Kanadaja dhe Bashkimi Evropian shpallën të premten, më 30 tetor, krijimin e Aleancës për të Ardhmen në samitin e 21-të BE-Kanada, të mbajtur në Montreal. Kryeministri kanadez Mark Carney u takua me presidentin e Këshillit Evropian António Costa dhe presidenten e Komisionit Evropian Ursula von der Leyen. Nisma synon të forcojë sigurinë ekonomike, bashkëpunimin në mbrojtje dhe lidhjet teknologjike.
Në deklaratën e përbashkët, udhëheqësit e përshkruan aleancën si një hapësirë të përbashkët prosperiteti dhe sigurie ekonomike. Palët thanë se do të thellojnë bashkëpunimin strategjik për të trajtuar shqetësimet e përbashkëta dhe për të ndërtuar zinxhirë furnizimi më të integruar e më të qëndrueshëm. Telegrafi dhe Gazeta Sinjali raportojnë se nisma do të jetë e hapur edhe për shtete të tjera që ndajnë vlera dhe interesa të përbashkëta.
Tregtia, energjia dhe teknologjia
Një nga përparësitë është investimi në zinxhirin e vlerës së mineraleve kritike, nga nxjerrja dhe përpunimi deri te rafinimi, prodhimi e riciklimi. Udhëheqësit ranë dakord të shqyrtojnë mënyra për të siguruar furnizimin, përfshirë mundësinë e krijimit të rezervave strategjike për industritë civile dhe të mbrojtjes. Banka Evropiane e Investimeve dhe Kanadaja përmbyllën negociatat për një marrëveshje që synon të lehtësojë investimet evropiane në burimet natyrore kanadeze.
Bashkëpunimi energjetik do të përfshijë mbështetje për zhvillimin e shkëmbimeve të gazit natyror të lëngshëm, në përputhje me angazhimet klimatike të palëve. Kanadaja dhe BE-ja njoftuan gjithashtu përfundimin e negociatave thelbësore për një marrëveshje të tregtisë digjitale, që synon të lehtësojë qarkullimin ndërkufitar të të dhënave dhe të rrisë sigurinë juridike. Palët planifikojnë të ulin pengesat tregtare, të forcojnë bashkëpunimin rregullator dhe të krijojnë një këshill biznesi.
Bashkëpunimi në inteligjencën artificiale dhe infrastrukturën digjitale do të përfshijë shërbimet kompjuterike në re, kapacitetet informatike, të dhënat, modelet e IA-së, softuerët dhe aplikacionet. CNA raporton se u njoftua edhe një marrëveshje për qasje të Kanadasë në rrjetin evropian të superkompjuterëve. Në arsim dhe kërkim shkencor, palët do të nisin negociata për pjesëmarrje më të gjerë të Kanadasë në programin Erasmus+.
Ukraina dhe marrëdhëniet institucionale
Telegrafi dhe Gazeta Sinjali raportojnë se Kanadaja u zotua të kontribuojë në kredinë prej 90 miliardë eurosh për mbështetjen e Ukrainës. Para samitit, Java News raportoi se BE-ja synonte të mbulonte rreth 46 miliardë euro, ose dy të tretat e një boshllëku të parashikuar prej 70 miliardë eurosh në buxhetin ukrainas të vitit 2027, dhe se kërkonte nga aleatët të mbulonin pjesën e mbetur me ndihmë të re. Sipas këtij raportimi, përfshirja e Kanadasë në kredinë prej 90 miliardë eurosh nuk do të llogaritej si ndihmë e re.
Për statusin e mundshëm të asociuar të Kanadasë në BE, raportimet ndryshojnë. Anadolu Agency Albanian dhe Euronews Albania thonë se deklarata përfundimtare nuk e përmend këtë ide dhe se propozimi hasi kundërshtime para samitit. CNA raporton se udhëheqësit ranë dakord t’i diskutojnë detajet dhe përmbajtjen e statusit në një samit të planifikuar për vitin 2027. Më herët, Java News raportoi se von der Leyen kishte propozuar Kanadanë si anëtaren e parë të asociuar të bllokut.