Pas një periudhe bllokimi, Bashkimi Evropian ka njoftuar zyrtarisht hapjen e grupit të parë të negociatave të anëtarësimit me Ukrainën dhe Moldavinë. Vendimi u arrit gjatë një takimi të ambasadorëve të 27 vendeve anëtare në Bruksel, mbajtur më 12 qershor. Procesi do të nisë formalisht me konferencën ndërqeveritare në Luksemburg të hënën, më 15 qershor.
Zhbllokimi i procesit negociator
Negociatat ishin pezulluar më parë për shkak të vetos së vendosur nga ish-kryeministri hungarez, Viktor Orbán. Pas largimit të tij nga pushteti në prill, qeveria e re e Hungarisë, nën drejtimin e Péter Magyar, pranoi të tërhiqte kundërshtimet. Kjo lëvizje pasoi marrëveshjen e arritur me Ukrainën për garantimin e të drejtave të pakicës hungareze në territorin ukrainas, kusht kyç i vendosur nga pala hungareze për t'i dhënë dritën jeshile procesit.
Detajet e negociatave
Faza e parë e negociatave, e njohur si grupimi "Themeloret" (Fundamentals), përfshin përputhjen me standardet evropiane në fushat e:
• Sundimit të ligjit;
• Funksionimit të institucioneve demokratike;
• Reformave në sistemin e drejtësisë;
• Të drejtave themelore.
Presidenti i Këshillit Evropian, Antonio Costa, dhe presidentja e Komisionit Evropian, Ursula von der Leyen, e cilësuan zgjerimin si një zgjedhje strategjike. Presidenti ukrainas, Volodymyr Zelensky, dhe presidentja moldave, Maia Sandu, e përshëndetën vendimin si mbështetje të rëndësishme politike dhe konfirmuan angazhimin e vendeve të tyre për të vazhduar reformat. Procesi i anëtarësimit kërkon pajtimin unanim të të gjitha vendeve anëtare në secilin prej 33 kapitujve.
Përditësime
Presidenca e Këshillit të Bashkimit Evropian ka finalizuar përgatitjet teknike për nisjen e negociatave të anëtarësimit me Ukrainën dhe Moldavinë. Korniza negociuese parashikon ndarjen e 33 kapitujve të legjislacionit evropian në 6 grupe tematike. Ky zhvillim shënon hapjen zyrtare të procesit, pas miratimit të mandatit fillestar në qershor 2024. Analistët vlerësojnë se dinamika e këtyre negociatave do të përballet me sfida komplekse, të ngjashme me përvojat e mëparshme në proceset e zgjerimit të BE-së.
Presidenca qipriote e Këshillit të BE-së ka konfirmuar përfundimin e përgatitjeve teknike për negociatat e anëtarësimit të Ukrainës dhe Moldavisë. Megjithëse procesi formal nisi në qershor 2024, hapat e mëtejshëm u pezulluan përkohësisht për shkak të një vetoje. Analistët vlerësojnë se ky zhvillim kërkon vëmendje, duke vënë theksin te rasti i Turqisë, ku procesi i zgjatur i negociatave ilustroi vështirësitë dhe pasigurinë e integrimit afatgjatë.
Presidentja e Komisionit Evropian Ursula von der Leyen dhe Presidenti i Këshillit Evropian Antonio Costa konfirmuan mbështetjen për Ukrainën dhe Moldavinë si një zgjedhje strategjike në një deklaratë të përbashkët. Zhvillimet pasojnë intensifikimin e bombardimeve ruse ndaj infrastrukturës ukrainase. Negociatorët po shqyrtojnë hapjen e kapitujve për tregun e përbashkët, mjedisin dhe politikat ekonomike menjëherë pas përfundimit të grupit të parë të bisedimeve.