← Kthehu në rrjedhë
Ndaj në WhatsApp
Rajoni

Zgjedhjet në Serbi: garë e ngushtë dhe shqetësime

Zgjedhjet e parakohshme parlamentare në Serbi mbahen më 25 tetor, me Partinë Përparimtare Serbe të Aleksandar Vuçiqit përballë lëvizjes studentore.

Çfarë dihet

Zgjedhjet e parakohshme parlamentare në Serbi mbahen më 25 tetor, me Partinë Përparimtare Serbe të Aleksandar Vuçiqit përballë lëvizjes studentore. Në garë janë 18 lista për 250 vende në parlament; sondazhet tregojnë një garë të ngushtë, por rezultati mbetet i pasigurt. Vëzhguesit kanë ngritur shqetësime për parregullsi dhe presion ndaj votuesve. Protestat që pasuan shembjen e strehës në stacionin hekurudhor të Novi Sadit në vitin 2024 u nxitën nga vdekja e 16 personave.

Zgjedhjet e parakohshme parlamentare në Serbi mbahen më 25 tetor, në një garë që burimet e përshkruajnë si sfidën më të madhe zgjedhore deri më tani për Aleksandar Vuçiqin. Partia Përparimtare Serbe (SNS), të cilën ai e drejton, synon të ruajë pushtetin përballë lëvizjes studentore, e cila u shfaq pas protestave kundër korrupsionit që kanë zgjatur prej dy vjetësh. Vuçiq dha dorëheqjen nga posti i presidentit në fund të shtatorit, për të kandiduar për kryeministër.

Sondazhet tregojnë se elektorati është kryesisht i ndarë mes mbështetësve të një koalicioni të gjerë të ndërtuar rreth partisë në pushtet dhe atyre që përkrahin lëvizjen studentore. Vladimir Bilçik, ish-raportues i Parlamentit Evropian për Serbinë, tha për Radion Evropa e Lirë se këto janë zgjedhjet e para në më shumë se një dekadë, rezultati i të cilave është shumë i pasigurt. Studentët nuk kanë udhëheqës formalë dhe lista e tyre përbëhet nga figura jopartiake, shumica profesorë universitarë. Sipas Reuters, lëvizja ka paraqitur 250 kandidatë.

Në zgjedhje marrin pjesë 18 lista, përfshirë dy koalicione opozitare që kanë pasur përfaqësim në parlament: një proevropian dhe një i krahut të djathtë, me qëndrime euroskeptike. Gara është për 250 vende. Listat duhet të marrin të paktën 3 për qind të votave për të fituar mandate; nëntë listat e pakicave përjashtohen nga pragu i zakonshëm dhe u nënshtrohen një pragu më të ulët.

Vëzhgues vendorë e ndërkombëtarë kanë shprehur shqetësim për abuzime të mundshme, pas raportimeve për presion ndaj votuesve dhe parregullsi në zgjedhjet e vitit 2023. Qeveria thotë se ka zbatuar rekomandimet e misionit vëzhgues të Organizatës për Siguri dhe Bashkëpunim në Evropë (OSBE). Hulumtimet e Radios Evropa e Lirë kanë raportuar parregullsi në listën e votuesve. Një raport i Qendrës Serbe për Kërkim, Transparencë dhe Llogaridhënie, i përmendur nga AP, evidentoi tkurrje të lirive dhe pabarazi mes pjesëmarrësve; sipas raportit, aktivistë të opozitës janë monitoruar e marrë në pyetje dhe komunikimet e tyre janë përgjuar.

Protestat u nxitën nga shembja e një strehe të saporinovuar në stacionin hekurudhor të Novi Sadit, më 1 nëntor 2024, ku humbën jetën 16 persona. Studentët kërkuan përgjegjësi dhe akuzuan autoritetet për korrupsion; qeveria i ka hedhur poshtë akuzat. Pas tragjedisë, disa zyrtarë, përfshirë dy ministra, u arrestuan ose dhanë dorëheqjen. Procedurat gjyqësore për përcaktimin e përgjegjësisë nuk kanë përfunduar.

Të mërkurën, mijëra njerëz pritën në Beograd studentët që kishin marshuar drejt kryeqytetit përpara tubimit të tyre përmbyllës. Në të njëjtën ditë, Vuçiq mbajti tubim në Nish dhe tha se SNS-ja do t’i fitonte zgjedhjet. Autoritetet ndaluan gjashtë persona të dyshuar se po planifikonin trazira në ditën e votimit. Kritikët e qeverisë i kanë përshkruar arrestime të ngjashme si përpjekje për të frikësuar protestuesit.

Reuters raportoi se aktivisti Marko Marjanoviq tha se policia e kishte rrahur gjatë protestave në gusht të vitit 2025 dhe se më vonë ishte ndaluar për dy ditë. Vuçiq dhe SNS-ja i kanë mohuar akuzat për represion dhe korrupsion. Sipas të dhënave të cituara nga Reuters, Serbia u rendit e 104-ta nga 180 vende në Indeksin Botëror të Lirisë së Shtypit për vitin 2026. Gjashtë gazetarë serbë ndodhen në mërgim për shkak të kërcënimeve ndaj sigurisë së tyre, sipas Reporterëve pa Kufij.

Burimet

12 media raportuan këtë lajm

Përmbledhja më lart është ndërtuar duke krahasuar këto raportime. Klikoni për të lexuar origjinalin.

Ku ndryshojnë burimet

Lajmi.net, BoldNews, Report TV dhe Euronews Albania përcjellin kryesisht raportimin e REL-it për zgjedhjet dhe shqetësimet zgjedhore. Kallxo dhe Gazeta Sinjali përqendrohen te raportimi i Reuters për presionin ndaj kritikëve, ndërsa Kallxo përcjell edhe raportimin e AP-së për marshimin studentor, tubimin e Vuçiqit dhe ndalimin e gjashtë personave.

  1. 1 Radio Evropa e Lire Vuçiq përballet me sfidën më të madhe zgjedhore mes shqetësimeve për parregullsi të mundshme
  2. 2 Shqiptarja.com Serbi/ Mes shqetësimeve për parregullsi, Vuçiç përballet me sfidën më të madhe zgjedhore
  3. 3 Euronews Albania Vuçiç përballet me sfidën më të madhe zgjedhore mes shqetësimeve për parregullsi të mundshme
  4. 4 Tetova Sot Vuçiç përballet me sfidën më të madhe zgjedhore mes shqetësimeve për parregullsi të mundshme
  5. 5 Report TV Serbi/ Mes shqetësimeve për parregullsi, Vuçiç përballet me sfidën më të madhe zgjedhore - Report-tv.al
  6. 6 BoldNews Akuza për manipulim/ REL: Vuçiç përballet me sfidën më të madhe zgjedhore
  7. 7 Gazeta Express Vuçiq përballet me sfidën më të madhe zgjedhore mes shqetësimeve për parregullsi të mundshme
  8. 8 Kallxo Zgjedhjet që mund ta tronditin pushtetin e Vuçiqit në Serbi
  9. 9 Top Channel Analiza/ Zgjedhjet që mund ta tronditin pushtetin e Vuçiçit në Serbi
  10. 10 Lajmi.net Vuçiq përballet me sfidën më të madhe zgjedhore mes shqetësimeve për parregullsi të mundshme
  11. 11 Lapsi.al Shkruan Misha Glenny në “The Guardian”: Si studentët kërcënojnë “të fortin” Vuçiç
  12. 12 Gazeta Sinjali Reuters: Rrahjet, sulmet kibernetike dhe kërcënimet e errësojnë Serbinë e Vuçiqit përpara zgjedhjeve