selektive brenda aleancës.
Mark Rutte konfirmoi se Donald Trump mbajti të fshehta planet ndaj Iranit nga aleatët për të ruajtur "elementin e surprizës" në sulmet fillestare dhe se e kupton këtë.
Rutte specifikoi se disa aleatë ishin "pak të ngadaltë" në ofrimin e mbështetjes.
Aleatët ofrojnë mbështetje të konsiderueshme për të parandaluar zhvillimin e armës bërthamore iraniane.
Zëdhënësja e NATO-s, Allison Hart, konfirmoi se Rutte ka informuar partnerët. SHBA pret angazhime konkrete për mbrojtjen e Ngushticës së Hormuzit.
- Sipas Reuters dhe tre diplomatëve, Rutte ka njoftuar vendet evropiane për kërkesën e Trump-it për premtime konkrete brenda ditëve të ardhshme.
- Bloomberg raporton se Uashingtoni pret plane konkrete nga aleatët evropianë brenda disa ditësh.
- Kancelari gjerman Merz shprehu shqetësim: «Nuk dua tension të mëtejshëm në NATO nga lufta **SHBA-Iran» dhe kërkoi qetësi.
- Në postim të ri në Truth Social, Trump akuzoi aleatët se nuk vepruan pa presion.
Irani bllokoi Ngushticën e Hormuzit në fillim të marsit, në përgjigje ndaj sulmeve SHBA dhe Izraelit. Kjo ndërpreu furnizimet me naftë dhe gaz, duke rritur çmimet globale.
Mark Rutte deklaroi se Donald Trump ndjeu se "shumë aleatë nuk ishin me të" dhe se disa "ishin disi të ngadaltë, për të mos thënë më shumë".
Takimi Rutte-Trump në Shtëpinë e Bardhë u zhvillua më pak se 24 orë pas armëpushimit të brishtë.