Departamenti Amerikan i Shtetit (DASH) vlerëson se Shqipëria ka përmirësuar mbrojtjen kibernetike pas sulmit të vitit 2022, të mbështetur nga Irani. Raporti, i paraqitur në Kongresin amerikan për sigurinë e infrastrukturës dixhitale në vendet në zhvillim, përshkruan ndihmën amerikane dhe zhvillimin e kapaciteteve shqiptare.
Sipas dokumentit, SHBA-ja iu përgjigj sulmit me një paketë shumëvjeçare ndihme prej 25 milionë dollarësh, që përfshinte trajnime, këshillim dhe mbështetje për strukturat shqiptare të sigurisë kibernetike. Konsultimet amerikane në vitin 2023 ndihmuan qeverinë të përcaktonte objektivat strategjikë. Deri në prill të vitit 2024, Shqipëria miratoi ligjin për sigurinë kibernetike dhe krijoi Agjencinë Kombëtare për Sigurinë Kibernetike dhe Informacionin.
Raporti përmend dy qendra operacionale të sigurisë: njërën për mbrojtjen e rrjeteve qeveritare dhe tjetrën për rrjetet e infrastrukturës kritike. Sipas autoriteteve amerikane, këto struktura ndihmojnë në paralajmërimin e hershëm dhe identifikimin e kërcënimeve, përfshirë ato që lidhen me Iranin.
Reagimi ndaj incidenteve
Raporti përshkruan reagimin e autoriteteve shqiptare ndaj dy incidenteve. Në tetor të vitit 2024, një incident preku një spital të madh shqiptar; në qershor të vitit 2025, u goditën rrjetet e Bashkisë së Tiranës. DASH vlerëson se qeveria reagoi shpejt dhe në mënyrë efektive në të dyja rastet, duke frenuar sulmet dhe kufizuar dëmet. Dokumenti nuk e emërton spitalin dhe nuk përcakton autorët e drejtpërdrejtë të incidenteve.
Shqipëria është ndër 11 vendet që, gjatë periudhës 2016–2025, anëtarësuan ekipet kombëtare të reagimit ndaj incidenteve kibernetike në FIRST, me mbështetjen e DASH-it dhe bashkëpunimin me Institutin e Inxhinierisë së Softuerit. Rrjeti ndërkombëtar mundëson shkëmbimin e informacionit dhe koordinimin për kërcënimet. Departamenti amerikan vlerëson përparimin, por thotë se vendi ka ende nevojë për mbështetje për të zhvilluar kapacitetet e tij.
Siguria dixhitale dhe konkurrenca me Kinën
Raporti e lidh sigurinë dixhitale me konkurrencën teknologjike dhe ekonomike me Kinën. Sipas DASH-it, qeveria kineze, përmes kompanive si Huawei dhe ZTE, përdor praktika jotregtare dhe kushte financimi që mund t’i nxisin vendet me të ardhura të ulëta dhe të mesme të zgjedhin teknologjinë kineze. Sipas raportit, kjo mund të krijojë varësi dhe të kufizojë hyrjen e kompanive amerikane në këto tregje. SHBA-ja synon të mbështesë vendet partnere në përdorimin e teknologjive që i konsideron të sigurta dhe të besueshme, si dhe në forcimin e mbrojtjes së infrastrukturës dixhitale.