Çmimet e naftës së papërpunuar janë rritur në 115 dollarë për fuçi ditën e mërkurë, pas mbylljes së tregjeve në 110 dollarë mbrëmjen e së martës. Kjo rritje vjen pas raportimeve se Shtetet e Bashkuara po përgatiten për një bllokadë të gjatë ndaj porteve iraniane.
Presidenti amerikan Donald Trump ka udhëzuar këshilltarët për zgjatjen e bllokadës, me qëllim dobësimin ekonomik të Iranit, sipas gazetës Wall Street Journal dhe agjencisë Reuters. Kontratat për naftën Brent janë rritur për të tetën ditë radhazi, duke arritur 118-119 dollarë për fuçi, niveli më i lartë në disa javë.
Republika Islamike ka kufizuar trafikun detar në Ngushticën e Hormuzit, ku kalon rreth një e pesta e furnizimit global me naftë dhe gaz natyral të lëngshëm. Teherani ka paralajmëruar se marina e Gardës Revolucionare do të vërë në shënjestër çdo mjet që afrohet. Në përgjigje, SHBA kanë njoftuar se do të sekuestrojnë ose kthejnë mbrapsht anijet që udhëtojnë nga dhe drejt porteve iraniane.
Ndikimi në tregje
Tregjet financiare tregojnë pasiguri për ndërprerje afatgjata të furnizimit, me kontratat afatgjata që reflektojnë pritshmëri për krizë të zgjatur. Analistët paralajmërojnë se çmimet mund të kalojnë 120 dollarë nëse bllokada vazhdon me muaj.
Banka Botërore ka parashikuar të martën se çmimet e energjisë do të rriten me 24% brenda vitit, në nivelin më të lartë që nga lufta në Ukrainë. Kjo situatë po rrit presionet inflacioniste globale në energji, transport dhe prodhim.
Kriza konsiderohet një nga ndërprerjet më të mëdha të furnizimit energjetik në dekada, për shkak të tensionit gjeopolitik në Lindjen e Mesme.
Përditësime
Çmimet e naftës Brent arritën mbi 125-126 dollarë për fuçi të enjten, nga 118-119 dollarë më herët, sipas tregut.
Zhvillime të reja:
- Axios raporton planin e Komandës Qendrore të SHBA-së për goditje "të shkurtra dhe të fuqishme" ndaj Iranit dhe kontrollin e Ngushticës së Hormuzit me trupa.
- Bisedimet SHBA-Iran dështuan në Islamabad.
- Donald Trump deklaroi: "Irani më mirë të bëhet i zgjuar" dhe diskutoi një bllokadë për muaj të tërë.
- Irani po hakmerret ndaj sulmeve ajrore SHBA-Izrael.
SHBA po shqyrton opsione ushtarake për të thyer bllokadën në Ngushtarën e Hormuzit.
Çmimi i Brent-it arriti 126.41 USD për fuçi (nga 126.20 USD në sesionin aziatik). WTI u tregtua në 108.34 USD (nga 110.23 USD më herët).
Brent u rrit me më shumë se 70% që nga fundi i shkurtit, kur filloi konflikti.
Sipas EIA dhe IEA:
- 20 milionë fuçi/ditë kalojnë përmes Ngushtarës së Hormuzit në 2024 (20% global).
- 89% drejt Azisë (Kinë, Indi, Japoni, Kore) në H1 2025.
Çmimi i naftës Brent arriti 126.31 dollarë për fuçi në tregtinë aziatike, por ra në rreth 116 dollarë në tregtinë evropiane.
Në Mbretërinë e Bashkuar:
- Benzina: 157p/l (rritje 24p).
- Nafta: 188.5p/l (rritje 46p).
Qeveria e Mbretërisë së Bashkuar paralajmëron rritje çmimesh në energji, ushqim dhe bileta ajrore. Linjat ajrore rrisin çmimet ose reduktojnë fluturimet. Çmimet e plehrave po rriten.
BBC ka kontaktuar Komandën Qendrore të SHBA-së dhe Shtëpinë e Bardhë për komente.
Plani i propozuar përfshin greva ndaj objektivave infrastrukturore.
Riali iranian ra në rekord të ulët 1.81 milionë për dollar më 29 prill, duke humbur 15% në ditët e fundit.
Inflacioni vjetor në Iran u rrit nga 40% në 50% deri më 4 prill.
Zhvillimet kryesore:
- Protesta mbarëkombëtare në Iran në janar, me përgjigje të forta nga autoritetet.
- Sulme ajrore SHBA-Izrael më 28 shkurt, armëpushim më 8 prill, bllokadë detare SHBA më 13 prill.
Brent-i u rrit 7% për shkak të luhatjeve nga skadimi i kontratave të qershorit, në nivelin më të lartë që nga 2022.
Bursat aziatike ranë, ndërsa ato evropiane u rritën moderisht.
Kompani të mëdha transporti dhe tregtarë kryesorë të naftës hynë në bisedime me udhëheqjen amerikane për furnizimet globale dhe çmimet e karburantit.
Riali iranian u rikuperua ditën pasuese pas rënies në 1.81 milionë rialë për dollar më 29 prill.
Çmimet e produkteve bazë si orizi, vezët dhe pula u rritën ndjeshëm në Iran që nga fillimi i konfliktit.