Presidenti amerikan Donald Trump pritet të mbërrijë në Pekin të mërkurën në mbrëmje për një samit me homologun kinez Xi Jinping. Ky takim, i pari që nga viti 2017, zhvillohet në një moment tensionesh gjeopolitike të forta, me konfliktin mes SHBA-së dhe Iranit që dominon axhendën ndërkombëtare.
Siguria rreth sheshit Tiananmen është forcuar prej ditësh, ndërsa përgatitjet për një pritje madhështore kanë nisur në heshtje. Axhenda përfshin bisedime, një banket dhe një vizitë në Tempullin e Qiellit. Të dy liderët shpresojnë për rezultate, ndonëse marrëveshje thelbësore mund të mos arrihen menjëherë.
Tema kryesore të diskutimit
- Irani: Trump pritet të kërkojë ndikim kinez mbi Teheranin për të shmangur përshkallëzimin dhe hapjen e Ngushticës së Hormuzit. Ai deklaroi se SHBA-ja e ka situatën "nën kontroll" dhe nuk ka nevojë për ndihmë. Kina ka dënuar sanksionet amerikane ndaj firmave të saj për dërgesat e naftës dhe imazhet satelitore drejt Iranit.
- Tajvani: Ekzistojnë shqetësime se Xi mund të kërkojë ulje të mbështetjes ushtarake amerikane ndaj ishullit.
- Tregtia dhe teknologjia: Pekini dëshiron lehtësim të kufizimeve ndaj teknologjisë kineze dhe akses më të madh në tregun amerikan. Në axhendë janë gjithashtu inteligjenca artificiale dhe energjia.
Delegacionit amerikan i janë bashkuar Elon Musk i Tesla-s dhe SpaceX dhe Tim Cook i Apple-it. Trump minimizoi përçarjet, duke thënë se Xi ka qenë "relativisht i mirë" gjatë krizës dhe pret një pritje të ngrohtë. Kina promovon stabilitetin dhe ka pritur zyrtarë iranianë kohët e fundit.
Përditësime
Presidenti Trump udhëheq një delegacion të zgjeruar në Pekin, duke përfshirë Jensen Huang (Nvidia), Kelly Ortberg (Boeing), David Solomon (Goldman Sachs), Stephen Schwarzman (Blackstone), Larry Fink (BlackRock), Jane Fraser (Citigroup), Elon Musk dhe Tim Cook.
Vizita 3-ditore u shty nga fundi i marsit për shkak të luftës në Iran.
Takimi me Xi Jinping mbahet nesër në orën 10:00 lokale (02:00 GMT) në Sallën e Madhe të Popullit, Tiananmen.
Trump deklaroi: "Gjëra të mëdha do të ndodhin për të dy vendet!"
Zëdhënësi kinez tha: "Kina mirëpret vizitën shtetërore të presidentit Trump."
Donald Trump mbërriti në Pekin për samitin me Xi Jinping mbi Iranin dhe tregtinë.
Trump deklaroi: "Nuk mendoj se kemi nevojë për ndihmë me Iranin" dhe "Ne do ta fitojmë atë në një mënyrë ose në një tjetër".
Në bisedimet tregtare, Kina pranoi të rrisë blerjet e:
- avionëve Boeing;
- mishit të viçit;
- sojës.
Janë diskutime të reja mbi eksportet e mineraleve të rralla nga Kina.
Analisti Rana Mitter theksoi interesat e përbashkëta për stabilitetin rajonal.
Ndalja pothuajse e plotë e transportit detar ndodhi në Ngushticën e Hormuzit.
Donald Trump u prit me ceremoni zyrtare në aeroportin e Pekinit, me bandë frymore dhe flamuj valëviteshin.
Analisti Artur Nura e cilësoi Trumpin si biznesmen, por ndërhyrjen me Iranin si fiasko dhe mungesë strategjie.
Koloneli Sami Neziri deklaroi se Kina udhëheq në energji rinovueshme, robotikë dhe AI; se Pekini dëgjohet në Teheran; dhe se Trump nuk është nën kontrollin e saj.
Donald Trump dhe Xi Jinping përfunduan takimin e tyre në Pekin pas më shumë se dy orësh, më 14 maj 2026.
Trump deklaroi: "Sa herë kemi pasur një problem, e kemi zgjidhur shumë shpejt. Do të kemi një të ardhme fantastike së bashku".
Xi tha: "Duhet të jemi partnerë, jo kundërshtarë" dhe paralajmëroi për rrezik lufte nëse Tajvani menaxhohet keq.
Gjatë ceremonisë hapëse, ata ecën krah për krah në Sallën e Madhe mbi qilim të kuq, me oficerë uniforma dhe bandë marshuese.
Xi përmendi 250-vjetorin e pavarësisë së SHBA në 2026; Trump e quajti Xi-në "lider i madh".
Kina priti javën e kaluar ministrin iranian Abbas Aragchi, blen 90% të naftës iraniane dhe ndërmjetësoi marrëveshjen Iran-Saudi në 2023.
Parlamenti i Tajvanit miratoi një masë urgjente pak ditë më parë.
Donald Trump dhe Xi Jinping njoftuan përparim në ndalimin e rrjedhjes së prekursorëve të fentanilit.
Zhvillime të tjera:
- Dakordësi që Ngushtica e Hormuzit të mbetet e hapur për qarkullimin e energjisë.
- Xi Jinping kundërshtoi militarizimin dhe tarifat në Ngushticën e Hormuzit.
- Kina shprehu interes për të blerë më shumë naftë amerikane për të zvogëluar varësinë.
Donald Trump u takua me Xi Jinping në Pekin më 24 shtator. Takimi zgjati 2 orë e 15 minuta.
Zhvillime kryesore:
- Xi premtoi ndihmë kundër Iranit.
- Kina konfirmon blerjen e 200 avionëve Boeing 737.
- Rritje e blerjeve të gazit natyror të lëngshëm (LNG).
- Krijimi i Bordit Tregtie SHBA-Kinë.
- Rinovimi i armëpushimit të Busanit për tokërat e rralla.
- Raport i shërbimit të inteligjencës amerikane (Washington Post): Kina përfiton nga lufta në Iran.
- Tregtari kinez Suici me 1.200 miliardë dollarë pasuri.
Adnkronos e vlerësoi takimin si "barazim" gjeopolitik.
Donald Trump u shoqërua nga 17 drejtues të rëndësishëm të biznesit.
Inflacioni në SHBA arriti 3.8%, i lidhur me krizën e energjisë.
TSMC mbetet furnizuesi kryesor global i gjysmëpërçuesve; ndërprerja e prodhimit do të paralizonte industrinë e AI-së.
Kina hyri në bisedime nga një pozicion më i fortë, falë rritjes së eksporteve.
Donald Trump dhe Xi Jinping ranë dakord për blerje bujqësore vjetore prej 17 miliardë dollarësh deri në 2028 dhe krijuan një Bord Investimesh dypalësh krahas Bordit të Tregtisë. U diskutuan porosi të mundshme për 200 avionë Boeing me motorë GE. Trump e quajti Tajvanin "ishull të vogël". Analizat e CSIS, CFR dhe Brookings theksuan simbolizmin mbi substancën dhe rivalitetin e menaxhuar. Vladimir Putin do të vizitojë Kinën pas samitit.