SHBA dhe Izraeli kanë kryer një ndërhyrje ushtarake komplekse kundër Iranit, duke dëmtuar kapacitetet mbrojtëse ajrore, detare dhe raketat balistike të këtij të fundit. Udhëheqja politike dhe ushtarake kryesore e Iranit, përfshirë udhëheqësin suprem Ayatollah Ali Khamenei, është vrarë dhe zëvendësuar nga djali i tij. Irani ka reaguar duke goditur kryesisht objektet civile, ato të naftës dhe gazit.
Sipas analistëve në emisionin Bota Report të Report TV, konflikti nuk do të çojë në dorëzim pa kushte të Iranit. Analisti Alban Daci vlerëson se lufta është e destinuar të përfundojë shpejt me një paqe të përkohshme deri në qershor. Ai thekson se Irani ka humbur marinën detare dhe forcat ajrore, duke u bërë një shtet i dobët ushtarakisht, por struktura e republikës islamike dhe revolucioni islamik do të mbeten, ndryshe nga rasti i Venezuelës.
Roli i Ngushticës së Hormuzit
Një instrument kryesor i Iranit është kontrolli mbi Ngushticën e Hormuzit, korridor kyç për furnizimin global me naftë dhe gaz. Analisti Geron Kamberi shpjegon se bllokimi i saj u parashikua si arma kryesore e Iranit kundër superioritetit ushtarak të SHBA-së dhe Izraelit. Kjo ngushticë ndikon në ekonomitë e Azisë dhe Evropës.
Ditmir Bushati në CNA.al e përshkruan konfliktin si pikën kulmore të një loje të gjatë që riformëson rendin botëror. Irani, si nyje strategjike e energjisë, kundërshton projeksionin e fuqisë amerikane. Rusia dhe Kina kanë interes në mbijetesën e tij për të shmangur riorganizimin e gjeografisë energjetike në favor të SHBA-së.
Përditësime
Presidenti Masoud Pezeshkian deklaroi kushtet specifike për paqe: njohje të drejtave, reparacione dhe garanci ndërkombëtare.
- Konflikti hyn në ditën e 13-të, me presion të rritur ndërkombëtar për de-eskalim.
- Irani tregon sinjale de-eskalimi pas refuzimit fillestar të negociatave.
- Dallime në udhëheqje: Pezeshkian më i hapur ndaj diplomacisë, IRGC e ashpër nën Ali Larijani.
- Izraeli goditi objektet e naftës iraniane në fillim të marsit.
- 20% e tregtisë globale të naftës dhe gazit kalon përmes Ngushticës së Hormuzit; çmimi i naftës u rrit nga 65$ në mbi 100$ për fuçi.
Trafiku përmes Ngushticës së Hormuzit ka rënë me 97% që nga fillimi i luftës më 28 shkurt.
Tre burime rajonale konfirmuan për Reuters planifikimin paraprak iranian për të ushtruar presion në Ngushticë.
Një zyrtar iranian deklaroi: "Nëse ekonomia globale merret peng, Trump do të tërhiqet".
Irani disponon raketa dhe dronë me kosto të ulët për të prishur trafikun pa mina detare, siç treguan sulmet e këtij muaji. Situata krahasohet me Luftën e Cisternave (1980-1988).