Presidentja e Komisionit Evropian, Ursula von der Leyen, mbajti sot në Strasburg fjalimin e saj vjetor mbi Gjendjen e Bashkimit Evropian 2026, duke paraqitur një sërë iniciativash strategjike për të forcuar sovranitetin dhe sigurinë e bllokut. Në qendër të propozimeve ishte ftesa ndaj Kanadasë për t'u bërë vendi i parë me statusin e "anëtarit të asociuar" të Bashkimit Evropian. Kjo nismë synon thellimin e bashkëpunimit në fusha si mbrojtja, teknologjia, inteligjenca artificiale, energjia, mineralet kritike dhe rajoni i Arktikut.
Kryeministri kanadez Mark Carney, i cili ishte i pranishëm në Parlamentin Evropian, e përshkroi këtë afrim si pjesë të një "aleance unike". Megjithatë, statusi i ri mbetet një koncept që ende nuk është i përcaktuar në traktatet aktuale të BE-së, duke kërkuar negociata për të përcaktuar kompetencat dhe detyrimet konkrete. Marrëveshja vjen në një periudhë kur Kanadaja kërkon të diversifikojë lidhjet e saj ekonomike për shkak të tensioneve tregtare me Shtetet e Bashkuara.
Një tjetër shtyllë e fjalimit ishte forcimi i sigurisë evropiane. Von der Leyen propozoi krijimin e një Këshillit Evropian të Sigurisë, i cili do të përfshinte partnerë si Kanadaja, Mbretëria e Bashkuar, Ukraina dhe Norvegjia. Për të reaguar ndaj rritjes së sulmeve hibride, sabotazheve, zjarrvënieve dhe inkursioneve me dronë, ajo njoftoi një "protokoll të sigurisë emergjente", i cili do të funksionojë si një "Nen 4 evropian". Ky mekanizëm do të lejonte vendet anëtare të mblidhen urgjentisht për të koordinuar përgjigjet ndaj kërcënimeve që nuk arrijnë pragun e agresionit të armatosur, duke plotësuar kështu bashkëpunimin ekzistues me NATO-n.
Sa i përket klimës dhe ekonomisë, presidentja e KE-së përmendi nevojën për një Plan Evropian për Valën e të Nxehtit dhe një Aleancë të Sigurimeve Klimatike për të mbyllur boshllëqet në mbrojtjen nga fatkeqësitë natyrore. Lidhur me marrëdhëniet me Kinën, ajo theksoi rëndësinë e ribalancimit të tregtisë dhe reduktimit të varësisë nga lëndët e para kritike, duke njoftuar krijimin e një Korporate Evropiane për Lëndët e Para Kritike.
Përditësime
Kryeministri kanadez Mark Carney po promovon aktivisht modelin e anëtarësimit të asociuar si pjesë e një thellimi strategjik të marrëdhënieve dypalëshe. Bashkimi Evropian dhe Kanadaja shpallën Arktikun si një projekt të përbashkët model, ndërsa marrëveshja tregtare ekzistuese do të shndërrohet në një aleancë për integrimin e industrive të mbrojtjes dhe teknologjisë. Ky afrim vjen si përgjigje ndaj presionit gjeopolitik dhe tarifave të vendosura nga administrata e Donald Trumpit ndaj Kanadasë.
Presidentja e Komisionit Evropian Ursula von der Leyen zyrtarizoi propozimin për statusin e anëtarit të asociuar të Kanadasë gjatë fjalimit vjetor në Parlamentin Evropian në Strasburg. Ky propozim shënon një ndryshim historik të politikës së BE-së, pasi statusi nuk është i parashikuar në traktatet ekzistuese. Ligjvënësit evropianë e pritën nismën me duartrokitje në këmbë, duke konfirmuar mbështetjen parlamentare. Kryeministri kanadez Mark Carney, i cili ndodhet në Strasburg, pritet të mbajë një fjalim gjatë ditës së enjte. Lëvizja pason dështimin e negociatave tregtare me ShBA-në muajin e kaluar, duke rritur urgjencën për këtë partneritet strategjik.
Presidentja e Komisionit Evropian, Ursula von der Leyen, e hapi fjalimin e saj duke cituar Charles Dickens, për të ilustruar frymën e këtij partneriteti të ri. Ndërkohë, një sondazh i Abacus Data tregon se 49% e qytetarëve kanadezë e mbështesin anëtarësimin në Bashkimin Evropian. Pavarësisht entuziazmit politik, zyrtarët konfirmuan se mekanizmat ligjorë dhe detajet e statusit brenda traktateve të BE-së mbeten ende të paqarta për t'u shqyrtuar.
Zyrtarët e Komisionit Evropian identifikuan nismën si 'Aleanca për të Ardhmen'. Ky partneritet fokusohet në fusha strategjike si prodhimi inteligjent, teknologjia, Arktiku, inteligjenca artificiale, teknologjia kuantike dhe siguria kibernetike. Burimet zyrtare sqaruan se aleanca nuk është e drejtuar kundër asnjë palë të tretë, por shërben si reagim ndaj përçarjes në sistemin ndërkombëtar. Në këtë kuadër, u trajtua edhe dinamika komplekse SHBA-Kanada, përfshirë deklaratat e ish-presidentit Donald Trump se Kanadaja mund të shihej si 'shteti i 51-të'.
Donald Trump kërcënoi sot Bashkimin Evropian me tarifa të rënda tregtare, duke e cilësuar Kanadanë si një partner të tmerrshëm për SHBA-të. Reagimi erdhi pasi kryeministri kanadez Mark Carney mori pjesë në seancën e Parlamentit Evropian, ku u diskutua anëtarësimi i asociuar i Kanadasë. Trump paralajmëroi se çdo lëvizje për integrimin e Kanadasë në strukturat evropiane do të konsiderohet një akt armiqësor ndaj interesave tregtare amerikane.