Presidenti amerikan Donald Trump pritet të mbërrijë në Pekin të mërkurën në mbrëmje për një samit me homologun kinez Xi Jinping. Ky takim, i pari që nga viti 2017, zhvillohet në një moment tensionesh gjeopolitike të forta, me konfliktin mes SHBA-së dhe Iranit që dominon axhendën ndërkombëtare.
Siguria rreth sheshit Tiananmen është forcuar prej ditësh, ndërsa përgatitjet për një pritje madhështore kanë nisur në heshtje. Axhenda përfshin bisedime, një banket dhe një vizitë në Tempullin e Qiellit. Të dy liderët shpresojnë për rezultate, ndonëse marrëveshje thelbësore mund të mos arrihen menjëherë.
Tema kryesore të diskutimit
- Irani: Trump pritet të kërkojë ndikim kinez mbi Teheranin për të shmangur përshkallëzimin dhe hapjen e Ngushticës së Hormuzit. Ai deklaroi se SHBA-ja e ka situatën "nën kontroll" dhe nuk ka nevojë për ndihmë. Kina ka dënuar sanksionet amerikane ndaj firmave të saj për dërgesat e naftës dhe imazhet satelitore drejt Iranit.
- Tajvani: Ekzistojnë shqetësime se Xi mund të kërkojë ulje të mbështetjes ushtarake amerikane ndaj ishullit.
- Tregtia dhe teknologjia: Pekini dëshiron lehtësim të kufizimeve ndaj teknologjisë kineze dhe akses më të madh në tregun amerikan. Në axhendë janë gjithashtu inteligjenca artificiale dhe energjia.
Delegacionit amerikan i janë bashkuar Elon Musk i Tesla-s dhe SpaceX dhe Tim Cook i Apple-it. Trump minimizoi përçarjet, duke thënë se Xi ka qenë "relativisht i mirë" gjatë krizës dhe pret një pritje të ngrohtë. Kina promovon stabilitetin dhe ka pritur zyrtarë iranianë kohët e fundit.
Përditësime
Presidenti Trump udhëheq një delegacion të zgjeruar në Pekin, duke përfshirë Jensen Huang (Nvidia), Kelly Ortberg (Boeing), David Solomon (Goldman Sachs), Stephen Schwarzman (Blackstone), Larry Fink (BlackRock), Jane Fraser (Citigroup), Elon Musk dhe Tim Cook.
Vizita 3-ditore u shty nga fundi i marsit për shkak të luftës në Iran.
Takimi me Xi Jinping mbahet nesër në orën 10:00 lokale (02:00 GMT) në Sallën e Madhe të Popullit, Tiananmen.
Trump deklaroi: "Gjëra të mëdha do të ndodhin për të dy vendet!"
Zëdhënësi kinez tha: "Kina mirëpret vizitën shtetërore të presidentit Trump."
Donald Trump mbërriti në Pekin për samitin me Xi Jinping mbi Iranin dhe tregtinë.
Trump deklaroi: "Nuk mendoj se kemi nevojë për ndihmë me Iranin" dhe "Ne do ta fitojmë atë në një mënyrë ose në një tjetër".
Në bisedimet tregtare, Kina pranoi të rrisë blerjet e:
- avionëve Boeing;
- mishit të viçit;
- sojës.
Janë diskutime të reja mbi eksportet e mineraleve të rralla nga Kina.
Analisti Rana Mitter theksoi interesat e përbashkëta për stabilitetin rajonal.
Ndalja pothuajse e plotë e transportit detar ndodhi në Ngushticën e Hormuzit.
Donald Trump u prit me ceremoni zyrtare në aeroportin e Pekinit, me bandë frymore dhe flamuj valëviteshin.
Analisti Artur Nura e cilësoi Trumpin si biznesmen, por ndërhyrjen me Iranin si fiasko dhe mungesë strategjie.
Koloneli Sami Neziri deklaroi se Kina udhëheq në energji rinovueshme, robotikë dhe AI; se Pekini dëgjohet në Teheran; dhe se Trump nuk është nën kontrollin e saj.
Donald Trump dhe Xi Jinping përfunduan takimin e tyre në Pekin pas më shumë se dy orësh, më 14 maj 2026.
Trump deklaroi: "Sa herë kemi pasur një problem, e kemi zgjidhur shumë shpejt. Do të kemi një të ardhme fantastike së bashku".
Xi tha: "Duhet të jemi partnerë, jo kundërshtarë" dhe paralajmëroi për rrezik lufte nëse Tajvani menaxhohet keq.
Gjatë ceremonisë hapëse, ata ecën krah për krah në Sallën e Madhe mbi qilim të kuq, me oficerë uniforma dhe bandë marshuese.
Xi përmendi 250-vjetorin e pavarësisë së SHBA në 2026; Trump e quajti Xi-në "lider i madh".
Kina priti javën e kaluar ministrin iranian Abbas Aragchi, blen 90% të naftës iraniane dhe ndërmjetësoi marrëveshjen Iran-Saudi në 2023.
Parlamenti i Tajvanit miratoi një masë urgjente pak ditë më parë.