Bashkimi Evropian përjashton Serbinë nga udhërrëfyesit e rinj të integrimit

Komisioni Evropian ka konfirmuar zyrtarisht se Serbia nuk do të përfshihet në udhërrëfyesit orientues për procesin e integrimit evropian, të cilët pritet të miratohen më 28 tetor. Ky vendim shënon një zhvendosje të rëndësishme për Beogradin, i cili humbet pozitën e mëparshme si një ndër vendet prijëse në këtë proces. Përkundër kësaj, Mali i Zi, Shqipëria, Ukraina dhe Moldavia do të përfitojnë nga këto dokumente udhëzuese, pasi vlerësohen si shtetet që kanë shënuar përparim thelbësor në reformat e tyre të brendshme.

Komisionarja evropiane për Zgjerim, Marta Kos, gjatë një paraqitjeje para Komisionit për Punë të Jashtme të Parlamentit Evropian më 7 tetor, sqaroi se udhërrëfyesit janë krijuar vetëm për vendet që demonstrojnë përparim të mirëfilltë. Ajo e krahasoi procesin me një automjet, ku reformat e brendshme shërbejnë si "karburant" për motorin. Për më tepër, Kos ka prezantuar propozimin e ri të Komisionit Evropian për rregullat që do të vlejnë për anëtaret e ardhshme të Bashkimit Evropian, duke vënë theksin te domosdoshmëria e harmonizimit të politikës së jashtme dhe të sigurisë me atë të BE-së.

Eksperti Strahinja Subotiq nga Qendra për Politika Evropiane në Beograd vlerëson se mungesa e këtij dokumenti është një paralajmërim serioz mbi stanjacionin e vendit. Ai thekson se pasojat e këtij ngecjeje janë konkrete, pasi Serbia nuk ka mundësi të përfitojë nga fondet në kuadër të Planit të Rritjes së Bashkimit Evropian. Ky vend dështoi të hapë ndonjë grupkapitull të ri që nga dhjetori i vitit 2021 dhe vazhdon të përballet me sfida të thella në sundimin e ligjit.

Ekspertja Corina Stratulat nga i njëjti institut shton se pozita e një vendi kandidat duhet të fitohet dhe të ruhet përmes reformave demokratike. Integrimi i Serbisë ka ngecur ndjeshëm, veçanërisht pas fillimit të agresionit rus në Ukrainë, pasi Beogradi dështoi të harmonizonte qëndrimin e tij me sanksionet e vendosura nga Bashkimi Evropian. Komisionarja Kos ka bërë të ditur se pas zgjedhjeve të ardhshme në Serbi, do të vlerësohet nëse qeveria serbe është vërtet e angazhuar për anëtarësim apo thjesht po ndjek një retorikë politike pa hapa konkretë.