Tregu shqiptar i banesave po përjeton një zhvillim të ndikuar nga faktorë strukturorë dhe flukset e kapitalit të jashtëm. Sipas të dhënave nga Banka e Shqipërisë, INSTAT, Fondit Kombëtar Monetar dhe Banka Botërore, rritja e çmimeve nuk është mbështetur te borxhi familjar apo ekspozimi i pakontrolluar bankar, duke e dalluar këtë situatë nga tregjet që kolapsuan pas vitit 2008.
Faktorët e rritjes dhe ndikimi ekonomik
Kërkesa për pasuri të paluajtshme është nxitur nga urbanizimi në Tiranë, zgjerimi i turizmit, investimet e diasporës dhe remitancat. Këto të fundit shënuan rritje nga 1.29 miliardë euro në vitin 2015 në 2.27 miliardë euro në vitin 2024. Sektori i ndërtimit mbetet një shtyllë kryesore e ekonomisë, duke përfaqësuar rreth 12% të PBB-së, ndërsa ekonomia ka regjistruar një normë mesatare vjetore rritjeje prej 10.1% në periudhën 2015-2024.
Rreziqet dhe sfidat e përballueshmërisë
Megjithëse tregu nuk shfaq shenja të një kolapsi të menjëhershëm, evidentohen rreziqe që lidhen me:
- Rritjen e çmimeve që tejkalon ritmet e pagave.
- Popullsinë rezidente në rënie dhe nivelin e lartë të banesave të pabanuara.
- Rrezikun që oferta të tejkalojë kërkesën reale në zona të caktuara.
Në Tiranë, sipas të dhënave të Numbeo, janë të nevojshme rreth 18 vite të ardhura për blerjen e një apartamenti. Në vitin 2025, rritja kombëtare e çmimeve tejkaloi atë të kryeqytetit, duke dëshmuar shtrirjen e ciklit të rritjes përtej Tiranës në zonat bregdetare dhe rajonale. Perspektiva afatgjatë vlerësohet si pozitive, por me një rrezik të moderuar për rënie, të lidhur ngushtë me qëndrueshmërinë e flukseve të kapitalit të jashtëm.