Ky artikull është përditësuar. Shiko përditësimet
Presidentja e Komisionit Evropian, Ursula von der Leyen, deklaroi se Bashkimi Evropian mbështet plotësisht protestat masive të iranianëve dhe dënon represionin e dhunshëm ndaj demonstruesve. Ky deklarim u bë më 10 janar 2026 në një postim në platformën X.
Von der Leyen shkroi se “rrugët e Teheranit dhe qytetet në të gjithë botën jehojnë me hapat e grave dhe burrave iranianë që kërkojnë liri. Liri për të folur, për t’u mbledhur, për të udhëtuar dhe mbi të gjitha për të jetuar lirshëm. Evropa qëndron plotësisht pas tyre. Ne dënojmë pa dyshim represionin e dhunshëm të këtyre demonstratave legjitime. Ata që janë përgjegjës do të kujtohen në anën e gabuar të historisë”.
Konteksti i Protestave
Protestat filluan në fund të dhjetorit 2025, fillimisht për shkak të krizës ekonomike të thellë, si inflacioni i lartë dhe rënia e monedhës, por shpejt u kthyen në thirrje për ndryshim të regjimit. Demonstratat vazhdojnë në mbi 100 qytete të Iranit.
Raportet tregojnë dhjetëra të vrarë, me grupe të të drejtave të njeriut që llogaritin 70-200 viktima nga plumbat e forcave të sigurisë, mijëra të arrestuar dhe një bllokim të plotë të internetit dhe telefonatave që zgjat disa ditë. Von der Leyen kërkoi lirimin e menjëhershëm të protestuesve të arrestuar dhe rikthimin e aksesit në internet.
Reagimet Ndërkombëtare
Mbështetja evropiane vjen krahas reagimeve ndërkombëtare të tjera, përfshirë atë të Shteteve të Bashkuara, ku Presidenti Donald Trump ka paralajmëruar ndërhyrje nëse regjimi vret demonstrues, si dhe udhëheqës evropianë të tjerë. Gjatë ditës, dhjetëra protestues u mblodhën para ambasadës së Iranit në Bruksel.
Protestat mbeten intensive, me thirrje për greva në sektorë kyç si transporti dhe energjia. Regjimi iranian akuzon se demonstratat nxiten nga “armiq të huaj”.
Përditësim
Donald Trump deklaroi në Truth Social se SHBA është e gatshme të ndihmojë iranianët të arrijnë lirinë. Ai krahasoi protestat aktuale me lëvizjen 'Gruaja, Jeta, Liria' të viteve 2022-2023, duke i cilësuar ato si sfida më e madhe. Demonstruesit thirrën për rikthimin e monarkisë dhe valëvitën flamurin Pahlavi. Përplasjet lënë mijëra të plagosur, sipas aktivistëve. Qeveria iraniane paralajmëroi shtimin e represionit dhe lëshoi njoftim kundër pjesëmarrjes së fëmijëve në protesta, duke përmendur grupe terroriste. Spitalet raportohen të mbingarkuara, ndërsa ushtria apeloi kundër 'komploteve të armikut'. Aktivistët e të Drejtave raportojnë 65 të vrarë, 2.311 arrestuar dhe protesta në 512 vende të 180 qyteteve; revista Time raporton mbi 200 vdekje.
Përditësim
Protestuesit iranianë organizuan protesta solidariteti kundër qeverisë iraniane në Hagë, në sheshin Malieveld, dhe në Berlin. Një protestuese në Hagë, Fatemeh Ahmadi, deklaroi: "Jam e shqetësuar për motrën time në Iran; nuk mund ta kontaktoj për shkak të ndërprerjes së komunikimit nga autoritetet." Në Berlin, Ali Rezaei shtoi: "Familjarët tanë vuajnë mungesën totale të lirisë në Iran." Në protestat brenda Iranit, raportohet pjesëmarrje nga të gjitha moshat, por vështirësitë e kontaktit vazhdojnë për shkak të bllokimeve të internetit dhe komunikimeve telefonike.
Protesta solidariteti shpërthyen në Londër dhe Paris të dielën.
Në Londër, demonstruesit u mblodhën pranë Downing Street, duke ngritur flamuj të Mujahedin-e Khalq dhe duke cituar Leila Jazayeri dhe Azadeh, sipas dëshmitarëve.
Në Paris, mijëra persona marshuan me flamuj para-revolucionarë iranianë dhe izraelitë, sipas AFP.
Statistikat e protestave në Iran u përditësuan, sipas Amnesty International:
- 10,675 të arrestuar (përfshirë 169 fëmijë);
- 490 të vrarë;
- protesta në 31 provinca;
- interneti i ndërprerë për të katërtën ditë radhazi.
Ndërkohë, një zëdhënës i Shtëpisë së Bardhë deklaroi se Donald Trump po shqyrton opsione ushtarake kundër Iranit.
Roberta Metsola, kryetare e Parlamentit Evropian, urdhëroi ndalimin e hyrjes së diplomatëve iranianë në ambientet e PE më 12 janar 2026. Komisioni Evropian shprehu gatishmërinë për sanksione të reja dhe më të ashpra ndaj Iranit. Sekretarja e Shtypit Paola Pinault deklaroi: "Evropa nuk do të tolerojë dhunën kundër protestuesve."
Sipas HRANA-s, numri i viktimave të protestave arrin në 495-500, duke përfshirë 48 të vrarë nga forcat e sigurisë dhe rreth 10,600 arrestime.
Ursula von der Leyen propozoi sanksione të reja të shpejta ndaj autoriteteve iraniane për shtypjen e protestave, sipas një deklarate në X. Ajo u koordinua me Kaja Kallas për vendosjen e sanksioneve ndaj përgjegjësve për represion. Von der Leyen e cilësoi numrin e viktimave si "tronditës" dhe dënoi përdorimin e tepruar të forcës si dhe kufizimin e lirive.
Propozimet në diskutim përfshijnë përcaktimin e Gardës Revolucionare si organizatë terroriste dhe masa më të rrepta ndaj zyrtarëve iranianë.
Kancelari gjerman Friedrich Merz dhe kryeministri irlandez Micheál Martin bënë thirrje për rritjen e sanksioneve ndaj Iranit.
Një zyrtar iranian u tha Reuters-it se rreth 2,000 njerëz mund të jenë vrarë, përfshirë anëtarë të forcave të sigurisë.
Roberta Metsola, kryetare e Parlamentit Evropian, theksoi nevojën për të treguar seriozitetin me veprime konkrete.
Bashkimi Evropian ka sanksionuar Trupat e Gardës Revolucionare Islamike në tërësinë e saj si pjesë e sanksioneve për shkeljet e të drejtave të njeriut. Organizata Iran Human Rights NGO (IHRNGO) raporton të paktën 648 vrarë, mbi 6,000 viktima në total dhe mbi 10,000 arrestime në protestat e nisura më 28 dhjetor 2025. Këto shifra tejkalojnë vlerësimet e mëparshme.