Çmimet e gazit në tregjet evropiane kanë shënuar një rritje prej 120% që nga fillimi i vitit 2026. Kontratat e së ardhmes për Dutch TTF arritën në nivelin e 63.7 euro/MWh më 18 gusht. Ky trend vjen si pasojë e temperaturave rekord që kanë rritur kërkesën për energji, ndërkohë që thatësirat kanë kufizuar prodhimin nga hidrocentralet dhe centralet bërthamore.
Faktorët e krizës dhe rezervat
Procesi i rimbushjes së rezervave për dimër është përballur me vështirësi të shtuara. Ndër ndikuesit kryesorë përmenden mbyllja e Ngushticës së Hormuzit dhe zgjatja e ndërprerjeve në disa fusha gazmbajtëse të Norvegjisë. Sipas të dhënave të Gas Infrastructure Europe, rezervat ishin në nivelin 57.1% më 1 gusht, shifra më e ulët historike për këtë periudhë të vitit.
Megjithëse rregullat e Bashkimit Evropian synojnë një nivel rezervash prej 90%, Brukseli ka ofruar fleksibilitet për shtetet anëtare, duke lejuar uljen e këtij objektivi në 80% nëse kushtet e tregut bëhen tejet sfiduese. Ekspertët e Oxford Economics parashikojnë se çmimet e gazit mund të shkojnë në një mesatare prej 60 euro/MWh gjatë tremujorit të katërt të vitit 2026 dhe tremujorit të parë të vitit 2027.
Ndikimi ekonomik
Kjo situatë pritet të ndikojë edhe në inflacionin e eurozonës, i cili mund të arrijë në 3.5% gjatë gjysmës së dytë të vitit 2026. Analistët theksojnë se ndonëse konsumi i gazit është reduktuar me 15%-20% krahasuar me vitin 2021 dhe terminalet e importit të LNG-së janë shtuar, presioni mbi çmimet mbetet i lartë. Pavarësisht rritjes, çmimet mbeten dukshëm më të ulëta se kulmi i vitit 2022, kur ato arritën në 350 euro/MWh si pasojë e fillimit të luftës në Ukrainë.
Përditësime
Të dhënat deri më 18 gusht konfirmojnë se rritja e çmimeve të gazit buron nga disa faktorë të njëkohshëm. Vala e zgjatur e të nxehtit ka rritur kërkesën për energji, ndërsa prodhimi hidroelektrik dhe bërthamor ka shënuar rënie. Ndërprerjet në furnizimet nga Norvegjia dhe mbyllja e Ngushticës së Hormuzit kanë përkeqësuar më tej pasigurinë në tregjet ndërkombëtare.
Tregu i gazit në Evropë regjistroi një tjetër rritje të ndjeshme, me çmimet në bursën holandeze TTF që tejkaluan kuotën e 65 euro/MWh, niveli më i lartë që nga marsi. Ky ndryshim rrit bilancin e shtrenjtimit që nga fillimi i vitit 2026 në 130%, duke kaluar shifrën e raportuar më parë prej 120%.