Ushtruesja e detyrës së presidentes së Kosovës, Albulena Haxhiu, nënshkroi më 21 korrik 2026 dekretet për lirimin nga detyra të shtatë prokurorëve nga komuniteti serb. Ky vendim vjen pas refuzimit të Këshillit Prokurorial të Kosovës (KPK) për të pranuar kërkesën e tyre për tërheqjen e dorëheqjeve, të cilat ishin paraqitur në nëntor të vitit 2022.
Sipas Haxhiut, ky akt shërben për të përmbyllur një proces të gjatë dhe për të siguruar funksionimin e institucioneve mbi bazën e rendit kushtetues. Ajo theksoi se institucionet nuk mund të mbahen peng nga procese të papërfunduara që krijojnë pasiguri juridike. Avokati Ardian Bajraktari vlerësoi se ushtruesja e detyrës së presidentes ishte e detyruar të zbatonte vendimin e KPK-së, ndërsa shtoi se prokurorët e liruar kanë të drejtë ta kundërshtojnë ligjshmërinë e dekreteve në rrugë gjyqësore.
Ndërkohë, Bashkimi Evropian ka reaguar nëpërmjet një deklarate zyrtare, duke kritikuar vendimin e KPK-së dhe dekretimin e Haxhiut. BE-ja vlerësoi se veprimet e ndërmarra nuk duken në përputhje me ligjin, procedurat e rregullta dhe kërkesat e sundimit të ligjit. Brukseli u bëri thirrje institucioneve të Kosovës që të përmbahen nga veprimet që mund të pengojnë riintegrimin e personelit gjyqësor serb, duke rikujtuar se sistemi gjyqësor duhet të pasqyrojë diversitetin etnik të vendit.
Përditësime
Zhvillimet e fundit lidhur me shkarkimin e prokurorëve serbë përfshijnë:
- Ambasada e SHBA-së ka theksuar domosdoshmërinë e garantimit të përfaqësimit të komunitetit serb në përputhje me dispozitat kushtetuese.
- Nënkryetari i Këshillit Prokurorial të Kosovës (KPK), Dardan Vuniqi, ka formalizuar propozimin për shkarkimin e tyre.
- Ndërsa raportimet zyrtare flasin për 7 prokurorë, burime të tjera mediatike, përfshirë Lajmi.net, pretendojnë se numri i prokurorëve të shkarkuar është 20.
Ministrja e Drejtësisë, Albulena Haxhiu, ka konfirmuar shkarkimin e 20 prokurorëve serbë, duke sqaruar se shifra e raportuar më parë prej 7 prokurorësh ishte e pasaktë. Në këtë kontekst, Ambasada e Shteteve të Bashkuara të Amerikës i ka bërë thirrje Qeverisë së Kosovës që të garantojë mundësi të barabarta dhe të nxisë pjesëmarrjen aktive të komunitetit serb në institucionet politike.
Këshilli Gjyqësor i Kosovës (KGjK) ka caktuar datën 24 korrik 2026 për shqyrtimin e kërkesës së ushtrueses së detyrës së presidentes, Vjosa Haxhiu. Kjo mbledhje pason letrën e datës 19 qershor 2026, dërguar kryesuesit të KGjK-së, Rrustem Thaqi, nëpërmjet së cilës Haxhiu kërkon një epilog për dorëheqjet e gjyqtarëve dhe stafit mbështetës serb. Gjithashtu, KGjK do të diskutojë trajtimin e stafit mbështetës në dritën e vendimeve të Këshillit Prokurorial të Kosovës (KPK) për mospranimin e tërheqjes së dorëheqjeve.
Ministrja e Drejtësisë, Albulena Haxhiu, ka zyrtarizuar lirimin nga detyra të 7 prokurorëve serbë, një vendim që ka nxitur reagime të ndryshme. Në analizën e tij, korrespondenti Augustin Palokaj thekson qëndrimin e Bashkimit Evropian se ky akt cenon multietnicitetin në veri të vendit. Ndërkohë, avokati Valdet Hoxha ka kritikuar Këshillin Prokurorial dhe atë Gjyqësor për menaxhim joadekuat të procesit të dorëheqjeve. Përkundër pretendimeve të qeverisë për forcimin e sundimit të ligjit, ekspertët paralajmërojnë sfida të mëtejshme politike dhe diplomatike për Kosovën.
Britania e Madhe shprehu shqetësimin lidhur me refuzimin e kërkesës së prokurorëve serbë për rikthim në detyrë. Bashkimi Evropian konfirmoi se gjyqtarët, prokurorët dhe stafi mbështetës kishin paraqitur zyrtarisht kërkesën për tërheqjen e dorëheqjeve më 15 korrik 2026. Autoritetet pritet të marrin një vendim përfundimtar për statusin e gjyqtarëve serbë të premten.
Këshilli Gjyqësor i Kosovës (KGJK) ka caktuar datën 7 gusht 2026 për shqyrtimin e kërkesës së ushtrueses së detyrës së Presidentit, Albulena Haxhiu, lidhur me dorëheqjet e gjyqtarëve dhe stafit serb. Mbledhja e mëparshme, e planifikuar për më 24 korrik, dështoi për shkak të mungesës së kuorumit.