Gazetaria investigative BIRN ka zbuluar një skemë mashtrimi në rrjetet sociale, ku faqja Facebook Jetë & Yje shpall të vdekur personazhe nga showbizi dhe politika në Shqipëri, Kosovë e Maqedoninë e Veriut.
Faqja, e krijuar në mes të nëntorit 2025, ka 13 mijë ndjekës dhe poston thuajse çdo orë lajme të tilla. Për shembull, një postim shkruan "Dhimbje/ Vdes këngëtarja e njohur", i shoqëruar me kolazh fotosh të një këngëtareje të njohur. Linku i fshehur në komente drejton në një faqe interneti me tekst të gjeneruar nga inteligjenca artificiale, plot pikëçuditëse, pikëpyetje dhe fjalë pa kuptim, si "Ajo ka lënë një trashëgimi të gdhendur në industrinë e muzikës".
Këto personazhe nuk kanë vdekur. Qëllimi është shfaqja e reklamave për suplemente bimore që premtojnë kura mrekullibërëse për prostatën, nishanet, reumatizmën dhe problemet seksuale. Kur viktimat regjistrojnë të dhënat personale online, i nënshtrohen presionit psikologjik nga marketuesit. Nëse blejnë produktin, paguajnë kur ai u dorëzohet në shtëpi. Produktet shpesh janë preparate pa efekt.
Lidhja me videot dhe krimin kibernetik
Lajmet shoqërohen me video në YouTube që marrin mijëra shikime ditore, të prodhuara me inteligjencë artificiale dhe informacion të rremë. Procesi njihet si Affiliate Marketing Scams, një formë krimi kibernetik ku mashtruesit abuzojnë me marketingun legjitim për të fituar para. Faqja Jetë & Yje, e administruar nga Vietnami, luan rolin e ndërmjetësuesit për të tërhequr vizitorë drejt linqeve të reklamave për kura mjekësore të pacertifikuara.
Raportimi i BIRN-it nxjerr në pah se faqja ka "vrarë" apo shpallur të vdekur më shumë se një duzinë personazhesh të tilla për të shpërndarë reklamat mashtruese.
Përditësime
Faqja 'Jetë & Yje' i ka shpallur të vdekur Lulzim Bashën dhe Xhensila Myrtezajn si shembuj të personazheve publike.