Zvicra shënoi më 9 janar ditë zie kombëtare në kujtim të viktimave të zjarrit tragjik që ndodhi më 1 janar në barin Le Constellation në resortin alpin Crans-Montana. Ngjarja la të paktën 40 persona të vdekur, kryesisht të rinj dhe adoleshentë, si dhe 116 të plagosur. Ambasada e Zvicrës në Kosovë njoftoi se mendimet janë me të prekurit në Zvicër dhe më gjerë, duke shprehur solidaritet.
Konsullata e Kosovës në Cyrih uli flamurin në gjysmë shtize në shenjë respekti ndaj viktimave, duke theksuar lidhjet e miqësisë ndërmjet dy vendeve. Komuniteti shqiptar në Zvicër u bashkua në këtë akt solidariteti, duke shprehur empati për familjet e prekura.
Hetimi penal ndaj pronarëve
Pronarët francezë të barit, çifti Jacques dhe Jessica Moretti, u marrën në pyetje për herë të parë më 9 janar nga zyra e prokurorit publik në Sion. Ata akuzohen për vrasje nga pakujdesia, lëndim trupor nga pakujdesia dhe zjarrvënie nga pakujdesia. Çifti mbërriti i shoqëruar nga tre avokatë dhe eskortë policore, por nuk foli para gazetarëve të pranishëm. Prokurorët dyshojnë se zjarri filloi nga shishe shampanje me fishekzjarrë të lëshuar afër izolimit të zhurmës në tavanin e bodrumit. Autoritetet komunale pranuan se nuk kishin kryer inspektime sigurie që nga viti 2019.
Jacques Moretti ka histori të njohur në sistemin francez të drejtësisë, duke përfshirë dënim burgu. Çifti deklaroi se janë të shkatërruar nga pikëllimi dhe premtoi bashkëpunim të plotë me hetuesit.
Reagime nga figura publike
Ish-këshilltarja federale Micheline Calmy-Rey, origjinarisht nga Crans-Montana, u shpreh e prekur thellësisht nga tragedia. Ajo theksoi përgjegjësinë e autoriteteve dhe pronarëve, duke kërkuar transparencë dhe llogaridhënie për rivendosjen e besimit në komunitet. Calmy-Rey vlerësoi solidaritetin e treguar ndaj kantonit Valais dhe komunës, duke thënë se asgjë nuk është më e njëjtë pas kësaj ngjarjeje.
Hetimi penal vazhdon për të zbardhur rrethanat e plota, ndërsa autoritetet zvicerane ofrojnë mbështetje për familjet e viktimave.
Përditësime
Shpenzimet mjekësore për 83 pacientë të shtruar pas zjarrit në Crans-Montana tejkalojnë 130 milionë franga zvicerane, sipas autoriteteve mjekësore. Pasuritë e pronarëve Jacques Moretti dhe Jessica Moretti mund të mos mbulojnë plotësisht kompensimet. Familjet e viktimave kanë angazhuar avokatë dhe mund të kërkojnë dëmshpërblime nga komuna dhe kantoni i Valais-it. Ligji i ri i ndërtimit në Valais, i vlefshëm nga 1 janari, mund të ndikojë në përgjegjësinë financiare të komunës. Qeveria federale zvicerane mund të ofrojë ndihmë vullnetare për viktimat jashtë Zvicrës.
Jacques Moretti, bashkëpronari i barit, mbahet në paraburgim për tre muaj për shkak të rrezikut të arratisjes, sipas vendimit të një gjykate zvicerane. Hetimi penal vazhdon me fokus në shkeljet e masave të sigurisë që penguan evakuimin gjatë zjarrit në Crans-Montana.