Tregjet ndërkombëtare të energjisë po përballen me një rritje të ndjeshme të çmimeve. Nafta Brent po tregtohet pranë 96 dollarëve për fuçi, duke shënuar një rritje javore prej më shumë se 7%, ndërsa nafta amerikane WTI ka arritur në 92 dollarë. Rritja vjen si pasojë e përshkallëzimit të tensioneve ushtarake midis Uashingtonit dhe Teheranit, të cilat kanë rikthyer pasigurinë në Ngushticën e Hormuzit, një arterie jetike për furnizimin global me naftë.
Operacionet ushtarake dhe siguria detare
Ushtria amerikane ka ndërmarrë operacione për të mbrojtur lundrimin tregtar, duke shoqëruar rreth 40 anije që transportonin gjithsej 18 milionë fuçi naftë. Sipas zyrtarëve amerikanë, forcat e tyre kanë goditur rreth 60 objektiva ushtarake iraniane, duke përfshirë radarë, sisteme të mbrojtjes ajrore dhe mjete detare, për të zvogëluar kërcënimin ndaj trafikut detar. Pavarësisht këtyre masave, kompanitë e transportit mbeten të rezervuara dhe po vendosin në mënyrë individuale për kalimin e kësaj rruge, për shkak të kostove të larta të sigurimit dhe rrezikut të sulmeve me dronë ose raketa.
Pozicioni i administratës amerikane
Nënpresidenti JD Vance ka deklaruar se situata aktuale nuk mund të cilësohet si “luftë” dhe se nuk ka shkëmbim zjarri të drejtpërdrejtë. Ai theksoi se Shtetet e Bashkuara nuk po zhvillojnë negociata me Iranin dhe se ndalimi i sulmeve ndaj anijeve tregtare është kusht për çdo dialog të mundshëm. Në lidhje me raportimet për viktima civile gjatë një sulmi amerikan në një dasmë në Iran, Vance shprehu skepticizëm ndaj informacioneve të mediave iraniane, por konfirmoi se administrata është duke zhvilluar një hetim të plotë.
Ndërkohë, analistët e institucioneve si JPMorgan dhe Goldman Sachs paralajmërojnë se një ndërprerje e zgjatur e trafikut në Hormuz mund ta shtyjë çmimin e naftës Brent drejt niveleve mbi 120 dollarë për fuçi, nëse konflikti mbetet i pazgjidhur.
Përditësime
Administrata amerikane ka shtuar praninë ushtarake në rajon me mbi 50,000 trupa dhe 20 anije luftarake, ndërsa bilanci i viktimave të ushtrisë amerikane ka arritur në 18 të vrarë dhe 790 të plagosur që nga fillimi i konfliktit në shkurt. Ministri iranian i Naftës konfirmoi se eksportet nuk janë ndërprerë, pavarësisht 550 sulmeve ajrore amerikane ndaj infrastrukturës në ishullin Kharg. Presidenti Donald Trump po shqyrton aktualisht mundësinë e shpalljes së fitores për t'i dhënë fund angazhimit ushtarak në rajon.
Çmimet e naftës shënuan rritje të reja, ku Brent arriti në 96 dollarë për fuçi dhe WTI në 92 dollarë për fuçi. Komanda Qendrore e SHBA (CENTCOM) raportoi një rekord prej 40 anijesh tregtare që kaluan ngushticën e Hormuzit nën eskorta ushtarake, ndërsa komandanti Brad Cooper njoftoi përfundimin e operacionit për pastrimin e minave detare në korridoret e tranzitit. Sekretari i Thesarit i SHBA-së, Scott Bessent, konfirmoi se vëllimi i naftës që kalon përmes ngushticës mbetet 10 milionë fuçi në ditë. Ndërkohë, forcat iraniane kanë intensifikuar veprimet duke shënjestruar anije në zonë dhe duke lëshuar raketa drejt Jordanisë, Kuvajtit dhe Bahreinit.
Trafiku i naftës përmes Ngushticës së Hormuzit regjistroi nivele rekord të martën, ku 40 anije transportuan rreth 18 milionë fuçi naftë. Këto shifra tejkalojnë vëllimin ditor prej 15-17 milionë fuçish të raportuar të hënën nga Sekretari i Thesarit. Kjo lëvizje vjen në kuadrin e një konflikti gjashtëmujor midis SHBA-Izraelit dhe Iranit, i cili ka rritur ndjeshëm ndërvarësinë mes sigurisë detare dhe stabilitetit të çmimeve të energjisë.
Forcat detare të SHBA-së shkatërruan 3 anije iraniane, M/T Downy, M/T Stark 1 dhe M/T Kylo, në përgjigje të sulmeve me raketa balistike ndaj anijeve luftarake amerikane. Ky incident shënon një përshkallëzim të ri ushtarak pas një pauze njëmujore në shkëmbimin e zjarrit. Komandanti i CENTCOM, Brad Cooper, konfirmoi ndryshimin e strategjisë drejt goditjeve direkte ndaj aseteve iraniane, duke shënuar një përplasje të hapur ushtarake në rajon.
Ministria e Jashtme e Iranit paralajmëroi zyrtarisht Korenë e Jugut kundër çdo përfshirjeje ushtarake në Ngushticën e Hormuzit. Teherani kërcënoi me pasoja serioze çdo shtet që mbështet operacionet e SHBA-së në rajon. Seuli aktualisht po shqyrton mundësinë e kontributit në përpjekjet e sigurisë së udhëhequra nga Uashingtoni, por nuk ka marrë ende një vendim përfundimtar.