Në landin e Saksoni-Anhaltit në Gjermaninë lindore janë mbajtur zgjedhjet për parlamentin rajonal, të cilat kanë shënuar një rezultat historik për partinë e ekstremit të djathtë, Alternativa për Gjermaninë (AfD). Sipas rezultateve fillestare të sondazheve paszgjedhore, AfD është renditur forcë e parë me 44.5% të votave, duke shënuar një rritje prej rreth 24 pikësh krahasuar me zgjedhjet e kaluara.
Pas saj, Unioni Kristian-Demokrat (CDU) është renditur i dyti me 18.5% të votave. Partitë e tjera parlamentare kanë marrë këto përqindje të përafërta:
• Die Linke: 9.5%
• Të Gjelbrit: 9%
• Partia Socialdemokrate (SPD): 8%
Pjesëmarrja në zgjedhje ka arritur në 76.5%, ndërsa rreth 1.7 milionë qytetarë kishin të drejtë vote në këtë land me rreth 2.1 milionë banorë. Udhëheqësi rajonal i AfD-së, Ulrich Siegmund, e ka përshëndetur këtë fitore si një moment historik. Megjithatë, mbetet e pasigurt nëse partia do të arrijë të formojë qeverinë, pasi Siegmund ka deklaruar se nuk do të pranojë postin e guvernatorit pa një shumicë absolute. Kjo qëndresë vjen në një kohë kur partitë e tjera kryesore gjermane vazhdojnë të zbatojnë politikën e “murit mbrojtës” (Brandmauer), duke refuzuar çdo lloj koalicioni me AfD-në, e cila është klasifikuar nga shërbimi i inteligjencës së brendshme si grup ekstremist i djathtë.
Zgjedhjet në këtë land konsiderohen si një test i rëndësishëm për qeverinë federale. Fitorja e mundshme e AfD-së në nivel ekzekutiv do të shënonte herën e parë që një forcë e tillë politike do të udhëhiqte një land gjerman pas përfundimit të Luftës së Dytë Botërore.
Përditësime
CDU pranoi humbjen në zgjedhjet rajonale dhe uroi AfD-në për rezultatin. Ndarja e mandateve në parlamentin me 83 vende konfirmoi se asnjë forcë nuk ka siguruar shumicën absolute prej 42 vendesh. AfD kryeson me 39 mandate, e ndjekur nga CDU me 16, Die Linke me 8, SPD dhe Të Gjelbrit me nga 7, si dhe BSW me 5 mandate. Partia FDP doli jashtë parlamentit pasi nuk kaloi pragun elektoral prej 5%. Analizat post-zgjedhore identifikuan rënien e besimit te partitë tradicionale, shqetësimet ekonomike, politikat sociale dhe çështjen e migracionit si faktorët kryesorë që përcaktuan votën e qytetarëve.
Krerët e AfD-së, Alice Weidel dhe Tino Chrupalla, shprehën gatishmërinë për bashkëpunim me CDU-në nëse partia e tyre nuk arrin të qeverisë e vetme. Partia BSW la derën hapur për bashkëpunime 'rast pas rasti', me fokus të veçantë në sektorin e energjisë. Ndërkohë, Lars Klingbeil nga SPD-ja e cilësoi rezultatin si një sinjal urgjent për qeverinë federale në Berlin për të rishqyrtuar politikat aktuale. Në Magdeburg, mbështetësit e AfD-së festuan rezultatin duke e krahasuar atmosferën me rënien e Murit të Berlinit.
Kryetari i SPD-së, Lars Klingbeil, deklaroi për ZDF se qeveria federale do të rishqyrtojë politikat e saj pas rezultateve zgjedhore. Ndërkohë, projeksionet e fundit për CDU-në tregojnë një rënie të ndjeshme, me një rezultat prej 18.5%, shifër kjo që përgjysmon mbështetjen e mëparshme për partinë.
AfD siguroi 39 nga 83 mandatet në parlamentin e landit. Shpërndarja e mandateve të tjera konfirmoi 16 vende për CDU, ndërsa SPD, E Majta dhe të Gjelbrit fituan nga 8 mandate secila. Aleanca Sahra Wagenknecht (BSW) siguroi 4 mandate. Ulrich Siegmund deklaroi se çështjet e emigracionit dhe sigurisë së brendshme mbeten të panegociueshme për çdo bisedim qeverisës. Eva von Angern, përfaqësuese e së Majtës, shprehu gatishmërinë për të mbështetur një koalicion kundër AfD-së.
Lideri i AfD-së, Ulrich Siegmund, deklaroi se rezultatet e reja që e çojnë partinë në 43.8% deri në 44.5% të votave përbëjnë një mandat të qartë për qeverisje dhe kërkoi nisjen e menjëhershme të procesit. Megjithatë, partia ende nuk ka arritur pragun prej 42 vendesh të nevojshme për një shumicë parlamentare në dhomën prej 83 ulësesh. Vëzhguesit ndërkombëtarë e cilësuan suksesin e AfD-së si një zhvillim sizmik për politikën gjermane dhe një sinjal alarmi për të gjithë Bashkimin Evropian.
Rezultatet përfundimtare konfirmojnë hyrjen e partisë BSW në parlamentin e landit me 4-5 mandate, ndërsa FDP humb statusin parlamentar pasi nuk siguroi asnjë vend. Analiza e aritmetikës parlamentare tregon se koalicioni i mundshëm CDU-SPD-Të Gjelbrit-E Majta arrin vetëm 40 nga 42 vendet e kërkuara për një shumicë qeverisëse. Ndërkohë, AfD ka publikuar programin e saj qeverisës, një dokument prej 156 faqesh të titulluar 'Manifesti i Magdeburgut', i cili përcakton prioritetet e partisë në rast të marrjes së pushtetit.
Fitorja e AfD-së po shkakton një debat të gjerë në Evropë mbi rritjen e forcave populiste, ndërsa analistët e cilësojnë rezultatin si një 'tërmet politik'. Në nivel kombëtar, ky sukses shton presionin e drejtpërdrejtë mbi kancelarin Friedrich Merz brenda CDU-së. Ulrich Siegmund e konfirmoi se ky rezultat është një hap strategjik drejt objektivit për pushtet në zgjedhjet federale të vitit 2029. Të dhënat e fundit demografike tregojnë mbështetje masive për AfD-në nga votuesit e grupmoshës 18-44 vjeç.
Dokumenti 156-faqesh i quajtur 'Manifesti i Magdeburgut' shpalos programin e detajuar të degës së AfD-së në Saksoni-Anhalt, duke përfshirë 302 masa që The Times i përshkruan si dëbim dhe segregim. Strategjia ideologjike e partisë pasqyron taktikat e lëvizjes amerikane MAGA, Herbert Kickl në Austri dhe Viktor Orbán në Hungari. Dega rajonale po aplikon gjithashtu një model të ri mobilizimi masiv, duke përdorur evente sociale si 'Familienfest' dhe 'Demokratiefest' për të ndërtuar baza mbështetëse lokale. Masat administrative të propozuara variojnë nga ndryshimet e thella politike te veprimet teknike, siç është kontrolli i popullsisë së maceve endacake.
CDU-ja përjetoi një rënie drastike në 17-18% të votave, duke përgjysmuar mbështetjen e saj krahasuar me zgjedhjet e mëparshme. Kancelari Friedrich Merz thirri një mbledhje urgjente të partisë, ndërsa figurat publike si gazetari Paul Ronzheimer vunë në dyshim aftësinë e tij për të udhëhequr. Ndërkohë, Ulrich Siegmund po konsolidon ndikimin e tij përmes platformave si Instagram dhe TikTok, duke promovuar manifestin e partisë që parashikon klasa të veçanta për fëmijët e azilkërkuesve. Zhvillimet morën vëmendje ndërkombëtare, ku Donald Trump shpërndau rezultatet, ndërsa Kirill Dimitriev, i dërguari i Vladimir Putinit, shprehu hapur mbështetjen për Siegmundin.
AfD siguroi 44% të votave, duke dyfishuar mbështetjen krahasuar me rezultatin e vitit 2021. Partia nuk arriti shumicën absolute në parlamentin prej 83 vendesh, duke ndërprerë dominimin e CDU-së që ka qeverisur Saksoni-Anhalt për 24 vitet e fundit. BBC e cilësoi këtë rezultat si një moment sizmik për skenën politike gjermane.
Rezultatet përfundimtare konfirmojnë fitoren e thellë të AfD-së me 44.5% të votave. Në parlamentin lokal me 83 vende, AfD siguron 39 mandate, e ndjekur nga CDU me 16 vende, E Majta me 8, ndërsa SPD, Të Gjelbrit dhe BSW ndajnë përkatësisht 7, 7 dhe 5 vende. Politologu Yascha Mounk paralajmëron se ky rezultat thekson rrezikun afatgjatë të populizmit, duke e renditur AfD-në si një forcë më radikale se partitë simotra në Europë.
Udhëheqësit e AfD-së, Alice Weidel dhe Tino Chrupalla, u bashkuan me mbështetësit në festimet e fitores pas rezultateve historike. Ulrich Siegmund, përfaqësues i partisë, e përshkroi fitoren si një sinjal të fuqishëm të vetëbesimit për mbarë Gjermaninë. Televizioni publik Das Erste ndryshoi programacionin e mbrëmjes, duke anuluar transmetimin e serialit Tatort për t'u dhënë përparësi mbulimit të drejtpërdrejtë të zhvillimeve zgjedhore.
Rezultatet zyrtare të zgjedhjeve në Saksoni-Anhalt konfirmuan 43.8% të votave për AfD-në, duke korrigjuar shifrën e mëparshme prej 44.5%. Me këtë rezultat, AfD-së i mungojnë 3 vota për të siguruar shumicën absolute në parlament. CDU regjistroi 17.2% të votave. Aleanca Sahra Wagenknecht (BSW) mbetet e vetmja forcë politike që ka shprehur gatishmëri për të zhvilluar bisedime me AfD-në.