Presidenti i Shteteve të Bashkuara, Donald Trump, deklaroi se vendi i tij po shqyrton mundësinë e marrjes së naftës iraniane dhe pushtimit të ishullit Kharg, pikë kyçe për eksportin e naftës së Iranit. Në një intervistë për Financial Times, ai u shpreh se kjo është opsioni i preferuar, pavarësisht kritikave brendshme. "Sinqerisht, gjëja ime e preferuar është të marr naftën e Iranit, por disa njerëz në SHBA thonë: ‘Pse po e bën këtë?’ Ata janë njerëz të paditur", tha Trump. Ai shtoi se "ndoshta e marrim ishullin Kharg, ndoshta jo", por se mund ta marrin "shumë lehtë", duke mos pranuar mbrojtje të forta nga Irani.
Sipas Wall Street Journal dhe New York Times, Trump po konsideron gjithashtu një operacion ushtarak për nxjerrjen e rreth 1 mijë paundëve uranium nga Irani, veçanërisht në objektin bërthamor të Isfahanit. Këto burime cituan zyrtarë të paidentifikuar, duke theksuar se operacioni mund të zgjasë ditë ose më gjatë dhe synon pengimin e armës bërthamore iraniane. Trupat amerikane në rajon mund të angazhohen po ashtu për kontrollin e Ngushticës së Hormuzit.
Prania ushtarake dhe reagimet
SHBA ka vendosur rreth 3.500 ushtarë në Lindjen e Mesme, të mbështetur nga anije luftarake. Irani ka kërcënuar hakmarrje ndaj objektivash si universitete dhe banesa zyrtarësh amerikanë e izraelitë. Kryetari i parlamentit iranian deklaroi se forcat e vendit janë të gatshme për trupa tokësore amerikane. Trump përmendi bisedime indirekte përmes ndërmjetësve pakistanezë, duke thënë se një marrëveshje mund të arrihet "relativisht shpejt".
Ndikimi ekonomik
Tensionet kanë rritur çmimin e naftës në 115 dollarë për fuçi, me hapjen e tregjeve aziatike. Analistët paralajmërojnë se përshkallëzimi mund të destabilizojë furnizimin global me energji.
Në kontekst rajonal, një anëtar i misionit paqeruajtës të OKB-së në Liban u vra nga zjarri i artilerisë, ndërsa tre të tjerë u plagosën. Indonezia konfirmoi se viktima ishte nga kontingjenti i saj dhe kërkoi hetim të plotë.
Përditësime
Çmimi i naftës Brent kaloi 116 dollarë për fuçi, nga 115 dollarë. SHBA dislokuan rreth 10 mijë trupa ose në rrugë drejt rajonit, rritje nga 3.500. Presidenti Trump vendosi afat 6 prill për marrëveshje me Iranin, përndryshe sulme të tjera.
Në Air Force One, Trump deklaroi:
- Bisedime drejtpërdrejta ose tërthorazi.
- Hapje pjesërishe e Ngushticës së Hormuzit (20% furnizime globale).
- Plani paqeje 15 pika refuzuar nga Irani.
- "Ndryshim regjimi, të gjithë të vdekur".
- Kërcënim me bombardues B52.
Pretendime për vrasjen e Ali Khamenei; spekulime për djalin e tij.
Incident në Arabia Saudite: plagosje ushtarësh amerikanë. Huthit lansuan raketë nga Jemeni drejt Izraelit.
Në Liban: predhë në Adchit Al Qusayr vret 1 anëtar UNIFIL dhe plagos rëndë 1 tjetër. Ofensiva izraelite shkakton 1.189 viktima dhe 3.427 të plagosur.
Presidenti Donald Trump deklaroi se Irani do të lejojë kalimin e 20 anijeve cisternë me naftë përmes Ngushticës së Hormuzit si "dhuratë" ose "në shenjë respekti", e miratuar nga Ghalibaf, duke filluar nga e hëna.
Zhvillime të tjera:
- Një sulm në bazën saudite plagosi 12 ushtarë amerikanë dhe dëmtoi një avion mbikëqyrjeje me vlerë 270 milionë dollarë.
- Spanja mbylli hapësirën ajrore për avionët ushtarakë amerikanë të përfshirë në sulmet ndaj Iranit.
- Trump tha se Irani është gati të dorëzojë uraniumin dhe se SHBA ka arritur ndryshim regjimi me vrasjen e liderëve pas goditjes së mbi 9,000 objektivave.
Donald Trump postoi në Truth Social se po zhvillon bisedime serioze me një "regjim të ri dhe më të arsyeshëm" në Iran, duke raportuar përparim të konsiderueshëm. Ai kërcënoi shkatërrimin total të centraleve elektrike, puseve të naftës dhe ishullit Kharg, nëse Ngushtica e Hormuzit nuk hapet.
Zhvillime të tjera:
- Anijet kineze CSCL Ocean Indian dhe CSCL Ocean Arctic kaluan Ngushticën e Hormuzit pas një përpjekjeje të dështuar.
- Kërcënim i ri për sulme ndaj impianteve të desalinizimit për ujë të pijshëm në Iran.
- Pakistani propozoi armëpushim me rihapje të Ngushticës së Hormuzit dhe kufizim bërthamor; Irani refuzoi, duke kërkuar ndalim sulmesh izraelite, dëmshpërblime dhe tërheqje trupash.
- Kryeministri i Mbretërisë së Bashkuar deklaroi se konflikti me Iranin nuk është luftë e tyre dhe refuzon çdo përfshirje.
- Irani ka përforcuar mbrojtjen në Ishullin Kharg me sisteme të reja kundërajrore, mina dhe personel ushtarak.
- Rreth 90% e eksporteve të naftës bruto të Iranit kalojnë përmes terminaleve të këtij ishulli.
- Rreth 3.500 marinarë dhe marinsa amerikanë janë të stacionuar në Lindjen e Mesme nën komandën e USS Tripoli.
Ishulli Kharg ka rreth 8 km gjatësi dhe 4–5 km gjerësi.
Infrastruktura përfshin rezervuarë magazinimi, tubacione dhe terminale ngarkimi në det të hapur.
Terminalet kanë kapacitet 1.3–1.6 milion fuçi naftë të papërpunuar në ditë.
Karoline Leavitt, sekretarja e shtypit, deklaroi se Trump do të kërkojë nga vendet arabe mbulimin e kostove të luftës.
Zhvillime të tjera:
- Irani cilësoi propozimet e SHBA-së si «të tepruara, jorealiste dhe irracionale» dhe lëshoi një valë raketash drejt Izraelit.
- Çmimet e naftës po drejtohen drejt një rritjeje mujore rekord.
Donald Trump u ka thënë ndihmësve se është i gatshëm të përfundojë fushatën ushtarake kundër Iranit, edhe nëse Ngushtica e Hormuzit mbetet e mbyllur, raporton Wall Street Journal.
Synimet kryesore:
- Dobësimi i marinës iraniane;
- Reduktimi i stoqeve të raketave;
- Qetësimi i tensioneve.
Nëse negociatat dështojnë, SHBA do t'i kërkojë aleatëve evropianë dhe të Gjirit të ndërhyjnë për rihapjen e ngushticës.
Mbyllja e ngushticës ka rritur çmimet globale të ushqimeve dhe ka goditur ekonomitë europiane dhe britanike.
Misioni për hapjen e ngushticës mund ta zgjasë konfliktin përtej 4-6 javësh.
Donald Trump deklaroi në rrjetet sociale se aleatët si Mbretëria e Bashkuar duhet të blejnë naftë nga SHBA ose të sigurojnë vetë Ngushticën e Hormuzit, pasi refuzuan të përfshihen në neutralizimin e udhëheqjes iraniane.