← Shoqëri
Ndaj në WhatsApp
9 BURIME
← Kthehu në rrjedhë

Zvicra humbet një të pestën e akullnajave në pesë vjet

Çfarë dihet

Viti 2026 renditet si viti i dytë më katastrofik për akullnajat zvicerane, me një humbje prej 5.5% të vëllimit në tetë muaj dhe një rënie totale prej 20% në pesë vjet. SCNAT dhe GLAMOS konfirmojnë se shkrirja ekstreme ka zhdukur dhjetëra akullnaja të vogla dhe po destabilizon shpatet malore. Ky proces ka çuar në humbjen e 2.2 trilionë litrave ujë, duke ndryshuar rrënjësisht peizazhin alpin.

Gjatë tetë muajve të parë të vitit 2026, akullnajat zvicerane përjetuan një shkrirje intensive, duke humbur 5.5% të vëllimit të tyre të përgjithshëm. Sipas Akademisë Zvicerane të Shkencave të Natyrës (SCNAT), ky zhvillim e rendit vitin 2026 si vitin e dytë me humbjen më të madhe të akullnajave që nga fillimi i matjeve, menjëherë pas vitit 2022. Ky trend alarmant, i monitoruar nga Rrjeti Zviceran i Monitorimit të Akullnajave (GLAMOS) dhe Komisioni Zviceran për Vëzhgimin e Kriosferës, konfirmon se në pesë vitet e fundit, vëllimi i akullnajave në Alpet Zvicerane ka rënë me gati 20%.

Sipas të dhënave nga ATSH, dimri 2025–2026 ishte ndër dhjetë dimrat me më pak dëborë që nga fillimi i matjeve, duke përshpejtuar degradimin. Akullnajat Allalin, Clariden, Aletsch dhe Rhône regjistruan shkrirjen më të madhe historike. Trashësia mesatare u ul me 2.5 deri në 4 metra, ndërsa në zona specifike humbja arriti 10 metra, me Aletsch që shënoi një rënie prej 13 metrash në pikën më të ulët. Përtej këtyre, GLAMOS raporton se rreth 30 akullnaja të tjera të vogla rrezikojnë të jenë zhdukur gjatë kësaj vere, duke shtuar listën e atyre të zhdukura më parë si Plattalvafirn dhe Bella Tola.

Shkencëtarët vënë në dukje se izoterma 0°C qëndroi mbi 4,000 metra për një rekord prej 76 ditësh, periudhë dy herë më e gjatë se mesatarja historike. Përveç mungesës së borës dhe pluhurit saharian, studiuesit paralajmërojnë se hollimi drastik i akullnajave po destabilizon shpatet malore, duke rritur ndjeshëm rrezikun e rrëshqitjeve të dheut. Matthias Huss përshkruan fenomenin e shembjes së brendshme të akullnajave si “vrima në djathë”, duke theksuar se këto hapësira po transformohen në terrene shkëmbore ose “shkretëtira hënore”.

Në periudhën midis korrikut dhe shtatorit, akullnajat humbën rreth 2.2 trilionë litra ujë. Kjo sasi, e barabartë me 2,200 miliardë litra, përfaqëson më shumë se katërfishin e konsumit vjetor të ujit të pijshëm nga të gjitha familjet zvicerane. Degradimi i vazhdueshëm i kriosferës mbetet një tregues kritik i ndryshimeve klimatike me ndikime të drejtpërdrejta në sigurinë dhe gjeologjinë alpine.


Përditësime

Akademia Zvicerane e Shkencave të Natyrës renditi vitin 2026 si vitin e dytë më të rëndë për akullnajat, me rrezikim të 30 akullnajave të tjera të vogla.

Akullnajat Allalin, Clariden, Aletsch dhe Rhône shënuan shkrirjen më të lartë historike për shkak të dimrit të varfër me dëborë dhe humbjeve masive të trashësisë.

Burimet

9 MEDIA RAPORTUAN KËTË LAJM

Përmbledhja më lart është ndërtuar duke krahasuar këto raportime. Klikoni për të lexuar origjinalin.

KU NDRYSHOJNË BURIMET

Telegrafi saktëson humbjen e 13 metrave akull në pikën më të ulët të akullnajës Aletsch, ndërsa Anadolu Agency thekson se disa gjuhë akullnajore humbën deri në 10 metra dhe saktëson humbjen prej 2.2 trilionë litra ujë.

  1. 01 Gazeta Sinjali Shkrirje rekord në Alpe, Zvicra humb gati 20% të akullit në vetëm 5 vjet
  2. 02 Epoka e Re Shkrirje rekord në Alpe, Zvicra humbet gati 20 % të akullit për vetëm pesë vjet
  3. 03 Gazeta Si Zvicra ka humbur një të pestën e akullnajave në vetëm pesë vitet e fundit
  4. 04 Vizion Plus Alpet po rrezikojnë të kthehen në “shkretëtira”, Zvicra humb gati 20% të akullnajave në 5 vjet nga shkrirja
  5. 05 ATA (Agjencia Telegrafike Shqiptare) Akullnajat e Zvicrës shkrihen me ritme të larta, gati 20% më pak akull në 5 vjet - ATSH -
  6. 06 Telegrafi Një e pesta e akullit alpin zviceran është zhdukur në pesë vjet
  7. 07 Vox News Zvicra në alarm nga shkrirja e akujve
  8. 08 Anadolu Agency Albanian Akullnajat e Zvicrës humbin më shumë se 5 për qind të vëllimit të akullit në vitin 2026
  9. 09 Albinfo.ch Zvicra humbi një të pestën e akullit të Alpeve në vetëm pesë vjet - Albinfo