Tensionet në Ngushticën e Hormuzit dhe eksportet e naftës

Tensionet në Ngushticën e Hormuzit mbeten në nivele kritike, ndërsa çmimi i naftës Brent vijon të qëndrojë mbi 107 dollarë për fuçi. Zhvillimet diplomatike kanë marrë një kthesë të re, pasi zëdhënësja e qeverisë iraniane, Fatemeh Mohajerani, konfirmoi se Teherani ka marrë një përgjigje nga Uashingtoni lidhur me një propozim të ndërmjetësuar nga Katari. Sipas palës iraniane, negociatat për shtensionimin e situatës përfshijnë kushte specifike si ndërprerja e armiqësive në të gjitha frontet, heqja e bllokadës detare dhe lirimi i aseteve iraniane të ngrira, ndërsa më herët Presidenti amerikan Donald Trump kishte refuzuar një propozim të mëparshëm iranian për rihapjen e ngushticës brenda shtatë ditësh.

Ndërkohë, pozicionet retorike mbeten të ashpra. Kryetari i Parlamentit iranian, Mohammad Bagher Qalibaf, paralajmëroi se asnjë vend tjetër i rajonit nuk do të mund ta tregtojë naftën nëse Irani pengohet në eksportet e tij. Zëdhënësi i Gardës Revolucionare, Hossein Mohebbi, hodhi poshtë pretendimet amerikane për kontrollin e plotë të rrugës ujore, duke akuzuar Trump për dezinformim. Në këtë klimë pasigurie, shtatë prodhues të OPEC+ kanë vendosur t’i mbajnë objektivat e prodhimit për tetorin në të njëjtin nivel me shtatorin.

Sipas institutit Kpler, eksportet rajonale të naftës në shtator arritën në 16.3 milionë fuçi në ditë, shifër kjo 3.2 milionë fuçi më e ulët se niveli i regjistruar në shkurt. Në një përpjekje për të kompensuar ndërprerjet, Arabia Saudite ka rifilluar operimin e tubacionit East-West drejt Detit të Kuq, ndonëse raportimet nga Alsat-M tregojnë se Mbretëria është detyruar të dërgojë naftë shtesë edhe përmes terminaleve në Gjirin Persik për shkak të dëmeve të pësuara në naftësjellësin e saj kryesor në Detin e Kuq. Gjatë shtatorit, Arabia Saudite regjistroi një eksport prej 5.4 milionë fuçish në ditë, krahasuar me 2.45 milionë në gusht.

Analistët vërejnë se trafiku përmes Ngushticës së Hormuzit mbetet në rreth 70 për qind të niveleve të paraluftës, me një mesatare prej 11.2 milionë fuçish naftë bruto në ditë që nga konflikti i nisur më 28 shkurt 2026. Ky fluks po mundësohet nga një “flotë shuttle”, ku cisterna të mbrojtura nga Marina amerikane transferojnë ngarkesat nga terminalet e Gjirit tek anijet më të mëdha jashtë ngushticës. Pavarësisht vështirësive logjistike, Alsat-M raportoi se gjatë shtatorit, përmes kësaj ngushtice kanë kaluar edhe anije-cisternë të Katarit të ngarkuara me gaz natyral të lëngshëm, ndërsa Qatar Energy vijon pezullimin e dërgesave për disa klientë specifikë në Azi dhe Evropë.