Pavarësisht përpjekjeve për të forcuar prodhimin vendas, Ukraina vijon të mbështetet te komponentët teknologjikë kinezë për të mbajtur në këmbë industrinë e saj të dronëve, e cila është zgjeruar ndjeshëm që nga shkurti i vitit 2022. Përjashtimi nga rregullat e prokurimit është pjesë e një huaje të madhe prej 60 miliardë eurosh për mbrojtjen, pasi tregu evropian aktualisht nuk ofron sasitë e nevojshme të pjesëve kritike, si fibrat optike, bateritë e litiumit dhe motorët.
Sipas Vita Holod, hulumtuese në Akademinë Kombëtare të Shkencave të Ukrainës, ky përjashtim është domethënës, pasi tregon se as Ukraina dhe as Evropa nuk mund t'i zëvendësojnë furnizuesit kinezë për sa i përket shpejtësisë dhe çmimit në momentin aktual. Raportet tregojnë se në gjysmën e parë të vitit 2025, 38 për qind e vlerës së komponentëve të importuar për dronë vinte nga Kina, ndërsa në gjashtë muajt e parë të vitit 2026, importet e pjesëve kineze arritën në 76 për qind të totalit të regjistruar gjatë vitit paraprak.
Marrëdhëniet diplomatike dhe gjeopolitike
Në rrafshin diplomatik, marrëdhëniet mes Kievit dhe Pekinit mbeten të ftohta, veçanërisht për shkak të lidhjeve të ngushta të Kinës me Rusinë. Ekspertët, si Michal Bogusz nga Qendra për Studime Lindore në Varshavë, vlerësojnë se zgjatja e konfliktit në mënyrë të kontrolluar është në interesin e Pekinit, pasi i mundëson atij të ruajë Rusinë si blerëse të naftës dhe të testojë unitetin e aleatëve perëndimorë.
Shkëmbimet diplomatike të drejtpërdrejta kanë qenë të rralla. Volodymyr Zelensky dhe lideri kinez Xi Jinping kanë zhvilluar vetëm një bisedë që nga viti 2022. Përpjekjet për vizita të nivelit të lartë, si ajo e ministrit të Jashtëm ukrainas Andriy Sybiha në Pekin, nuk kanë arritur të konkretizohen, duke reflektuar përplasjen e interesave për shkak të qëndrimit të Ukrainës ndaj partneritetit Kinë-Rusi.
Përditësime
Presidenti Volodymyr Zelensky njoftoi më 15 korrik se Ukraina ka arritur kapacitetin prodhues prej 10 milionë dronësh në vit. Sipas ekspertes Vita Holod, mbështetja te komponentët kinezë mbetet e pashmangshme për shkak të pamundësisë së tregut evropian për të garantuar volumin, shpejtësinë dhe koston e nevojshme. Varësia fokusohet në tre segmente kritike të furnizimit: motorët, bateritë e litiumit dhe fibrat optike.
Bashkimi Evropian njoftoi një paketë investimi prej 6 miliardë eurosh për të nxitur industrinë ukrainase të dronëve. Në përpjekje për të balancuar nevojat operacionale me presionin diplomatik, Qeveria e Ukrainës ka miratuar dy masa të reja: - Siguroi një përjashtim nga rregullat standarde të prokurimit, duke lejuar përkohësisht përdorimin e komponentëve kinezë. - Vendosi sanksione ndaj kompanive kineze të identifikuara si mbështetëse të drejtpërdrejta të sektorit rus të mbrojtjes. Kina mbetet partneri kryesor tregtar i Ukrainës, veçanërisht në sektorin e eksporteve bujqësore, pavarësisht tensionit politik në rritje.