Presidentja e Komisionit Evropian, Ursula von der Leyen, u ka paraqitur udhëheqësve të vendeve anëtare të BE-së pesë përparësi për menaxhimin e migracionit, përpara samitit të 15–16 tetorit në Bruksel. Në një letër nëntëfaqëshe, ajo kërkon mbrojtje më të fortë të kufijve të jashtëm, përshpejtimin e kthimeve dhe masa për përballimin e mbërritjeve masive.
Sipas të dhënave të paraqitura në letër, kalimet e parregullta në kufijtë e jashtëm të BE-së kanë rënë në nivelin më të ulët që nga viti 2021: me 55% gjatë dy viteve të fundit dhe me më shumë se një të tretën gjatë vitit 2026. Kanë rënë gjithashtu kërkesat për azil dhe lëvizjet e paautorizuara mes vendeve anëtare. Megjithatë, Komisioni Evropian vlerëson se presioni migrator mbetet i lartë dhe se krizat e papritura mund të vënë në vështirësi sistemet e kontrollit kufitar. Kriza e verës në Ceuta përmendet si shembull i situatave emergjente dhe i pasojave humanitare që mund të shkaktojnë flukset masive.
Një nga përparësitë është zbatimi i plotë i Paktit Evropian për Migracionin dhe Azilin, përfshirë rregullat për shqyrtimin e kërkesave për azil, transferimin e aplikantëve dhe ndarjen e përgjegjësive. Letra kërkon gjithashtu kufizimin e lëvizjeve të paautorizuara brenda BE-së dhe ruajtjen e funksionimit të zonës Shengen.
Komisioni synon të zgjerojë kapacitetet operacionale të Frontex, të krijojë një forcë reagimi të shpejtë për krizat dhe një Qendër Koordinimi për Kthimin e Emigrantëve. Një plan me pesë pika për mbërritjet e papritura masive parashikon mbikëqyrje më të fortë, sisteme paralajmërimi të hershëm, bashkëpunim me vende të treta dhe goditjen e rrjeteve të kontrabandës. Propozohet edhe një kuadër emergjencash që do t’u jepte vendeve anëtare më shumë fleksibilitet në kontrollin kufitar, procedurat e azilit dhe kthimet.
Sistemi Evropian i Hyrjeve dhe Daljeve (EES) ka regjistruar mbi 204 milionë hyrje-dalje, më shumë se 69 mijë refuzime hyrjeje dhe mbi 1 750 raste personash të konsideruar kërcënim për sigurinë e brendshme. Vendet që nuk e kanë përfunduar zbatimin e sistemit janë ftuar ta bëjnë këtë deri në fund të vitit.
Von der Leyen e ka cilësuar të papranueshme normën aktuale të kthimit prej 32% për personat që nuk kanë të drejtë të qëndrojnë në BE. Ajo kërkon miratimin dhe zbatimin e shpejtë të rregullores së re për kthimet, e cila do të vendoste rregulla të përbashkëta dhe bazë ligjore për qendra kthimi jashtë BE-së. Sipas propozimit, këto qendra duhet të respektojnë legjislacionin evropian e ndërkombëtar dhe të drejtat e njeriut. Strategjia përfshin edhe dixhitalizimin e procedurave dhe bashkëpunimin me vendet e origjinës për ripranimin e shtetasve të tyre.
Letra përmend zgjerimin e marrëveshjeve me vendet e nisjes ose të tranzitit, përfshirë Libinë. Ajo trajton gjithashtu reagimin ndaj rasteve kur migracioni përdoret për të destabilizuar BE-në. Syri TV dhe Anadolu Agency Albanian raportojnë se gjatë krizës së verës në Ceuta mbërritën rreth 70 mijë migrantë nga Maroku; Ora News dhe Balkan Web e përmendin krizën, por nuk japin këtë shifër.