Trump zgjeron fokus pas arrestimit të Maduros
Mandati i dytë i Presidentit të SHBA-së, Donald Trump, po formësohet nga ambiciet e tij në politikën e jashtme. Pas operacionit spektakolar në Venezuelë, ku forcat amerikane kapën presidentin Nicolás Maduro dhe bashkëshorten e tij në Karakas në një bastisje gjatë natës, vëmendja ndërkombëtare tani përqendrohet te vendet e tjera që mund të jenë në shënjestër të Uashingtonit.
Gjatë deklaratave të fundit, Trump i është rikthyer Doktrinës Monroe të vitit 1823, të cilën e ka riemërtuar si "Doktrina Donroe", duke theksuar përmasat e reja të ambicieve të SHBA-ve. Paralajmërimet e tij kanë përfshirë disa shtete kyçe në Amerikën e Jugut, Lindjen e Mesme, dhe rajone strategjike arktike.
Groenlanda në fokus
Presidenti Trump ka deklaruar se SHBA-të "kanë nevojë për Groenlandën për arsye të sigurisë kombëtare", duke përmendur praninë e anijeve ruse dhe kineze në rajon. Groenlanda, një ishull arktik dhe pjesë e Mbretërisë së Danimarkës, ndodhet rreth 3.200 kilometra në verilindje të SHBA-së.
Ishulli arktik zë një rëndësi strategjike në rritje. Groenlanda është e pasur me minerale të rralla të tokës, të cilat janë thelbësore për prodhimin e telefonave inteligjentë, automjeteve elektrike dhe pajisjeve ushtarake. Aktualisht, prodhimi i Kinës i këtyre metaleve të rralla është shumë më i madh se ai i SHBA-së. Groenlanda zë gjithashtu një vendndodhje strategjike kyçe në Atlantikun e Veriut, duke i dhënë akses në Rrethin Arktik, i cili pritet të fitojë rëndësi edhe më të madhe me shkrirjen e akullit polar dhe hapjen e rrugëve të reja detare në vitet e ardhshme.
SHBA-të kanë tashmë një bazë ushtarake në Groenlandë, Bazën Hapësinore Pituffik, por Trump dëshiron të gjithë ishullin.
Kryeministri i Groenlandës, Jens Frederik Nielsen, iu përgjigj deklaratave të Trumpit duke e quajtur idenë e kontrollit amerikan mbi ishullin si "fantazi". "Mjaft me presion. Mjaft me insinuata. Mjaft me fantazi aneksimi. Jemi të hapur për dialog. Jemi të hapur për diskutime. Por kjo duhet të ndodhë përmes kanaleve të duhura dhe me respekt për të drejtën ndërkombëtare," tha Nielsen. Edhe kryeministrja daneze, Mette Frederiksen, ka kritikuar paralajmërimet e Trumpit, duke i quajtur "çmenduri".
Kolumbia nën kërcënim
Vetëm disa orë pas operacionit në Venezuelë, Trump e paralajmëroi presidentin kolumbian Gustavo Petro të kishte kujdes. Kolumbia, fqinja perëndimore e Venezuelës, ka rezerva të konsiderueshme të naftës dhe është tranziti kryesor për drogën. Trump ka akuzuar autoritetet kolumbian se po lejojnë lulëzimin e karteleve të drogës dhe ka kërcënuar se "diçka duhet bërë".
SHBA-të kanë vendosur sanksione ndaj Kolumbisë, dhe Trump ka lënë të hapur mundësinë e një operacioni amerikan, pavarësisht se historikisht Kolumbia ka qenë aleate e ngushtë e Uashingtonit në luftën kundër trafikut të drogës.
Irani, objektiv strategjik
Edhe pse jashtë hemisferës perëndimore, Irani mbetet në fokus të Trumpit. Presidenti amerikan ka paralajmëruar se SHBA-të do të reagojnë ashpër nëse autoritetet iraniane shtypin protestat masive antiqeveritare që zhvillohen aktualisht në vend.
"Po e ndjekim nga afër. Nëse fillojnë të vrasin njerëz, siç kanë bërë në të kaluarën, mendoj se do të goditen shumë rëndë nga Shtetet e Bashkuara," tha Trump nga Air Force One. Protestat në Teheran filluan më 28 dhjetor, ku tregtarët mbyllën dyqanet e tyre në shenjë proteste kundër rënies ekonomike, përpara se të zgjerohej fushëveprimi i tyre, me pjesëmarrësit që ngrenë kërkesa politike. Sipas shifrave zyrtare, të paktën 12 persona janë vrarë që nga fillimi i protestave, përfshirë anëtarë të forcave të sigurisë.
Këto janë protestat më të mëdha që nga viti 2022-2023, kur qindra njerëz u vranë dhe mijëra u arrestuan pas vdekjes në paraburgim të Mahsa Amini, një gruaje të re që u arrestua nga policia e moralit për shkelje të dyshuar të kodit të veshjes.
Meksika në radarët e Trumpit
Meksika vazhdon të jetë një nga temat kryesore për Trump, i cili akuzon autoritetet meksikane se nuk po ndalin trafikun e drogës dhe emigracionin e paligjshëm. Presidentja e Meksikës, Claudia Sheinbaum, ka marrë sinjale të qarta se këto çështje kanë përparësi të lartë në agjendën e Uashingtonit.
Deklaratat e Trumpit për vendet e tjera pasqyrojnë një strategji më të gjerë të ri-afirmimit të dominimit amerikan në sfera gjeopolitike kyçe, bazuar në arkitekturën e vjetër të Doktrinës Monroe, por me një rrethosh kontemporan të sigurisë kombëtare dhe interesave ekonomiko-strategjikë.