Presidenti i Shteteve të Bashkuara, Donald Trump, njoftoi të mërkurën nisjen e një ofensive të re ekonomike ndaj Iranit, të cilën e cilësoi si operacionin më shkatërrues të ndërmarrë ndonjëherë kundër një vendi. Në një deklaratë të publikuar në platformën Truth Social, Trump theksoi se Irani dështoi të shfrytëzojë mundësinë për të arritur një marrëveshje me Uashingtonin, duke çuar kështu në hapjen e një faze të re të izolimit dhe presionit ekonomik.
Masat ndëshkuese dhe objektivat
Administrata amerikane ka paralajmëruar se çdo shtet, institucion financiar, kompani, aeroport apo entitet qeveritar që ofron ndihmë për Iranin do të përballet me pasoja të rënda ekonomike. Fushata, e pagëzuar nga presidenti si një Economic D-Day, synon të godasë veçanërisht:
- Kontrabandën e naftës
- Linjat e shkëmbimit valutor
- Transfertat e parave të gatshme
- Regjistrat e anijeve dhe kompanitë fasadë
Trump deklaroi se këto kanale duhet të ndërpriten menjëherë dhe u bëri thirrje aleatëve të Shteteve të Bashkuara që t'i bashkohen izolimit të Teheranit. Ai pretendoi se forcat ushtarake iraniane janë degraduar rëndë dhe se monedha e vendit është zhvlerësuar, duke e përshkruar udhëheqjen iraniane si të gjunjëzuar.
Reagimi i Iranit dhe konteksti
Agjencia gjysmëzyrtare iraniane Tasnim i përshkroi deklaratat e presidentit amerikan si të ekzagjeruara, duke i cilësuar ato si një vazhdim të politikës së presionit maksimal që, sipas Teheranit, ka dështuar. Ministri i Jashtëm iranian, Abbas Araghchi, i hodhi poshtë kërcënimet, duke e akuzuar Uashingtonin për terrorizëm ekonomik.
Ky përshkallëzim vjen pas përfundimit të një afati 60-ditor për një zgjidhje paqësore, pa arritjen e një marrëveshjeje. Situata mbetet e ndjeshme edhe për shkak të tensioneve rreth Ngushticës së Hormuzit, një korridor strategjik për transportin global të energjisë.
Përditësime
Presidenti Donald Trump e përshkroi operacionin ekonomik kundër Iranit si 'Economic D-Day', duke intensifikuar presionin mbi Teheranin. Emiratet e Bashkuara Arabe pezulluan tregtinë dhe transaksionet financiare me Iranin pas incidentit me raketa balistike. SHBA ka krijuar një korridor detar sekret në Ngushticën e Hormuzit për të garantuar transportin e 10-15 milionë fuçive naftë në ditë. Kina kundërshtoi publikisht fushatën ekonomike amerikane, duke kërkuar zgjidhje diplomatike për krizën.
Administrata e presidentit Donald Trump përshkallëzoi presionin ndaj Iranit duke kërcënuar me sanksione dytësore çdo shtet që ndihmon ekonominë iraniane. Sekretari i Thesarit Scott Bessent konfirmoi se masa përfaqëson operacionin më të rëndë të izolimit ekonomik të ndërmarrë ndonjëherë nga SHBA. Kina është identifikuar si objektivi kryesor i këtyre sanksioneve për shkak të blerjeve të vazhdueshme të naftës iraniane. Për më tepër, Izraeli është përfshirë zyrtarisht si palë luftarake përkrah SHBA-së në këtë operacion që nga fundi i shkurtit.
Tregjet financiare reaguan menjëherë ndaj përshkallëzimit, me çmimin e naftës Brent që u rrit në 93,87 dollarë për fuçi. Ministri i Jashtëm iranian, Abbas Araghchi, vlerësoi se strategjia e ashtuquajtur 'Economic D-Day' shërben si një devijim i vëmendjes nga kriza e brendshme e borxhit në SHBA. Zyrtari iranian shtoi se presioni i administratës së presidentit Donald Trump është i lidhur ngushtë me nevojat politike të zgjedhjeve të mesit të mandatit që do të mbahen në nëntor.
Presidenti Donald Trump formalizoi përmes platformës Truth Social kërcënimet ndaj vendeve që vazhdojnë tregtinë me Iranin, duke e cilësuar këtë fushatë si operacionin më shkatërrues ekonomik të zhvilluar ndonjëherë. Zhvillimet u përshkallëzuan më tej pasi Emiratet e Bashkuara Arabe akuzuan zyrtarisht Iranin për lëshimin e 2 raketave balistike në drejtim të territorit të tyre. Këto lëvizje intensifikojnë presionin ndërkombëtar dhe rrisin rrezikun e një konflikti të drejtpërdrejtë ushtarak në rajon.
Presidenti Donald Trump shpalli atë që e cilësoi si 'Dita D ekonomike' kundër Iranit, duke deklaruar se infrastruktura ushtarake iraniane, përfshirë marinën dhe fabrikat e armatimit, është shkatërruar plotësisht. Trump minimizoi rëndësinë strategjike të Ngushticës së Hormuzit, duke e vlerësuar atë si një element tashmë dytësor për tregjet. Ndërkohë, çmimi i naftës Brent ka shënuar rënie në intervalin 84-85 dollarë për fuçi, duke zëvendësuar shifrën e mëparshme prej 93,87 dollarësh.
Tregjet e energjisë reaguan me rritje, duke e çuar çmimin e naftës Brent në $94 për fuçi. Në zhvillime të tjera operacionale: SHBA ka krijuar një korridor sekret detar në Ngushticën e Hormuzit, duke mundësuar kalimin e 10 deri në 20 milionë fuçive naftë në natë. Aeroplanmbajtësja USS George Washington mbërriti në rajon për të zëvendësuar USS Abraham Lincoln, e cila tërhiqet për shkak të lodhjes së ekuipazhit. Ministri i Jashtëm iranian, Abbas Araghchi, deklaroi se kërcënimet e Trump shërbejnë si mjet devijimi për problemet e brendshme financiare të SHBA.
Sekretari amerikan i Thesarit, Scott Bessent, paralajmëroi vendosjen e sanksioneve më të ashpra në historinë e SHBA-së ndaj Iranit. Bessent deklaroi se ky presion i shtuar ekonomik synon të shmangë nevojën për një operacion ushtarak kinetik në shkallë të gjerë. Administrata e presidentit Trump u ka kërkuar aleatëve ndërkombëtarë të zgjedhin një qëndrim të qartë, duke paralajmëruar pasoja për çdo shtet që ofron mbështetje ndaj Teheranit. Detajet mbi paketën e re të masave do të bëhen publike në një konferencë për shtyp nga Sekretari i Thesarit më 24 gusht.
Administrata Trump zgjeroi fokusin e strategjisë së saj kundër Iranit, duke identifikuar Kinën, Turqinë dhe Irakun si objektivët kryesorë të presionit diplomatik. Sekretari Scott Bessent e përkufizoi qasjen si një 'goditje të dyfishtë', e cila ndërthur bllokadën e porteve me sanksione financiare të rrepta për të evituar një ndërhyrje ushtarake kinetike. Të dhënat konfirmojnë se Kina importoi rreth 1.38 milionë fuçi naftë në ditë nga Irani gjatë vitit 2025, ndërsa Emiratet e Bashkuara Arabe zunë 30% të importeve iraniane në vitin 2024, me një vlerë prej 21 miliardë dollarësh.
Nënpresidenti J.D. Vance deklaroi se presioni ekonomik mbetet instrumenti kryesor i SHBA-së për të frenuar ndikimin e Iranit. Në kuadër të kësaj strategjie, Departamenti i Thesarit njoftoi masa të reja sanksionuese ndaj Hezbollahut, duke cituar lidhjet e tij të drejtpërdrejta me Gardën Revolucionare iraniane. Ndikimi i tensioneve në terren po bëhet i dukshëm: të dhënat e monitorimit tregojnë se vetëm 7 anije tregtare kaluan përmes Ngushticës së Hormuzit gjatë së enjtes, duke sinjalizuar një ndërprerje të ndjeshme të trafikut detar në këtë arterie jetike për energjinë.