Komisioni Evropian pritet të propozojë zgjerimin e kompetencave të Frontex-it, agjencisë kufitare të Bashkimit Evropian, duke i lejuar asaj të ndihmojë në kthimin e migrantëve të parregullt nga një vend jashtë BE-së në vendet e tyre të origjinës. Sipas raportimeve të Euronews, propozimi pritet të paraqitet të martën nga zëvendëspresidentja e Komisionit për Sigurinë, Henna Virkkunen, dhe komisioneri për Punët e Brendshme, Magnus Brunner.
Aktualisht, Frontex ndihmon autoritetet e vendeve anëtare në kthimin e migrantëve nga vendet e BE-së drejt vendeve të origjinës, si dhe merr pjesë në patrullimin e kufijve të jashtëm dhe vijave bregdetare të bllokut. Sipas rregullave të propozuara, agjencia do të mund të mbështesë edhe autoritetet e vendeve të treta, përfshirë qeveritë e Afrikës së Veriut, për kthimin e shtetasve të Afrikës Qendrore në vendet e tyre të origjinës, përpara se ata të përpiqen të mbërrijnë në Evropë.
Reforma parashikon gjithashtu që zyrtarët e Frontex-it të marrin pjesë në dëbimet nga qendrat e kthimit që vendet e BE-së mund të krijojnë në shtete të treta. Në këto qendra do të strehohen persona të cilëve u është refuzuar kërkesa për azil ose e drejta për të qëndruar në BE. Pesë qeveri evropiane po negociojnë krijimin e qendrës së parë të këtij lloji, e cila pritet të nisë funksionimin në vitin 2027.
Çdo bashkëpunim i ri me një vend të tretë do të kërkojë marrëveshje të posaçme. Frontex-i ka marrëveshje statusi me Shqipërinë, Serbinë dhe Maqedoninë e Veriut, të cilat mundësojnë vendosjen e zyrtarëve dhe kryerjen e detyrave e operacioneve të caktuara në vendet partnere. BE-ja po negocion një marrëveshje me Senegalin. Një oficer ndërlidhës i Frontex-it për Senegalin u emërua në vitin 2023; mandati i tij përfshin edhe Mauritaninë dhe Gambinë.
Propozimi përfshin krijimin e një force reagimi të shpejtë për rastet e mbërritjeve të papritura dhe në shkallë të gjerë të migrantëve të parregullt, si dhe të një njësie që do të monitorojë rrjetet sociale për të parandaluar lëvizjet masive. Masat synojnë të shmangin situata si ajo në Ceuta, enklavën spanjolle në Afrikën e Veriut, ku rreth 90 mijë migrantë kaluan kufirin nga Maroku, sipas raportimeve të Euronews.
Organizatat e shoqërisë civile kërkojnë mbikëqyrje dhe llogaridhënie më të forta për të mbrojtur të drejtat themelore të migrantëve. Josephine Solanki, studiuese në Transnational Institute, tha se Frontex-i po shndërrohet në një agjenci që vepron gjithnjë e më larg kufijve të BE-së dhe përfshihet drejtpërdrejt në dëbime. Sipas raportimeve të Reporteri.net dhe Gazeta Si, Frontex-i pritet të përfitojë 12 miliardë euro nga buxheti i ardhshëm shtatëvjeçar i BE-së, dyfishin e financimit të mëparshëm.