Presidenti i Shteteve të Bashkuara, Donald Trump, ka njoftuar një "armëpushim energjetik" mes Ukrainës dhe Rusisë, megjithatë përpjekjet po hasin në rezistencë të fortë diplomatike dhe vijim të luftimeve në terren. Zëdhënësi i Kremlinit, Dmitry Peskov, ka hedhur poshtë zyrtarisht propozimin e presidentit Volodymyr Zelenskyy për një armëpushim 60-ditor, duke deklaruar se Rusia kërkon një marrëveshje paqeje afatgjatë dhe jo ndërprerje të përkohshme. Njëkohësisht, presidenti francez Emmanuel Macron ka konfirmuar se nuk ka konstatuar ndonjë armëpushim energjetik në 48 orët e fundit, ndërsa sulmet ruse mbi infrastrukturën ukrainase po vazhdojnë. Macron ka bërë të ditur se është në kontakt të vazhdueshëm me administratën amerikane për të diskutuar përpjekjet e armëpushimit që përfshijnë sektorin energjetik dhe Detin e Zi.
Ndërkohë, Zelenskyy raportoi se gjatë javës së fundit, Rusia ka ndërmarrë sulme masive duke lëshuar rreth 1.450 bomba ajrore, 75 raketa dhe mbi 1.640 dronë sulmues. Këto operacione janë shtuar mbi fushatën e mëparshme, ku në shtatë ditë u regjistruan mes 190 dhe 200 sulme ndaj infrastrukturës energjetike, duke shkaktuar 153 viktima civile, përfshirë 5 të vdekur dhe 9 të plagosur në Kharkiv dhe Ukrainën Perëndimore. Përkundër njoftimit të Trump, Zelenskyy sqaroi për Axios se nisma kërkon sqarime të detajuara dhe se Ukraina do ta pranojë marrëveshjen vetëm nëse ajo është negociuar direkt me presidentin rus Vladimir Putin. Më herët, Igor Ananskikh, nënkryetar i Komitetit të Energjisë në Dumën Shtetërore ruse, kishte deklaruar se nuk kishte informacion zyrtar mbi këtë armëpushim.
Detajet e marrëveshjes dhe kushtet palëve
Në kuadër të përpjekjeve për stabilitet, Zelenskyy kishte shprehur gatishmërinë për të ndalur sulmet ndaj rafinerive ruse të naftës, me kushtin që Rusia të ndalë sulmet ndaj infrastrukturës energjetike të Ukrainës. Ky pozicion ndërlidhej me ofertën për zgjedhje të kushtëzuara me një armëpushim të plotë për një periudhë prej 60 ditësh. Ndërkohë, sipas Departamentit amerikan të Thesarit, është autorizuar një licencë e posaçme për transaksione të lidhura me naftën dizel ruse deri më 7 prill 2027. Faza e parë e kësaj marrëveshjeje parashikon hedhjen në treg të mbi 300 mijë tonë naftë ruse, ndërsa 500 mijë tonë të tjera janë planifikuar për në nëntor dhe një milion tonë për në dhjetor. Pas komunikimit me Ursula von der Leyen, u konfirmua se Ukraina do të përfitojë 3 miliardë euro ndihmë ushtarake evropiane.
Konteksti i tensioneve diplomatike
Presioni ndaj Ukrainës është përshkallëzuar ndjeshëm. Sipas CNN dhe Financial Times, administrata amerikane ka kërcënuar Ukrainën me ndërprerjen e shkëmbimit të inteligjencës dhe bllokimin e mekanizmave të blerjes së armëve nga vendet evropiane, nëse vazhdojnë sulmet ndaj infrastrukturës energjetike ruse. Ky qëndrim vjen pas kritikave të Donald Trump mbi drejtimin politik të Ukrainës dhe sugjerimit se vendi ka nevojë për një president të ri. Tensionet ishin përshkallëzuar më parë pas vendimit të SHBA-së për të lehtësuar përkohësisht sanksionet ndaj naftës dizel të Rusisë, një lëvizje që Zelenskyy e cilësoi si "dhuratë" për udhëheqjen ruse.
Përditësime
Kremlini refuzoi propozimin për armëpushim 60-ditor, ndërsa Franca konfirmoi se sulmet ruse mbi infrastrukturën ukrainase po vijojnë.
Departamenti i Thesarit autorizoi licencën për naftën dizel ruse dhe Zelensky raportoi për intensifikimin e sulmeve ajrore ruse ndaj Ukrainës.
Administrata amerikane kërcënoi Ukrainën me ndërprerje të inteligjencës dhe bllokim të blerjes së armëve nëse nuk ndalen sulmet ndaj infrastrukturës energjetike ruse.
Rusia vijon sulmet ndaj infrastrukturës energjetike të Ukrainës, ndërsa Kievi siguroi 3 miliardë euro ndihmë ushtarake nga Bashkimi Evropian.
Volodymyr Zelenskyy mbështeti nismën e armëpushimit energjetik të Donald Trump, ndërsa zyrtarët rusë mohuan të kenë informacione mbi një marrëveshje të tillë.