Bashkimi Evropian ka reaguar ndaj vendimit të Këshillit Gjyqësor të Kosovës për të refuzuar kërkesën e gjyqtarëve dhe stafit mbështetës serb për t'u rikthyer në detyrat e tyre, të cilat i patën braktisur në fund të vitit 2022. Pas këtij refuzimi, KGjK i ka kërkuar ushtrueses së detyrës së presidentit, Albulena Haxhiu, lirimin e tyre nga detyra.
Sipas reagimit zyrtar, BE-ja vlerëson se ky vendim, në vijim të atyre të ndërmarra nga Këshilli Prokurorial i Kosovës (KPK) në korrik, duket i papajtueshëm me ligjet e Kosovës dhe proceset e rregullta ligjore. Brukseli ka theksuar se sistemi gjyqësor duhet të reflektojë diversitetin etnik të vendit, duke paralajmëruar se veprimet e tilla dëmtojnë besimin e komunitetit serb dhe minojnë përpjekjet për një rikthim të qëndrueshëm në institucionet e Kosovës.
BE-ja i ka bërë thirrje aktorëve përkatës që të krijojnë kushtet për një gjyqësor multietnik, në përputhje të plotë me legjislacionin në fuqi dhe zotimet e bëra në dialogun e lehtësuar nga Bashkimi Evropian. Institucionet evropiane kanë rikujtuar gjithashtu se kishin mirëpritur kërkesat e personelit serb për të tërhequr dorëheqjet e tyre më 15 korrik 2026.
Largimi kolektiv i rreth 130 gjyqtarëve, prokurorëve dhe punonjësve administrativë serbë ndodhi në nëntor të vitit 2022 në katër komunat veriore: Mitrovicë e Veriut, Leposaviq, Zveçan dhe Zubin Potok. Ky proces ishte nxitur nga Lista Serbe në shenjë proteste ndaj vendimit të Qeverisë së Kosovës për targa. Ndërsa autoritetet e Kosovës këmbëngulin se kthimi i tyre duhet të trajtohet si çështje juridike dhe kushtetuese, BE-ja ka kërkuar vazhdimisht që riintegrimi të trajtohet në kuadër të dialogut mes dy palëve.
Përditësime
Këshilli Gjyqësor i Kosovës (KGjK) kërkoi zyrtarisht nga ushtruesja e detyrës së presidentit, Albulena Haxhiu, lirimin nga detyra të gjyqtarëve dhe stafit serb. Ky veprim pason kritikat e ashpra të Bashkimit Evropian, i cili vlerësoi se vendimet e institucioneve të Kosovës për këtë çështje nuk përputhen me ligjet në fuqi, procedurat e rregullta dhe standardet e sundimit të ligjit.
Këshilli Gjyqësor i Kosovës (KGjK) miratoi zyrtarisht të enjten vendimin për pranimin e dorëheqjeve të gjyqtarëve dhe stafit serb. Zëdhënësi i Bashkimit Evropian, Anouar El Anouni, shprehu shqetësimin e institucionit për këtë vendim, duke e cilësuar atë në kundërshtim me parimet e sundimit të ligjit. Ky veprim pason vendime të ngjashme të ndërmarra më herët nga Këshilli Prokurorial i Kosovës (KPK) dhe ushtruesja e detyrës së presidentes në korrik.
Bashkimi Evropian ka shprehur keqardhje të thellë ndaj vendimit të Këshillit Gjyqësor të Kosovës (KGjK) për të refuzuar rikthimin në detyrë të personelit serb. Brukseli theksoi se nuk duhet të ketë përjashtime për ata gjyqtarë e punonjës që shprehën vullnetin për të tërhequr dorëheqjet. Për më tepër, BE-ja i bëri thirrje partive politike që të ndërpresin menjëherë presionin mbi KGjK-në gjatë këtij procesi vendimmarrës.
Ushtruesja e detyrës së presidentes, Albulena Haxhiu, njoftoi se do të ndërmarrë veprime administrative për lirimin nga detyra të gjyqtarëve dhe stafit serb, bazuar në propozimin e Këshillit Gjyqësor të Kosovës (KGjK). Ndërkohë, Bashkimi Evropian zyrtarizoi qëndrimin se vendimet e KGjK-së për mospranimin e dorëheqjeve bien ndesh me parimet e një gjyqësori multietnik dhe standardet e sundimit të ligjit.
Ministrja e Drejtësisë, Donika Gërvalla, doli publikisht në mbrojtje të vendimit të KGJK-së, duke e vlerësuar atë në përputhje me Kushtetutën dhe ligjet në fuqi. Ministrja argumentoi se gjyqtarët serbë kanë humbur obligimet profesionale dhe janë shkëputur nga trajnimet për shkak të mungesës gati 4-vjeçare. Duke iu referuar nenit 26 të Ligjit për KGJK-në, Gërvalla theksoi se Këshilli ka obligim ligjor t'i propozojë Presidentes lirimin nga detyra për të gjithë ata që kanë dorëzuar dorëheqjen. Qeveria e Kosovës ka refuzuar presionin e Bashkimit Evropian, duke deklaruar se ligji nuk mund të jetë objekt negocimi.
Ministrja e Punëve të Jashtme dhe Diasporës, Donika Gërvalla, hodhi poshtë kritikat e Bashkimit Evropian lidhur me vendimin e Këshillit Gjyqësor të Kosovës (KGjK). Ajo i cilësoi qëndrimet e BE-së si politika 'ledhatuese' që minojnë rendin kushtetues të vendit. Gërvalla nënvizoi se: - Respektimi i të drejtave të komuniteteve mbetet detyrim kushtetues, por nuk mund të përdoret si instrument për relativizimin e ligjshmërisë. - Vendimi i KGjK-së për mospranimin e dorëheqjeve mbështetet në nenin 26 të Ligjit për KGjK-në. - Ky refuzim buron nga shkëputja 4-vjeçare e stafit gjyqësor nga detyrat dhe programet e detyrueshme të trajnimit.