Ozkan Ulutash, komandanti i KFOR-it, deklaroi se situata e sigurisë në Kosovë që nga tetori i vitit 2025 është përgjithësisht e qetë, megjithëse mbetet e brishtë dhe me potencial për tensione të reja, veçanërisht në veri të vendit. Kjo u tha gjatë informimit për ambasadorët e aleatëve dhe partnerëve të NATO-s në Bruksel më 29 prill 2026.
Ulutash theksoi se nuk është vërejtur rifshfaqje e dhunës si në vitin 2023. “Që nga tetori 2025, kemi vërejtur se situata është përgjithësisht e qetë. Megjithatë, situata mbetet e brishtë, me potencial për tensione të reja, veçmas në veri të Kosovës”, u shpreh ai. Prioritet kryesor mbetet ruajtja e stabilitetit për të gjitha komunitetet.
Prania e KFOR-it dhe mbështetja e NATO-s
KFOR-i mban një prani të dukshme, të shkathët dhe fleksibël në terren për të reaguar ndaj çdo zhvillimi që ndikon në sigurinë e Kosovës dhe stabilitetin rajonal, si dhe për të ulur tensionet. Ai shprehu mirënjohje për aleatët dhe partnerët e NATO-s për mbështetjen e vazhdueshme. Misioni vazhdon të mbajë kontakte të ngushta me të gjithë akterët relevantë.
Konteksti i tensioneve të vitit 2023
Në veriun e Kosovës, me shumicë serbe, tensionet në 2023 filluan në maj kur serbët lokalë kundërshtuan punën e kryetarëve shqiptarë të katër komunave, të zgjedhur pas bojkotit serb të zgjedhjeve lokale. Kulmin e arritën në shtator kur serbë të armatosur sulmuan Policinë e Kosovës në Banjskë të Zveçanit, duke vrarë rreshterin Afrim Bunjaku. Përgjegjësinë e mori Millan Radoiçiq, ish-nënkryetar i Listës Serbe, parti e mbështetur nga Beogradi. Kosova akuzon Serbinë, ndërsa Beogradi mohon përfshirje. Shefi i NATO-s, Mark Rutte, ka kërkuar nga Serbia përcaktimin e përgjegjësisë.
Dialogu Prishtinë-Beograd
Ulutash nënvizoi nevojën urgjente për zgjidhje afatgjatë politike. NATO mbështet plotësisht dialogun e lehtësuar nga Bashkimi Evropian për normalizimin e marrëdhënieve midis Prishtinës dhe Beogradit, i nisur që në vitin 2011. Janë arritur marrëveshje, por shumë nuk janë zbatur në terren. Stabiliteti varet nga zgjedhja e diplomacisë mbi dhunën, dhe KFOR-i do të vazhdojë ta mbështesë këtë proces.
Përditësime
Ulutash deklaroi: "Rruga drejt paqes afatgjatë është politike, nuk është ushtarake."
ATA raporton mungesën e takimeve në nivel të lartë politik midis Kosovës dhe Serbisë që nga shtatori i 2023.
Prokuroria e Shtetit në Kosovë ka ngritur aktakuza ndaj disa serbëve për tre incidente në veri:
- Lëndimi i 90 anëtarëve të KFOR-it gjatë protestave serbe në Zveçan në 2023.
- Sulmi në kanalin e Ibër-Lepencit në 2024, që ndërpreu furnizimin me ujë për komuna dhe rrezikoi KEK-un.
- Incidenti në Banjskë në 2023.