Bashkimi Evropian po përballet me një krizë të sigurisë energjetike për dimrin 2026-2027, me nivele të mbushjes së depozitave që kanë rënë në kuota kritike. Sipas Instituti për Ekonominë e Energjisë dhe Analizën Financiare (IEEFA), niveli i depozitave nëntokësore ishte 72.4% më 3 tetor, shifra më e ulët e regjistruar për këtë periudhë që nga viti 2011. Kjo situatë është dukshëm më e pafavorshme krahasuar me 83% të vitit të kaluar dhe mesataren pesëvjeçare prej 88%.
Analiza e IEEFA thekson se presioni mbi rezervat ka ardhur si pasojë e rritjes së kërkesës për gaz, e cila gjatë dy dimrave të fundit ka arritur në rreth 200 miliardë metra kub, krahasuar me 185 miliardë metra kub në periudhën 2022-2023. Për më tepër, tërheqjet e gazit nga depozitat gjatë dimrit 2024-2025 ishin 50% më të larta se në dy dimrat e mëparshëm, duke e bërë më të vështirë rifurnizimin për këtë vit.
Raporti i Rrjetit Evropian të Operatorëve të Sistemit të Transmetimit për Gaz (ENTSOG) paralajmëron se një dimër i ashpër, i shoqëruar me kufizime të furnizimeve globale, mund të çojë në një mungesë gazi prej 12% deri në 15%. IEEFA vlerëson një deficit të mundshëm prej 14 miliardë metra kub, që përfaqëson rreth 7% të kërkesës së përgjithshme. Ky kufizim kërcënon drejtpërdrejt konsumin energjetik të 10 deri në 12 milionë familjeve evropiane.
Kostot për të zëvendësuar vëllimet e munguara janë rritur ndjeshëm, duke u parashikuar të kushtojnë 3 miliardë euro më shumë se vitin e kaluar. Sfidat kryesore për këtë furnizim përfshijnë:
• Reduktimin e furnizimeve dhe ndalimin e kontratave afatgjata për gazin rus duke filluar nga janari.
• Konkurrencën e ashpër me tregjet aziatike për ngarkesat e LNG.
• Bllokimet në infrastrukturën e transportit detar që ndikojnë në eksportet nga Katari dhe Emiratet e Bashkuara Arabe.
Komisioni Evropian pohon se infrastruktura është e përgatitur, por vendet e Evropës Qendrore dhe Juglindore mbeten të ekspozuara ndaj ndërprerjeve fizike për shkak të kufizimeve të qarkullimit të gazit. Aktualisht, çmimi referues në tregun holandez TTF shënon vlerën prej rreth 80 euro për MWh, nën ndikimin e vazhdueshëm të tensioneve gjeopolitike.
Përditësime
IEEFA konfirmoi se mbushja e depozitave të gazit prej 72.4% është niveli më i ulët i regjistruar për këtë periudhë që nga viti 2011.