Donald Trump, presidenti i Shteteve të Bashkuara, ka njoftuar të dielën nisjen e Projektit Liria për të udhëhequr anijet e vendeve neutrale të bllokuara në Ngushticën e Hormuzit, duke filluar nga e hëna, 4 maj 2026. Ai e cilësoi operacionin si gjest humanitar në emër të SHBA-së, Iranit dhe vendeve të tjera të Lindjes së Mesme, për të liruar anijet që nuk janë të përfshira në konfliktin e vazhdueshëm.
Në një postim në rrjetet sociale, Trump shkroi se SHBA do të udhëheqin anijet në mënyrë të sigurt jashtë rrugëve ujore të kufizuara, pas kërkesash nga vende të ndryshme. Ai theksoi se anijet janë "viktima të rrethanave", me ekuipazhe që përballen me mungesë furnizimesh, dhe nuk do të kthehen derisa zona të jetë e sigurt për lundrim. Trump paralajmëroi se çdo ndërhyrje në proces do të trajtohet me forcë. Ai përmendi gjithashtu bisedime "shumë pozitive" me Iranin që mund të çojnë në rezultate të mira.
Reagimi iranian
Ligjvënësi i lartë iranian Ebrahim Azizi, ish-komandant në Gardën Revolucionare Islamike, deklaroi se çdo ndërhyrje amerikane konsiderohet shkelje e armëpushimit. Ai shkroi në rrjetet sociale se Ngushtica e Hormuzit dhe Gjiri Persik nuk do të menaxhohen nga postimet e Trump-it.
Detajet ushtarake
Komanda Qendrore e SHBA-së (CENTCOM) ka njoftuar se operacioni përfshin shkatërrues raketash, mbi 100 avionë tokësorë dhe detarë, platforma pa pilot si dhe 15.000 ushtarë. Sipas zyrtarëve amerikanë, anijet luftarake nuk do t'i shoqërojnë drejtpërdrejt anijet tregtare, por do të qëndrojnë në gatishmëri për të ndërhyrë në rast sulmesh, duke ofruar udhëzime për rrugët më të sigurta dhe zonat pa mina.
Konteksti
Ngushtica e Hormuzit, rrugë jetësore për 20% të naftës dhe gazit botëror, është bllokuar që nga fillimi i luftës SHBA-Iran në shkurt 2026, për shkak të kufizimeve iraniane dhe bllokadës detare amerikane ndaj porteve të Iranit. Rreth 20.000 marinarë dhe 2.000 anije kanë ngecur, duke shkaktuar rritje të çmimeve globale të energjisë.
Përditësime
TV Klan raportoi live në orën 7:48 të 4 majit 2026 nisjen e operacionit Project Freedom.
- Gjeneral major Ali Abdollahi, komandanti i Shtabit Qendror Khatam al-Anbiya të Iranit, deklaroi se Irani do të sulmojë çdo forcë ushtarake të huaj, veçanërisht amerikane, që afrohet ose hyn në Ngushticën e Hormuzit, dhe kërkoi koordinim për tranzitin e anijeve.
- Sulmet ajrore SHBA-Izrael kundër Iranit parashikohen të fillojnë më 28 shkurt 2026.
- Ebrahim Azizi shtoi: «Askund nuk do t’i besonte skenarët e Lojës së Fajësimit!»