Çmimi i gazit natyror në bursën europiane TTF kaloi përkohësisht 100 euro për megavat-orë më 28 tetor, niveli më i lartë që nga dhjetori i vitit 2022. Ndërkohë, çmimet e energjisë elektrike kanë kaluar 200 euro për megavat-orë. Rritja e kostove po shton shqetësimet për familjet dhe bizneset përpara dimrit.
Komisioneri europian për Energjinë dhe Strehimin, Dan Jorgensen, paralajmëroi se rreth 50 milionë qytetarë rrezikojnë të mos jenë në gjendje t’i ngrohin mjaftueshëm banesat gjatë këtij dimri. “Një dimër i vështirë na pret”, tha ai në Luksemburg, përpara mbledhjes së Këshillit të Energjisë. Jorgensen theksoi se vështirësia nuk lidhet vetëm me sasinë e energjisë në dispozicion, por edhe me mundësinë e familjeve për të paguar faturat.
Në takimin e fundit të ministrave të Energjisë në Luksemburg nuk u arrit marrëveshje konkrete për uljen e faturave. Vendet anëtare kanë qëndrime të ndryshme për masat dhe për shkallën e ndërhyrjes së qeverive në treg. Negociatat pritet të vazhdojnë deri në dhjetor.
Çmimet me shumicë të energjisë elektrike arritën në 287 euro për megavat-orë në Greqi, 302,47 euro në Bullgari, 306,23 euro në Hungari, 268 euro në Gjermani dhe 247 euro në Francë. Në Greqi, çmimi shënoi rritjen më të madhe që nga fillimi i krizës në pranverë.
Sipas Eurostat-it, inflacioni vjetor në eurozonë dhe në Bashkimin Europian ishte 3,8% në shtator, nga 3,2% një muaj më parë. Në eurozonë, çmimet në sektorin e energjisë u rritën me 18,9%. Kostot më të larta të energjisë shtojnë shpenzimet e prodhimit dhe transportit, duke ndikuar te industria, çmimet e mallrave e shërbimeve dhe faturat e konsumatorëve.
Në Greqi, të dhënat për vitin 2025 tregojnë se 27,5% e popullsisë ishte në rrezik varfërie ose përjashtimi social, ndërsa 18,1% nuk kishte mundësi financiare për ta mbajtur banesën mjaftueshëm të ngrohtë. Rezervat europiane të gazit vlerësohen në rreth 73%, kundrejt 90% në të njëjtën periudhë të vitit të kaluar. Konsumi i gazit është më i ulët se në vitin 2022, por Europa mbetet e ekspozuar ndaj zhvillimeve ndërkombëtare, tensioneve gjeopolitike dhe vështirësive në transportin detar.
Komisioni Europian ka propozuar ndryshime në taksimin e energjisë dhe tarifat e rrjetit, me synimin që energjia elektrike të bëhet ekonomikisht më e favorshme se gazi. Spanja, Danimarka dhe Luksemburgu mbështesin drejtimin e propozuar, ndërsa Franca kërkon kompromis. Disa qeveri kërkojnë më shumë fleksibilitet për politikat kombëtare dhe kompetencat e rregullatorëve vendas.
Greqia kërkon mundësi për masa të përkohshme dhe të synuara për familjet dhe bizneset. Ministri i Mjedisit dhe Energjisë, Stavros Papastavrou, propozoi një takim të përbashkët të ministrave të Energjisë, Financave dhe Ekonomisë për të shqyrtuar mënyrat e përballimit të krizës pa cenuar rregullat fiskale. Nisma u mbështet nga Malta, Bullgaria, Sllovakia dhe Rumania.
Jorgensen mbështeti uljen e taksave mbi energjinë elektrike, duke thënë se në disa vende anëtare taksimi i saj është deri në katër herë më i lartë se ai i gazit natyror. Ai tha gjithashtu se Komisioni Europian ende nuk ka paraqitur një paketë të përbashkët masash konkrete për mbrojtjen e familjeve nga rritja e kostove të energjisë dhe karburanteve. Sipas raportimeve, Jorgensen e lidhi rritjen e çmimeve të gazit natyror dhe produkteve të naftës me krizën në Lindjen e Mesme.