Presidentja e Komisionit Evropian, Ursula von der Leyen, gjatë fjalimit të saj vjetor në Parlamentin Evropian në Strasburg, ka propozuar hapjen e rrugës për Kanadanë që të bëhet anëtarja e parë e asociuar e bllokut. Ky status, i cili aktualisht nuk parashikohet nga traktatet evropiane, synon të thellojë bashkëpunimin në fusha strategjike si mbrojtja, teknologjia, inteligjenca artificiale, energjia, burimet natyrore dhe zhvillimi i përbashkët në Arktik.
Kryeministri kanadez Mark Carney, i cili ishte i pranishëm në seancë, ka deklaruar se synon një aleancë unike me BE-në që tejkalon marrëveshjen tregtare ekzistuese CETA, pa kërkuar megjithatë anëtarësim të plotë. Ndërsa Gjermania ka përshëndetur thellimin e lidhjeve me Otavën, zëdhënësi i kancelarit Friedrich Merz ka theksuar se terminologjia e përdorur për këtë status duhet të rishqyrtohet.
Në anën tjetër, ky njoftim ka shkaktuar reagimin e ashpër të presidentit amerikan Donald Trump. Ai e cilësoi si "qesharake" mundësinë e një afrimi të tillë dhe paralajmëroi se nëse Shtetet e Bashkuara vlerësojnë që nisma ka "qëllime të këqija" apo është një "akt armiqësor", do të ndërmerren masa me tarifa të rënda tregtare ose kufizime në sektorë të ndryshëm. Von der Leyen deklaroi se ky partneritet nuk është ndërtuar si aleancë kundër asnjë pale të tretë, por si një përgjigje ndaj ndryshimeve në gjeopolitikën globale dhe nevojave për siguri ekonomike.
Përditësime
Presidentja e Komisionit Evropian, Ursula von der Leyen, e zyrtarizoi propozimin për statusin e anëtarit të asociuar gjatë fjalimit vjetor për Gjendjen e Unionit në Strasburg. Kryeministri kanadez, Mark Carney, konfirmoi se Kanadaja synon këtë aleancë unike pa kërkuar anëtarësim të plotë në bllok. Bashkëpunimi i parashikuar do të fokusohet në prodhimin e avancuar, mbrojtjen, inteligjencën artificiale, teknologjinë kuantike dhe sigurinë kibernetike. Megjithatë, ekspertët ligjorë paralajmërojnë për vështirësi institucionale, pasi ky status aktualisht nuk është i parashikuar nga traktatet e Bashkimit Evropian.
Presidentja e Parlamentit Evropian, Roberta Metsola, njoftoi mundësinë e zgjerimit të statusit të anëtarit të asociuar edhe për Australinë dhe Zelandën e Re. Çështja do të shqyrtohet zyrtarisht në samitin BE-Kanada që do të zhvillohet në Montreal, në fund të tetorit. Njëkohësisht, propozimi për krijimin e një Këshilli Evropian të Sigurisë u zgjerua për të përfshirë Mbretërinë e Bashkuar, Ukrainën dhe Kanadanë.
Kryeministri kanadez Mark Carney mbajti sot fjalimin zyrtar në Parlamentin Evropian, ku mirëpriti zyrtarisht ambicien e BE-së për statusin e anëtarit të asociuar. Carney theksoi se ky partneritet synon sigurimin e stabilitetit ekonomik dhe mbrojtjen ndaj dominimit të jashtëm, duke përjashtuar krijimin e një 'blloku të tretë' rival. Ministri australian i Tregtisë, Don Farrell, konfirmoi se Canberra mbështet këtë nismë dhe po vlerëson mundësinë e një aleance të thelluar me Bashkimin Evropian. Ndërkohë, presidenti amerikan Donald Trump e kushtëzoi vendosjen e tarifave tregtare me përcaktimin nëse ky bashkëpunim përbën një 'akt armiqësor' ndaj Shteteve të Bashkuara.
Kryeministri kanadez Mark Carney specifikoi se fushat kryesore të bashkëpunimit me Bashkimin Evropian do të jenë mineralet kritike, inteligjenca artificiale, hapësira, kërkimi shkencor dhe shërbimet financiare. Carney sqaroi zyrtarisht se Kanadaja nuk po synon krijimin e një 'blloku të tretë' rival, por kërkon qëndrueshmëri ekonomike. Në kuadër të sigurisë energjetike, kryeministri ofroi eksportin e gazit natyror të lëngshëm (LNG) dhe hidrogjenit drejt BE-së. Ndërkohë, ekspertët ligjorë theksuan se statusi i 'anëtarit të asociuar' nuk parashikohet aktualisht në legjislacionin e BE-së, duke bërë që detajet teknike të kësaj nisme të mbeten subjekt debati.
Kryeministri kanadez Mark Carney zyrtarizoi në Parlamentin Evropian refuzimin e anëtarësimit të plotë të Kanadasë në Bashkimin Evropian, duke insistuar në ruajtjen e sovranitetit kombëtar. Gjatë fjalimit, një protestues ndërpreu seancën duke bërtitur sloganin 'SHBA, SHBA!'. Në përgjigje të partneritetit, Komisioni Evropian propozoi përfshirjen e Kanadasë në Këshillin e Sigurisë Evropiane. Carney shpalosi gjithashtu planet për lëvizjen e lirë të të rinjve për studime dhe punë, si dhe zhvillimin e infrastrukturës portuale për eksportet e energjisë.
Kryeministri kanadez Mark Carney pranoi zyrtarisht propozimin për statusin e anëtarit të asociuar gjatë një fjalimi në Parlamentin Evropian. Ai theksoi se ky partneritet synon të mbrojë ekonominë kanadeze nga presionet e Shteteve të Bashkuara dhe të diversifikojë zinxhirët e furnizimit. Presidentja e Parlamentit Evropian, Roberta Metsola, njoftoi se ky model mund të shtrihet në të ardhmen edhe për Australinë dhe Zelandën e Re. Për më tepër, palët konfirmuan interesin për integrimin e Kanadasë në programin arsimor Erasmus+.
Kryeministri Mark Carney sqaroi zyrtarisht se statusi i anëtarit të asociuar nuk synon anëtarësimin e plotë të Kanadasë në Bashkimin Evropian. Sipas Carney, nisma fokusohet në mbrojtjen nga 'armatizimi' i integrimit ekonomik dhe presionet gjeopolitike. Bashkëpunimi do të zgjerohet në sektorë strategjikë si: * Minerale kritike * Inteligjencë artificiale * Teknologji hapësinore * Sisteme pagesash * Furnizimi me LNG dhe hidrogjen. Ekspertët theksojnë se statusi do të prioritizojë sigurinë dhe mbrojtjen, pasi traktatet aktuale të BE-së e kufizojnë anëtarësimin e plotë vetëm për shtetet evropiane.
Ekspertët juridikë të Bashkimit Evropian theksojnë se statusi i anëtarit të asociuar nuk është i parashikuar në traktatet aktuale dhe kërkon votën unanime të 27 shteteve anëtare. Ky model, i cili dështoi më parë si propozim gjerman për Ukrainën, synon tashmë përfshirjen e rregulloreve specifike për rrjetet sociale dhe mbrojtjen e të miturve. Kryeministri kanadez Mark Carney e përkufizoi nismën si një aleancë strategjike të 'fuqive të mesme'.
Kryeministri kanadez Mark Carney iu përgjigj drejtpërdrejt presionit të presidentit Donald Trump gjatë një fjalimi zyrtar në Parlamentin Evropian në Strasburg. Carney deklaroi se Kanadaja mban të drejtën sovrane për të përcaktuar partneritetet e saj ndërkombëtare. Ai theksoi se afrimi me Bashkimin Evropian shërben si mburojë për demokracinë dhe sovranitetin kundër përdorimit të tregtisë dhe ekonomisë si mjete presioni nga fuqitë e mëdha globale.