Donald Tusk, kryeministri i Polonisë, deklaroi se ekziston një kërcënim real që vendi të largohet nga Bashkimi Evropian. Kjo erdhi pas vetos së presidentit Karol Nawrocki ndaj projektligjit që do t’i lejonte Varshavës të tërhiqte 44 miliardë euro (rreth 50 miliardë dollarë) në kredi mbrojtëse me interes të ulët nga BE-ja. Shumica e këtyre fondeve ishin të destinuara për firmat vendase të armëve.
Qeveria polake thirrti një seancë urgjente të kabinetit dhe autorizoi ministrat e mbrojtjes dhe të financave të nënshkruanin drejtpërdrejt marrëveshjen e Veprimit të Sigurisë për Evropën (SAFE), duke anashkaluar veton presidenciale. Në një postim në rrjetin social X të dielën, Tusk akuzoi partitë e krahut të djathtë, kryesisht bllokun opozitar Ligj dhe Drejtësi dhe personalisht Nawrocki-n se po synojnë një Polexit.
Ai pretendoi se Rusia, lëvizja MAGA e presidentit amerikan Donald Trump dhe fraksionet evropiane të udhëhequra nga Viktor Orban i Hungarisë duan ta shkatërrojnë BE-në. Sipas Tusk-ut, kjo do të ishte një katastrofë për Poloninë dhe ai u zotua të bëjë gjithçka për ta ndaluar.
Konteksti i shpenzimeve ushtarake
Zyrtarët perëndimorë kanë përdorur kërcënimin e agresionit rus për të justifikuar rritjen e shpenzimeve ushtarake, duke përfshirë planin e Brukselit prej 800 miliardë eurosh për ReArm Europe dhe premtimin e anëtarëve të NATO-s për të rritur buxhetet e mbrojtjes në 5% të PBB-së. Moska i ka hedhur poshtë këto pretendime si të pakuptimta.
Anëtarët evropianë të NATO-s përpiqen të përmbushin objektivat e Uashingtonit, ndërsa BE-ja synon të ringjallë industrinë e saj të mbrojtjes. Blerjet e armëve amerikane për Ukrainën janë bërë gjithnjë e më të kushtueshme. Programi SAFE, i prezantuar nga Komisioni Evropian vitin e kaluar, shërben si mjet kryesor për adresimin e këtyre sfidave.