Bashkimi Evropian u bëri thirrje autoriteteve serbe t’i japin fund praktikës së dhënies së shtetësisë me procedura të përshpejtuara ose të thjeshtuara për shtetasit e vendeve që paraqesin rrezik për migrimin e paligjshëm ose sigurinë e BE-së, përfshirë Rusinë. Thirrjen e përcolli një zëdhënës i Komisionit Evropian, në përgjigje të pyetjeve të Radios Evropa e Lirë (REL) për vizitën e fundit në Moskë të ministrit të Brendshëm të Serbisë, Ivica Daçiq. Zëdhënësi rikujtoi se dhënia e shtetësisë është në kompetencë të Ministrisë së Brendshme të Serbisë.
Sipas zyrtarit, BE-ja ishte në dijeni të vizitës zyrtare të Daçiqit në Moskë javën e kaluar. Gjatë saj, ministri paralajmëroi vazhdimin e bashkëpunimit intensiv mes ministrive të Brendshme të Serbisë dhe Rusisë. Vizita u zhvillua një javë para zgjedhjeve të parakohshme parlamentare në Serbi. Daçiq tha se ajo ishte planifikuar për në mars, por ishte shtyrë për shkak të gjendjes së tij shëndetësore.
Zëdhënësi i KE-së tha se marrëdhëniet me Rusinë nuk mund të vazhdojnë si zakonisht, duke iu referuar regjimit të presidentit rus, Vladimir Putin, dhe luftës së Rusisë kundër Ukrainës. Ai shtoi se Serbia duhet ta bindë BE-në për orientimin e saj strategjik dhe t’u japë përparësi përpjekjeve për t’u përafruar me politikën e përbashkët të jashtme dhe të sigurisë të unionit, përfshirë sanksionet ndaj Rusisë. Sipas tij, Beogradi duhet të përmbahet nga veprimet dhe deklaratat që bien ndesh me qëndrimin e BE-së në politikën e jashtme.
Zëdhënësi i KE-së për zgjerimin, Guillaume Mercier, tha se përparimi i Serbisë në rrugën evropiane kërkon përkushtim të besueshëm, të dëshmuar me veprime konkrete, si dhe përparim në reforma. Ai tha se Brukseli mbetet i përkushtuar ndaj përparimit të Serbisë dhe se vendi duhet të ndërmarrë hapa në disa fusha.
Negociatat e anëtarësimit të Serbisë në BE kanë ngecur prej gati pesë vjetësh. Serbia hapi grupkapitullin e fundit në dhjetor të vitit 2021. Dy muaj më vonë, pas nisjes së pushtimit rus të Ukrainës, Beogradi nuk iu bashkua sanksioneve të BE-së ndaj Kremlinit. Burimet e përmendin këtë si arsyen kryesore të ngecjes së negociatave dhe thonë se gjendja e sundimit të ligjit është përkeqësuar, duke e vështirësuar më tej daljen nga ngërçi.
Përpjekja e fundit serioze për të nxitur përparimin e Serbisë u zhvillua në korrik. Një pjesë e shteteve anëtare mbështeti hapjen e Grupkapitullit 3, por nuk u arrit konsensusi i nevojshëm. Sipas burimeve diplomatike të cituara nga REL-i, shtetet që mbështesnin vazhdimin e procesit hoqën dorë nga përpjekjet në shtator, pas ngjarjeve të lidhura me vdekjen dhe varrimin e Ratko Mlladiqit, të dënuar për krime lufte. Burimet përmendin Malin e Zi si vendin me më shumë gjasa për t’u bërë anëtari i ardhshëm i BE-së, të ndjekur nga Shqipëria.