Presidenti amerikan Donald Trump deklaroi përmes platformës Truth Social se anijet e ngarkuara me naftë kanë filluar të largohen nga Ngushtica e Hormuzit, duke shfrytëzuar rrugët detare të sigurta. Ky zhvillim pason arritjen e një marrëveshjeje kornizë midis Shteteve të Bashkuara dhe Iranit, e cila synon të zhbllokojë një nga pikat më strategjike të tregtisë globale të energjisë.
Lidhur me tarifimin e kalimit, qëndrimet e palëve shfaqin nuanca të ndryshme. Agjencia iraniane e lajmeve Fars raportoi se Irani do të ofrojë kalim falas për 60 ditë, pas së cilës planifikon të arkëtojë të ardhura në këmbim të shërbimeve të sigurisë, transportit dhe mbrojtjes së mjedisit, të cilat do të menaxhohen në bashkëpunim me Omanin.
Nga ana tjetër, zëvendëspresidenti amerikan J. D. Vance deklaroi për CNBC se pritshmëria e Uashingtonit është që ngushtica të mbetet e hapur pa tarifa për një afat më të gjatë. Vance theksoi se detajet e kësaj çështjeje do të zgjidhen gjatë bisedimeve teknike në vijim. Zëdhënësi i Ministrisë së Jashtme iraniane, Esmail Baghai, sqaroi se qëllimi i tyre nuk është vendosja e taksave të tranzitit, por mbledhja e tarifave për shërbimet specifike detare që do të ofrohen.
Memorandumi i mirëkuptimit pritet të formalizohet së shpejti në Zvicër. Pavarësisht optimizmit të shprehur për normalizimin e qarkullimit, ekspertët vlerësojnë se mbetet ende punë për të finalizuar detajet teknike të marrëveshjes.
Përditësime
Irani njoftoi krijimin e institucionit Persian Gulf Strait Authority për të mbikëqyrur trafikun detar në rajon. Marrëveshja parashikon nënshkrimin elektronik dhe përfshin lirimin e aseteve të ngrira iraniane, si dhe monitorimin e shtuar nga IAEA. Analistët shprehin skepticizëm për tekstin ende të papublikuar, duke paralajmëruar divergjenca të thella në interpretimin e pikave kyçe mes SHBA-së dhe Iranit.
Autoritetet iraniane kanë vendosur detyrimin për sigurimin e të gjitha anijeve që kalojnë përmes Ngushticës së Hormuzit, përmes institucionit të sapokrijuar, Persian Gulf Strait Authority. Ekspertët e së drejtës detare vlerësojnë se kjo masë mund të interpretohet si tarifë e maskuar tranziti, duke ngritur pikëpyetje mbi përputhshmërinë e saj me ligjin ndërkombëtar.